:: دوره 5، شماره 3 - ( 2-1397 ) ::
جلد 5 شماره 3 صفحات 233-250 برگشت به فهرست نسخه ها
تعیین منشاء، سطح آلودگی و پیش‌بینی غلظت برخی از عناصر آلاینده معدنی در خاک‌های سطحی شهر سنندج
مهین ساعدپناه ، فرشید قربانی، جمیل امان اللهی
دانش آموخته کارشناسی ارشد، آلودگی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران
چکیده:   (210 مشاهده)
زمینه و هدف: عناصر آلاینده معدنی در محیط شهری از مهمترین معضلات زیست محیطی به شمار می­روند. این پژوهش با هدف تعیین غلظت، توزیع مکانی و منشاء­یابی عناصر آلاینده آهن، روی، کلسیم، مس، منگنز و نیکل در شهر سنندج با استفاده از شبکه عصبی مصنوعی انجام شد.
مواد و روش­ها: محدوده مورد مطالعه به 5 منطقه طبقه­بندی شد و تعداد 105 نمونه خاک سطحی (10-0 سانتی­متر) جمع­آوری شد. شاخص­های فاکتور آلودگی و جامع Nemerowبه منظور برآورد میزان آلودگی فلزات استفاده شد. بعلاوه، آنالیز همبستگی و تجزیه مولفه­های اصلی برای منشاء­یابی عناصر مورد استفاده قرار گرفتند. همچنین، روش درون­یابی IDW برای توزیع مکانی عناصر و شبکه عصبی مصنوعی پرسپترون چند لایه جهت برآورد غلظت عناصر بکار رفت.
یافته­ها: غلظت مس در منطقه صنعتی بسیار بالا بود و از سوی دیگر شاخص آلودگی Nemerow کمترین و بیشترین مقدار آلودگی را به ترتیب برای فضای سبز و منطقه صنعتی نشان داد. غلظت کلسیم بیشتر تحت تاثیر مناطق مسکونی و پرترافیک قرار داشت. از سوی دیگر، مناطق صنعتی و پرترافیک بیشترین تاثیر را در میزان غلظت روی و مس داشته­اند و نیکل، آهن و منگنز تحت تاثیر ترکیبی از عوامل طبیعی و انسانی بودند. نتایج ضریب همبستگی شبکه عصبی برای عناصر مس، نیکل، روی، منگنز، آهن و کلسیم به ترتیب 821/0، 661/0، 711/0، 767/0، 712/0، 701/0 بدست آمد.
نتیجه­گیری: غلظت عناصر روی، کلسیم و مس بیشتر تحت تاثیر فعالیت­های انسانی و غلظت نیکل، آهن و منگنز بیشتر تحت کنترل عوامل طبیعی-انسانی هستند. با توجه به نتایج حاصل می­توان استفاده از شبکه عصبی سه لایه را در تخمین غلظت فلزات توصیه نمود.
واژه‌های کلیدی: آلودگی فلزات، آنالیز چند متغیره، خاک سطحی، شبکه عصبی مصنوعی، منابع آلودگی
متن کامل [PDF 803 kb]   (117 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: ۱۳۹۷/۳/۲۷ | پذیرش: ۱۳۹۷/۳/۲۷ | انتشار: ۱۳۹۷/۳/۲۷


XML   English Abstract   Print



دوره 5، شماره 3 - ( 2-1397 ) برگشت به فهرست نسخه ها