fa ارزیابی شاخص تجمع زیستی هیدروکربن‌های آروماتیک چندحلقه‌ای در برگ درختان اوکالیپتوس (Eucalyptus microtheca) کارخانه فولاد خوزستان، شهر اهواز تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">زمینه و هدف:</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> هیدروکربن&shy;های آروماتیک چندحلقه&shy;ای ترکیبات سمی و سرطان&shy;زا برای انسان می&shy;باشند که اغلب به&shy;دلیل فعالیت&shy;های انسانی، افزایش شهرنشینی و پیشرفت صنایع وارد محیط&shy;زیست می&shy;شوند.</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> این تحقیق با هدف اندازه&shy;گیری و تعیین غلظت ترکیبات هیدروکربن‌های آروماتیک چندحلقه‌ای در برگ درخت اوکالیپتوس (</span></span></span><i><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Eucalyptus microtheca</span></span></i><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">) ناحیه صنعتی کارخانه فولاد خوزستان</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> شهر اهواز در سال 1401 انجام شد.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">مواد و روش&shy;ها:</span></span></span></b><b> </b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">در این تحقیق 15 نمونه </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">برگ درخت اوکالیپتوس محوطه کارخانه فولاد خوزستان</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> شهر اهواز</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> در فصل تابستان از 5 نقطه با 3 تکرار نمونه برداری شد. برای سنجش ترکیبات آروماتیک چندحلقه ای در نمونه های خاک و برگ از روش کروماتوگرافی گازی ـ طیف‌سنجی جرمی </span></span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">GC/MS</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">&nbsp;به وسیله دستگاه </span></span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Thermo Fisher Scientific</span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">ساخت کشور آمریکا انجام شد. </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">یافته&shy;ها:</span></span></span></b> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">مقادیر چولگی و کشیدگی ترکیبات هیدروکربن&shy;های آروماتیک نشان داد که غلظت این ترکیبات در نمونه&shy;های خاک و </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">برگ درخت اوکالیپتوس </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">در بازه 2- و 2 به دست آمد که نرمال بودند.</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> میانگین غلظت ترکیبات </span></span></span><span dir="LTR" lang="EN-GB" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Ant</span></span> &nbsp;<span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">و </span></span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Ace</span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">در برگ درخت اوکالیپتوس </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">به ترتیب</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">42/55</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> و 90/47 </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">نانوگرم بر گرم</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> به دست آمد که نسبت به سایر هیدروکربن&shy;های آروماتیک چندحلقه&shy;ای بالاتر به دست آمد (</span></span></span><span dir="LTR" lang="EN-GB" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">P<0.05</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">). </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">بالاترین شاخص تجمع زیستی ترکیبات هیدروکربن&shy;های آروماتیک چندحلقه&shy;ای برگ درختان اوکالیپتوس مربوط </span></span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Ace</span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">و </span></span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Nap</span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">به ترتیب 054/0 و 049/0 به دست آمد.</span></span></span><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black"></span></span></span></b></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">نتیجه&shy;گیری:</span></span></span></b><b> </b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">به طور کلی </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">نمی‌توان گونه اوکالیپتوس را برای </span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">ترکیبات</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> هیدروکربن&shy;های آروماتیک چندحلقه&shy;ای</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> را جزء گیاهان زیست ردیاب در نظر گرفت</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">، زیرا شاخص تجمع زیستی ترکیبات</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> هیدروکربن&shy;های آروماتیک چندحلقه&shy;ای برگ درختان اوکالیپتوس پایین تر از 1 به دست آمد، بنابراین </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">این گونه درختی توانایی قابل قبول و مناسب برای جذب و انتقال این نوع آلاینده ها را از خاک ندارد.</span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Background and Objective:</span></span></b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"> Polycyclic aromatic hydrocarbons are toxic and carcinogenic compounds for humans that often enter the environment due to human activities, increasing urbanization, and industrial development. This study aimed to measure and determines the concentration of polycyclic aromatic hydrocarbon compounds in eucalyptus leaves (Eucalyptus microtheca) in the industrial area of ​​the Khuzestan Steel Factory in Ahvaz in 2022.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Materials and Methods:</span></span></b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"> In this study, 15 eucalyptus leaf samples were sampled from 5 points in the Khuzestan Steel Factory area in Ahvaz in the summer with 3 replicates. To measure polycyclic aromatic compounds in soil and leaf samples, gas chromatography-mass spectrometry GC/MS was performed using a Thermo Fisher Scientific device made in the United States.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Results:</span></span></b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"> The skewness and kurtosis values ​​of aromatic hydrocarbon compounds showed that the concentrations of these compounds in soil and eucalyptus leaf samples were within the range of -2 and 2, which were normal. The average concentrations of Ant and Ace compounds in eucalyptus leaves were 55.42 and 47.90 ng/g, respectively, which were higher than other polycyclic aromatic hydrocarbons (P<0.05). The highest bioaccumulation index of polycyclic aromatic hydrocarbon compounds in eucalyptus leaves was obtained for Ace and Nap, 0.054 and 0.049, respectively.</span></span></span></span></span></span><br> <b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Conclusion: </span></span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">In general, Eucalyptus species cannot be considered as bio-tracer plants for polycyclic aromatic hydrocarbon compounds, because the bioaccumulation index of polycyclic aromatic hydrocarbon compounds in eucalyptus leaves was lower than 1, so this tree species does not have an acceptable and suitable ability to absorb and transfer these types of pollutants from the soil.</span></span></span> هیدروکربن‌های آروماتیک چندحلقه‌ای، شاخص زیستی، برگ درخت اوکالیپتوس، کارخانه فولاد اهواز polycyclic aromatic hydrocarbons, biological index, eucalyptus leaves, Ahvaz Steel Factory 31 44 http://jehe.abzums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-916-2&slc_lang=fa&sid=1 fatemeh Jafarian فاطمه جعفریان 100319475328460010774 0009-0002-7772-4819 No Ph.D Student, Department of Soil Sciences, Ahv.C., Islamic Azad University, Ahvaz, Iran گروه خاک‌شناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران khoshnaz payandeh خوشناز پاینده Payandeh426@gmail.com 100319475328460010775 100319475328460010775 Yes Department of Soil Sciences, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran گروه خاک‌شناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران Ahad nazrapour احد نظرپور 100319475328460010776 100319475328460010776 No Department of Geology, Ahv.C., Islamic Azad University, Ahvaz, Iran گروه زمین‌شناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران. Ali Gholami علی غلامی 100319475328460010777 100319475328460010777 No Water Studies Research Center, Isf.C., Islamic Azad University, Isfahan, Iran. مرکز تحقیقات مطالعات آب، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران. Kamran Mohsenipour کامران محسنی پور 100319475328460010778 100319475328460010778 No Department of Soil Sciences, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran گروه خاک‌شناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.