Journal of Environmental Health Engineering

fa بررسی وضعیت سواد محافظت از محیط‌ زیست و ارتباط آن با اخلاق زیست‌محیطی در دانشجویان دانشکده علوم پزشکی خوی در سال 1403 Investigating of the status of environmental protection literacy and its relationship with environmental ethics among students of Khoy medical science faculty in 2024 year تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: برای اجرای هر برنامه آموزشی در زمینه ارتقاء فرهنگ زیستمحیطی جامعه لازم است، وضعیت سواد زیست‌محیطی فعلی مورد سنجش قرار گیرد. لذا هدف این تحقیق ارزیابی سواد و اخلاق زیست‌محیطی و ارتباط متقابل آن‌ها در دانشجویان دانشکده علوم پزشکی خوی در سال ۱۴۰۳ بود. مواد و روش‌ها: در این پژوهش پیمایشی، از میان ۶۰۰ دانشجو، ۴۳۰ نفر شرکت کردند. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه محقق‌ساخته شامل چهار بخش دانش، نگرش، رفتار و اخلاق محیط‌‌زیست بود. روایی محتوا توسط پانل خبرگان (۹ نفر) از طریق شاخص  CVRتأیید شد (CVR>۰/۷۹) و پایایی با آلفای کرونباخ در مطالعه مقدماتی ۰/۷۶ برآورد گردید. با توجه به توزیع ناپارامتریک داده‌ها، تحلیل آماری با استفاده از آزمون‌های من-ویتنی و اسپیرمن در SPSS انجام شد. یافته‌ها: متغیرهایی نظیر سن، وضعیت تأهل، سطح تحصیلات والدین، اشتغال مادر و وضعیت اقتصادی ارتباط معناداری با هیچ یک از ابعاد سواد محیط‌‌زیستی نشان ندادند (۰/۰۵P>). تفاوت معناداری در رفتار و اخلاق محیط‌زیستی برحسب جنسیت مشاهده شد؛ مردان به‌طور معناداری میانگین بالاتری را نسبت به زنان از ۱۰۰ نمره کسب کردند (رفتار: ۷۴/۰۸ در برابر ۷۰/۸۶؛ اخلاق: ۹۵/۱۸ در برابر ۹۴/۱۹). دانشجویان رشته فوریت‌ پزشکی بالاترین سطح و اتاق عمل کمترین سطح از نگرش و رفتار زیست‌محیطی را نشان دادند. رابطه معنادار میان شغل پدر آزاد و ارتقای نمره رفتار محیط‌‌زیستی بدست آمد. نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان‌دهنده وجود شکاف میان دانش/نگرش و رفتار محیط‌‌زیستی دانشجویان است. بنابراین پیشنهاد می‌شود فرآیند آموزش از انتقال دانش به سمت مداخلات تجربه‌محور و فعالیت‌های مشارکتی سوق داده شود تا سواد محیط‌زیستی به فرهنگ تبدیل گردد.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Implementing educational initiatives to foster environmental culture requires a baseline assessment of environmental literacy. This cross-sectional study investigated environmental literacy and ethics, and their interplay, among students at the Khoy Faculty of Medical Sciences in 2024. Materials and Methods: This cross-sectional study was conducted with a participation rate of 430 out of 600 students. Data were collected using a researcher-developed questionnaire comprising four distinct domains: environmental knowledge, attitude, behavior, and ethics. Content validity was established via a panel of nine experts using the Content Validity Ratio (CVR > 0.79). Furthermore, a pilot study yielded a Cronbach’s alpha coefficient of 0.76, confirming the instrument’s reliability. Given the non-parametric distribution of the data, statistical analyses were performed using Mann-Whitney U and Spearman correlation tests within the SPSS software environment. Results: Demographic factors such as age, marital status, parental education, maternal employment, and socioeconomic status showed no significant correlation with environmental literacy dimensions (P>0.05). However, significant gender disparities were observed: male students scored higher in behavior, while female students exhibited higher scores in environmental ethics. Among academic disciplines, Emergency Medical Services students demonstrated the highest levels of environmental attitude and behavior, whereas Operating Room students scored the lowest. Additionally, a significant positive correlation was found between paternal self-employment and higher environmental behavior scores. Conclusion: The findings reveal a discernible gap between students’ environmental knowledge/attitudes and their actual environmental behaviors. Consequently, it is recommended that educational frameworks shift from passive knowledge transmission toward experiential, participatory interventions to effectively transform environmental literacy into a sustainable cultural paradigm.</div> سواد محیط‌ زیست, اخلاق محیط‌ زیست, دانشجویان علوم پزشکی خوی Environmental literacy, environmental ethics, Khoy medical science faculty students 220 239 http://jehe.abzums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-556-3&slc_lang=fa&sid=1 Moradali Zareipour مراد علی زارعی پور 0000-0002-1039-896X Yes Assistant Professor of Health Education, Department of Public Health, Student Research Committee, Khoy University of Medical Sciences, Khoy, Iran استادیار آموزش بهداشت، گروه بهداشت، دانشکده علوم پزشکی خوی، خوی، ایران Mohammad Aqanaghad محمد آقانژاد aqanaghad.eh@gmail.com 0000-0002-9458-737X No Student Research Committee, Khoy University of Medical Sciences, Khoy, Iran کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده علوم پزشکی خوی، خوی، ایران-استادیار مهندسی بهداشت محیط، گروه بهداشت محیط، دانشکده علوم پزشکی خوی، خوی، ایران Mehrdad Karimi مهرداد کریمی 0000-0001-8952-5839 No Student Research Committee, Khoy University of Medical Sciences, Khoy, Iran کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده علوم پزشکی خوی، خوی، ایران Jaber Yeganeh جابر یگانه 0000-0002-4559-4012 No PhD in Environmental Engineering, Khoy University of Medical Sciences, Khoy, Iran دکترای مهندسی محیط‌ زیست، دانشکده علوم پزشکی خوی، خوی، ایران Zahra Jalilzadeh زهرا جلیل زاده 0009-0003-7329-1718 No Expert in Environmental Health Engineering, Student Research Committee, Khoy University of Medical Sciences, Khoy, Iran کارشناس مهندسی بهداشت محیط، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده علوم پزشکی خوی، خوی، ایران