fa شاخص های خطر سلامت و بوم شناسی عناصر بالقوه سمی در خاک های سطحی میدان نفتی منصوری در جنوب شرق اهواز تخصصي Special پژوهشي Research <div style="border-bottom: 1pt solid windowtext; padding: 0in 0in 1pt; margin-left: 57px;"><span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="PRS-AF"><span b="" lotus="" style="font-family:">زمینه و هدف:</span></span></b> <b><span lang="FA"><span b="" lotus="" style="font-family:">:</span></span></b><b> </b><span lang="FA"><span b="" lotus="" style="font-family:">عناصر بالقوه سمی&nbsp;جزء آلاینده&shy;های خطرناک محیط&shy;زیست هستند و برای انسان سرطان&shy;زا می باشند. این تحقیق در سال 1399 با هدف برآورد و ارزیابی خطرات سلامتی انسان و بوم شناسی محیط زیست عناصر بالقوه سمی در خاک&shy;های سطحی میدان نفتی منصوری انجام شد.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="PRS-AF"><span b="" lotus="" style="font-family:">مواد و روش ها:</span></span></b> <span lang="FA"><span b="" lotus="" style="font-family:">در این پژوهش در مجموع از هفت منطقه مورد مطالعه نمونه خاک تهیه گردید. در هر ایستگاه، پنج نمونه تصادفی از یک منطقه 5 متر مربعی در یک نمونه مرکب مخلوط شدند و 1 کیلوگرم خاک سطحی (عمق 0 تا 20 سانتیمتر) در کیسه&shy;های پلی&shy;اتیلن جمع&shy;آوری شد، بنابراین 105 نمونه خاک تهیه گردید. </span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="PRS-AF"><span b="" lotus="" style="font-family:">یافته ها:</span></span></b> <span lang="AR-SA"><span b="" lotus="" style="font-family:">میانگین غلظت کادمیوم، سرب، نیکل، کروم، وانادیوم، مس و روی در خاک های سطحی میدان نفتی منصوری به ترتیب 05/1، 11/69، 79/86، 14/99، 76/23، 34/65 و 22/118 میلی&shy;گرم بر کیلوگرم به دست آمد. بالاترین و پایین ترین مقادیر شاخص ریسک اکولوژیکی بالقوه، مربوط به کادمیوم (50/157) و وانادیوم (34/0) بود. شاخص خطر سرطان زایی برای عنصر کروم درمورد بزرگسالان (^5-10&times;25/5) و کودکان (^4-10&times;91/3) بالاتر از کادمیوم، سرب، نیکل و وانادیوم به دست آمد.</span></span><span lang="PRS-AF"><span style="font-family:"B Lotus""></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="PRS-AF"><span b="" lotus="" style="font-family:">نتیجه گیری:</span></span></b> <span lang="AR-SA"><span b="" lotus="" style="font-family:">شاخص های آلودگی عناصر سمی بالقوه نظیر مقادیر فاکتور آلودگی، فاکتور غنی شدگی و شاخص زمین انباشت نشان داد که سرب و کادمیوم بیشترین تاثیر را بر روی آلودگی خاک داشتند که سطوح عناصر بالقوه سمی غلظت بالایی را در مقایسه با مقادیر زمینه و میانگین جهانی داشت که این نشان دهنده این است که نشت نفت خام، تردد وسایل نقلیه سبک و سنگین و فعالیت های انسانی مرتبط در این منطقه به میزان قابل توجهی در افزایش سطوح عناصر بالقوه سمی در این خاک ها کمک کرده است. به نظر می رسد عناصر بالقوه سمی که سلامت انسان را تهدید نمی کنند و مشکلات بهداشتی و بیماری&shy;زایی را به وجود نمی آورند.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:97%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="FA" style="line-height:97%"><span style="font-family:"B Lotus""></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="border: 1pt solid windowtext; padding: 1pt 4pt 8pt; margin-right: 57px;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:10pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span garamond="" style="font-family:"><span style="color:black">Background:</span></span></b><span garamond="" style="font-family:"><span style="color:black"> Potentially toxic elements are part of dangerous environmental pollutants and are carcinogenic to humans. This research was conducted in 2019 with the aim of estimating and evaluating human health risks and environmental ecology of potentially toxic elements in the surface soils of Mansouri oil field.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span garamond="" style="font-family:"><span style="color:black">Methods:</span></span></b><span garamond="" style="font-family:"><span style="color:black"> In this research, soil samples were prepared from seven study areas. In each station, five random samples from an area of 5 square meters were mixed in a composite sample and 1 kg of surface soil (depth 0 to 20 cm) was collected in polyethylene bags, thus 105 soil samples were prepared.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span garamond="" style="font-family:"><span style="color:black">Results:</span></span></b><span garamond="" style="font-family:"><span style="color:black"> The average concentration of cadmium, lead, nickel, chromium, vanadium, copper and zinc in the surface soils of Mansouri oil field were obtained 1.05, 69.11, 86.79, 99.14, 23.76, 34.05, 65 and 118.22 mg/kg respectively. The highest and lowest values of the potential ecological risk index were related to cadmium (157.50) and vanadium (0.34). The carcinogenic risk index for chromium element was higher than cadmium, lead, nickel and vanadium for adults (5.25&times;10^-5) and children (3.91&times;10^-4).</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span garamond="" style="font-family:"><span style="color:black">Conclusion:</span></span></b><span garamond="" style="font-family:"><span style="color:black"> The pollution indices of potentially toxic elements such as the values of the pollution factor, enrichment factor and land accumulation index showed that lead and cadmium had the greatest impact on soil pollution and the levels of potentially toxic elements were high in concentration compared to the background values and had a global average, which indicates that crude oil spills, light and heavy vehicle traffic, and related human activities in this area have significantly contributed to the increase in the levels of potentially toxic elements in these soils. It seems that there are potentially toxic elements that do not threaten human health and do not cause health problems or pathogenicity.</span></span></span></span></span></span></div> عناصر بالقوه سمی, فلزات سمی, آلودگی خاک, سلامت انسان, شاخص خطر سرطان‌زایی potentially toxic elements, toxic metals, soil pollution, human health, carcinogenic risk index 146 162 http://jehe.abzums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-439-3&slc_lang=fa&sid=1 mohammad velayatzadeh محمد ولایت زاده mv.5908@gmail.com 10031947532846008821 10031947532846008821 Yes .Master of Industrial Safety, Caspian Institute of Higher Education, Qazvin, Iran گروه ایمنی صنعتی، موسسه آموزش عالی کاسپین، قزوین، ایران Mohammad Reza Moudi محمدرضا مودی 10031947532846008822 0009-0003-8023-8632 No Occupational health and environment expert, HSE unit, Zahedan gas power plant, Zahedan, Iran کارشناس بهداشت کار و محیط زیست، واحد HSE، نیروگاه گازی زاهدان، زاهدان، ایران Mahdi Mirnia مهدی میرنیا 10031947532846008823 0009-0004-4622-0495 No Industrial Engineering Graduate, Zahedan Branch, Islamic Azad University, Zahedan, Iran دانش آموخته مهندسی صنایع، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران