Journal of Environmental Health Engineering

fa شناسایی و رتبه‌بندی عوامل حیاتی مؤثر بر ایمنی آتش‌سوزی در ساختمان‌های بلندمرتبه شهر کرج با استفاده از تلفیق روش‌های ANP-DEMATEL Identifying and Ranking of Critical Factors Affecting Fire Safety in High-Rise Buildings in the City of Karaj using the ANP-DEMATEL Integrated Approach تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: از آن‌جا که اطفای حریق در ساختمانهای بلندمرتبه به تجهیزات و تخصص ویژه‌ای نیاز دارد و با ریسک‌های فراوانی برای ساکنان و امدادرسانان همراه است؛ لذا، این عملیات به یکی از معضلات ایمنی در کلان‌شهرها تبدیل شده است. از این‌رو، این پژوهش با هدف شناسایی و رتبه‌بندی عوامل حیاتی مؤثر بر ایمنی آتش‌سوزی در ساختمان‌های بلندمرتبه شهر کرج انجام شد. مواد و روش ها: در اجرای این پژوهش توصیفی-کاربردی، پس از تعیین معیارهای اصلی تحقیق شامل: "مقررات آتش‌نشانی"، "آموزش ایمنی حریق"، "سیاست‌ها و مدیریت تجهیزات"، "بررسی حوادث پیشین"، "نگرش پیمانکاران در طراحی و ساخت" و همچنین "سرعت عملیات نجات"، نسبت به طراحی پرسش‌نامه و توزیع آن بین ۱۰ نفر از آتش‌نشانان با سابقه شهر کرج در حوزه ایمنی حریق و ساختمان اقدام، و اولویت‌بندی و وزن‌دهی نهایی معیارها با استفاده از تلفیق روش‌های ANP-DEMATEL در نرم‌افزار سوپر دسیژین انجام شد. یافته ها: نتایج نشان داد که معیار "سرعت عملیات نجات" با وزن نهائی برابر با ۰/۲۲۲ اولویت اول را به‌خود اختصاص داده است. از طرفی، معیار "سیاستها و مدیریت تجهیزات" به‌عنوان تأثیرگذارترین معیار، از بیش‌ترین تعامل با سایر معیارها برخوردار بود. همچنین، معیار "نگرش پیمانکاران در طراحی و ساخت" به‌عنوان تأثیرپذیرترین معیار شناخته شد. این در حالی است که زیرمعیار "عدم استفاده از مصالح بی‌کیفیت و ارزان با هدف سوددهی بیش‌تر" با وزن نهائی برابر با ۰/۰۶۱ از اولویت اول در بین زیرمعیارها برخوردار بود. نتیجه گیری: به‌منظور بالارفتن سرعت عملیات اطفای حریق بهتر است ایستگاه‌های آتشنشانی به تعداد کافی در بخش‌های مختلف شهر مستقر باشند و در عین حال مسیرهای ویژهای برای تردد در مراکز شلوغ شهری برای ماشینآلات آتشنشانی درنظر گرفته شود. ضمن آن‌که لازم است تجهیزات و فناوریهای به‌روز دنیا در خصوص اطفای حریق ساختمانهای بلندمرتبه مورد استفاده قرار گیرند و سرمایهگذاری کافی در این خصوص انجام پذیرد. در عین حال باید نظارت کافی در مراحل ساختوساز اعم از طراحی و استفاده از مصالح مقاوم در برابر حریق اعمال شود.</div> <div style="text-align: justify;"> Background: Since firefighting in high-rise buildings requires special equipment and expertise and is associated with many risks for residents and rescuers, the firefighting of these buildings has become one of the safety problems in megacities. Therefore, this study was conducted to identify and rank critical factors affecting fire safety in high-rise buildings in the city of Karaj using the ANP-DEMATEL integrated approach. Materials and Methods: In this descriptive study, six criteria including: 'firefighting regulations', 'fire safety training', 'policies and equipment management', 'review of previous incidents', 'attitudes of contractors in design and construction', as well as the 'speed of rescue operations' and 32 sub-criteria were identified from similar studies and screened using the Delphi technique. Then the criteria and sub-criteria of each criterion were subjected to pairwise comparisons and weighting. The internal relationships between the criteria were determined using the DEMATEL technique; also, the final prioritization and weighting of the results were done using ANP and DEMATEL via the Super Decisions software. In so doing, 10 experts from the Karaj Fire Protection Organization were selected in a non-probabilistic way to respond. Results: Based on the results obtained, the 'speed of rescue operations' criterion with a final weight of 0.222 was assigned the first priority among the others. On the other hand, the 'policies and equipment management' criterion, as the most influential criterion, had the most interaction with other criteria. Also, the 'attitudes of contractors in design and construction' criterion was recognized as the most effective criterion. This is despite the fact that the 'not using low-quality and cheap materials with the aim of more profit' sub-criterion, with a final weight of 0.061, had the first priority among the sub-criteria. Conclusion: In conclusion, it can be acknowledged that in order to increase the speed of operations, it is better to have enough fire stations in different parts of the city, and at the same time, special routes for traffic in crowded city centers should be considered for fire engines. At the same time, it is necessary to use the latest equipment and technologies in the world regarding the fire extinguishing of high-rise buildings and make sufficient investments in this regard. At the same time, there should be sufficient supervision in the construction stages, including the design and use of fire-resistant materials. </div> ایمنی حریق, ساختمان‌ بلندمرتبه, سرعت عملیات نجات, تصمیم‌گیری چندمعیاره, ایران Fire safety, High-rise buildings, Speed of rescue operations, MCDM approach, Iran 422 442 http://jehe.abzums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-264-17&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Hossein Mousavi سیدحسین موسوی 100319475328460010217 0009-0001-4237-8701 No M.Sc. in Health, Safety & Environment, Department of Environmental Science, College of Basic Sciences and Modern Technologies, Electronic Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran کارشناس ارشد مهندسی ایمنی، بهداشت و محیط‌ زیست، گروه محیط زیست، دانشکده علوم پایه و فن‌آوری‌های نوین، واحد الکترونیکی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Soheil Sobhanardakani سهیل سبحان اردکانی s_sobhan@iauh.ac.ir 100319475328460010218 100319475328460010218 Yes Ph.D. in Environmental Science, Professor in Environmental Science, Department of the Environment, College of Basic Sciences, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan, Iran دکترای تخصصی علوم محیط‌ زیست، استاد گروه محیط زیست، دانشکده علوم پایه، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران Seyed Ali Jozi سیدعلی جوزی 100319475328460010219 100319475328460010219 No Ph.D. in Environmental Science, Professor in Environmental Science, Department of the Environment, College of Marine Science and Technology, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. دکترای تخصصی علوم محیط‌ زیست، استاد گروه محیط‌زیست، دانشکده علوم و فنون دریایی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران