Journal of Environmental Health Engineering

fa ارزیابی شاخص‌های تاب‌آوری در مقابله با آتش‌سوزی ناشی از زلزله در شهر تهران با استفاده از تکنیک تحلیل شبکه Evaluation of Resilience Criteria to Deal with Post-Earthquake Fire in City of Tehran Using Network Analysis Process تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: تجارب به‌دست آمده از رخداد زلزله در کشورهای مختلف جهان نشان میدهد که وقوع این پدیده میتواند با آتش سوزی همراه باشد و در این شرایط، معضلات مدیریت بحران افزایش خواهد یافت. لذا، این پژوهش با هدف ارزیابی شاخصهای تاب‌آوری در مقابله با آتش‌سوزی ناشی از زلزله در شهر تهران با استفاده از تکنیک تحلیل شبکه انجام شد. مواد و روش ها: در این پژوهش توصیفی، برای سنجش ارتباط بین متغیرهای تحقیق، پرسش‌نامه محقق‌ساخته شامل سه معیار اصلی و ۲۱ زیرمعیار بین ۱۰ نفر از کارشناسان مدیریت شهری، و آتش‌نشان‌های با سابقه شهر تهران توزیع شد. برای شناسایی معیارهای پژوهش، اولویت‌بندی زیرمعیارها و ارزیابی نحوه تاثیرگذاری و تاثیرپذیری معیارها به‌ترتیب از تکنیک دلفی، روش ANP و تکنیک DEMATEL استفاده شد. همچنین، برای اولویت‌بندی و وزن‌دهی نهایی معیارها از نرم‌افزار سوپردسیژن استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد که شاخص "مدیریت و منابع" با وزن نهائی ۰/۴۷۵ مهم‌ترین و مؤثرترین معیار بوده که از بیش‌ترین تعامل با سایر معیارها برخوردار بوده است. از طرفی، معیار "عملکرد زیرساخت‌های شهری" به‌عنوان تأثیرپذیرترین معیار شناخته شد. همچنین، زیرشاخص "طراحی ساختمان‌های ضدزلزله و ضدحریق" با وزن نهائی ۰/۰۹۵ اولویت اول را به‌خود اختصاص داد. نتیجه گیری: به‌طور کلی، می‌توان اذعان داشت که به‌منظور اعمال مدیریت مناسب و تخصیص منابع مورد نیاز، با تشکیل ستاد مدیریت بحران می‌توان نسبت به پیشبینی شرایط ایجاد شده پس از زلزله اقدام و بهترین راهکار برای هر سناریوی محتمل را پیشنهاد داد. همچنین، توصیه میشود همه این راهبردها با انجام مانورهایی تمرین شوند و تجهیزات و منابع لازم در نقاط مختلف شهر تدارک دیده شوند. ضمن آن‌که باید در روند ساخت‌و‌سازها در مناطق مختلف به نقشه گسلهای تهران توجه و در این خصوص از فناوریهای نوین مقاومسازی در برابر زلزله استفاده شود.</div> <div style="text-align: justify;"> Background: The experiences gained from the occurrence of earthquakes in different countries of the world show that this phenomenon can be accompanied by fire, and in this situation, the resulting crisis management problems will increase. Therefore, this study was conducted to evaluate resilience criteria to deal with post-earthquake fires in the city of Tehran using an analytic network process. Materials and Methods: In this descriptive study, three criteria including 'management and resource', 'design and financial support' and the 'function of urban infrastructure' and 21 sub-criteria were identified from similar studies and screened using the Delphi technique. Then the criteria and sub-criteria of each criterion were subjected to pairwise comparisons and weighting. The internal relationships between the criteria were determined using DEMATEL technique; also, the final prioritization and weighting of the results were done using ANP and DEMATEL via the Super Decisions software. In so doing, 10 experts from the Tehran Fire Protection Organization were selected in a non-probabilistic way to respond. Results: Based on the results obtained, the 'management and resource' criterion with a final weight of 0.475 had the first priority among the other criteria and also had the most effectiveness and highest level of influence and interaction. Meanwhile, the 'design of earthquake-resistant and fireproof buildings' sub-criterion with a final weight of 0.095 had the first priority among the others. Conclusion: In conclusion, it can be argued that the formation of the disaster management headquarters will be necessary for proper management and allocating required resources for predicting new situations after the earthquake and proposing the best solution for each possible scenario. Also, we can say that all of these strategies should be practiced by maneuvers and necessary equipment and resources should be provided in different parts of the city. But there is a point here that we should be careful in constructing new buildings in different areas with regarding to the latest map of Tehran faults. And in this field, using novel technologies to strengthen buildings against earthquakes would be necessary. </div> تاب‌آوری, آتش‌سوزی, زلزله, تحلیل شبکه, روش دیمتل Resilience, Fire, Earthquake, Network analysis, Dematel 456 471 http://jehe.abzums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-264-18&slc_lang=fa&sid=1 Hossein Bahmani حسین بهمنی 100319475328460010222 0009-0001-0745-8183 No Department of Environmental Science, College of Basic Sciences and Modern Technologies, Electronic Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه محیط زیست، دانشکده علوم پایه و فن‌آوری‌های نوین، واحد الکترونیکی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Soheil Sobhanardakani سهیل سبحان اردکانی s_sobhan@iauh.ac.ir 100319475328460010223 100319475328460010223 Yes Ph.D. in Environmental Science, Professor in Environmental Science, Department of the Environment, College of Basic Sciences, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan, Iran دکترای تخصصی علوم محیط‌ زیست، استاد گروه محیط زیست، دانشکده علوم پایه، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران Sahar Rezaian سحر رضایان 100319475328460010224 100319475328460010224 No Department of the Environment, College of Engineering, Shahrood Branch, Islamic Azad University, Shahrood, Iran گروه محیط زیست، دانشکده فنی و مهندسی، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران