fa بررسی انباشت زیستی فلزات سنگین سرب، کادمیوم، نیکل و آهن در برگ گیاه نیشکر (Saccharum officinarum): مطالعه موردی مزارع شرکت امیرکبیر تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:nasimYW;"><span style="line-height:2;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:black">زمینه و هدف:</span></span></b><span lang="FA"><span style="color:black"> گیاهان یکی از شاخص&shy;‌های زیستی هستند که با استفاده از آن&shy;ها می&shy;‌توان وضعیت آلودگی فلزات سنگین خاک را مشخص کرد. پژوهش حاضر در سال 1403 با هدف بررسی زیستی فلزات سنگین سرب، کادمیوم، نیکل و آهن نیشکر (</span></span><i><span dir="LTR"><span style="color:black">Saccharum officinarum</span></span></i><span lang="FA"><span style="color:black">) در شرکت کشت و صنعت امیرکبیر انجام شد. </span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:black">مواد و روش‌&shy;ها:</span></span></b><span lang="FA"><span style="color:black"> با توجه به مزارع شرکت کشت و صنعت امیرکبیر تعداد ۶ ایستگاه انتخاب شد که ۱۸ نمونه خاک و ۳۶ نمونه برگ به صورت تصادفی با ۳ تکرار، از ۴ جهت مختلف جغرافیایی جمع&shy;‌آوری شد. به منظور بررسی انباشت زیستی فلزات سنگین در برگ از ضریب تجمع زیستی استفاده گردید. </span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:black">یافته‌&shy;ها:</span></span></b><span lang="FA"><span style="color:black"> نتایج نشان داد که تفاوت معنی‌&shy;داری بین گروه‌&shy;های خاک و برگ‌&shy;های شسته شده و شسته نشده نیشکر در شش ایستگاه وجود داشت (P<۰/۰۵). غلظت فلزات سرب، کادمیوم، آهن و نیکل در نمونه&shy;‌های خاک بیشتر از نمونه گیاهی بود. همچنین در شش ایستگاه غلظت فلزات سنگین در برگ شسته نشده بیشتر از برگ شسته شده بود. بیشترین میانگین غلظت فلزات سنگین گیاه بین چهار فلزات مورد بررسی متعلق به آهن (۳/۶۸&plusmn;۱۹۸/۰۸</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">میلی&shy;گرم بر کیلوگرم) وکمترین غلظت متعلق به کادمیوم (۰/۳۳&plusmn;۴/۸۶ میلی&shy;گرم بر کیلوگرم) به دست آمد.</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">میانگین ضریب انباشت زیستی فلزات سنگین سرب، کادمیوم، آهن و نیکل به ترتیب برابر ۰/۹۵، ۰/۶۲، ۰/۲۶ و ۰/۷۷ بود.</span></span><span lang="FA"><span style="color:black"></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:black">نتیجه‌&shy;گیری: </span></span></b><span lang="FA"><span style="color:black">مقادیر ضریب انباشت زیستی فلزات سنگین<b> </b>کمتر ۱ به دست آمد. فلز سرب بیشترین و فلز آهن کمترین ضریب انباشت زیستی را داشتند، بنابراین می‌&shy;توان نتیجه گرفت که گیاه نیشکر پتانسیل گیاه&shy;‌پالایی فلز سرب را داشت.</span></span></span></span></span></span></span><span style="font-size:12pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="FA" style="font-size:15.0pt"><span b="" style="font-family:" titr=""><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span style="color:black">Background:</span></b><span style="color:black"> Plants are one of the biological indicators that can be used to determine the state of heavy metal pollution in the soil. This study was conducted in 2024 with the aim of bio-investigating the heavy metals Pb, Cd, Fe and Ni in sugarcane (<i>Saccharum officinarum</i>) at Amirkabir Agriculture and Industry Company.</span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b><span style="color:black">Materials and Methods:</span></b><span style="color:black"> According to the farms of Amirkabir Agriculture and Industry Company, 6 stations were selected, from which 18 soil samples and 36 leaf samples were collected randomly with 3 replications from 4 different geographical directions. In order to investigate the bioaccumulation of heavy metals in leaves, the bioaccumulation coefficient was used.</span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b><span style="color:black">Results:</span></b><span style="color:black"> The results showed that there was a significant difference between the soil and washed and unwashed sugarcane leaves in six stations (P<0.05). The concentration of Pb, Cd, Fe and Ni in soil samples was higher than in <i>Saccharum officinarum</i>. Also, in six stations, the concentration of heavy metals in unwashed leaves was higher than in washed leaves. The highest average concentration of heavy metals in plants among the four metals studied belonged to Fe (198.08&plusmn;3.68 mg kg^-1) and the lowest concentration belonged to Cd (4.86&plusmn;0.33 mg kg^-1). The average bioaccumulation coefficients of Pb, Cd, Fe and Ni were 0.95, 0.62, 0.26 and 0.77, respectively.</span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b><span style="color:black">Conclusion:</span></b><span style="color:black"> The bioaccumulation coefficient values ​​of heavy metals were less than 1. Pb had the highest and Fe the lowest bioaccumulation coefficient, so it can be concluded that sugarcane has the potential to phytoremediate Pb.</span></span></span></span></span></div> آلودگی برگ گیاهان, سمیت فلزات سنگین, شاخص انباشت زیستی, گیاه پالایی نیشکر Plant leaf contamination, heavy metal toxicity, bioaccumulation index, sugarcane phytoremediation 118 133 http://jehe.abzums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-659-5&slc_lang=fa&sid=1 Leila Bovard لیلا بورد 100319475328460010497 0009-0001-8924-1542 No Department of Environment, Ahv.C., Islamic Azad University, Ahvaz, Iran گروه محیط زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران Maryam Mohammadi Roozbahani مریم محمدی روزبهانی Mmohammadiroozbahani@iau.ac.ir 100319475328460010498 100319475328460010498 Yes Department of Environment, Ahv.C., Islamic Azad University, Ahvaz, Iran گروه محیط زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران