Journal of Environmental Health Engineering

fa ارزیابی آلودگی عناصر بالقوه سمی خاک مزارع کشاورزی شمال شرق اهواز در منطقه ویس Assessment of Potentially Toxic Elements Contamination of Soils in Agricultural Farms Northeast of Ahvaz in the Veys Region تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: منطقه ویس در استان خوزستان یکی از مناطق مهم کشاورزی در شمال شرق اهواز می باشد که محصولات مختلف سبزیجات، صیفی‌جات و غلات در مزارع آن کشت می‌گردد. پژوهش حاضر در پاییز سال ۱۴۰۳ با هدف ارزیابی وضعیت عناصر بالقوه سمی در خاک مزارع کشاورزی شهر ویس انجام شد. مواد و روشها: در این تحقیق ۸۰ نمونه از خاک‌های سطحی مزارع کشاورزی منطقه ویس در شمال شرق اهواز نمونه‌برداری شد. برای سنجش فلزات از دستگاه جذب اتمی ـ پلاسما ICP-AES مدل Varian 710-ES ساخت شرکت اجیلنت آمریکا استفاده شد. یافتهها: میانگین فاکتور آلودگی، درجه آلودگی، درجه آلودگی اصلاح شده و شاخص بار آلودگی عناصر باقوه سمی در خاک‌های سطحی مزارع کشاورزی شهر ویس شمال شرق کلانشهر اهواز ۱/۴۶، ۱۴/۴۱، ۲/۴۰ و ۱/۲۳ بود. همچنین شاخص آلودگی نمرو و شاخص خطر زیستی عناصر باقوه سمی ۵/۱۹ و ۲۶۰/۰۵ محاسبه شدند. بالاترین شاخص خطر سرطانزایی عناصر باقوه سمی خاک های سطحی مربوط به فلز کروم برای کودکان (۱-۱۰×۱/۵۲) و بزرگسالان (۲-۱۰×۴/۷۹) به دست آمد. پایین‌ترین شاخص خطرسرطان زایی برای بزرگسالان مربوط به فلز کادمیوم (۳-۱۰×۹/۲۰) و برای کودکان مربوط به فلز آرسنیک (۲-۱۰×۹) بود. نتیجهگیری: مقادیر شاخص های فاکتور آلودگی، زمین انباشتگی و خطر بوم شناسی نشان داد که خاک مناطق مورد مطالعه به عناصر بالقوه سمی آلودگی دارند. ارزیابی شاخص خطر غیرسرطانزایی و شاخص خطر سرطانزایی  عناصر بالقوه سمی خاک‌های سطحی مزارع کشاورزی شهر ویس شمال شرق نشان داد که عناصر کادمیوم، سرب، آرسنیک، مس، روی و کروم برای سلامتی انسان مشکلی ایجاد نمی کنند.</div> <div style="text-align: justify;">Background: The Veys region in Khuzestan Province is one of the important agricultural regions in the northeast of Ahvaz, where various vegetables, herbs, and grains are grown in its fields. The present study was conducted in the autumn of 2024 with the aim of evaluating the status of potentially toxic elements in the soil of agricultural fields in the city of Veys. Materials and Methods: In this study, 80 samples were taken from the surface soils of agricultural fields in the Veys region in the northeast of Ahvaz. A Varian 710-ES ICP-AES atomic absorption-plasma device manufactured by Agilent, USA, was used to measure metals. Results: The average Cf, Cdeg, mCd and PLI of toxic elements in the surface soils of agricultural fields in the city of Veys, northeast of the Ahvaz metropolis were 1.46, 14.41, 2.40 and 1.23. Also, the NIPI and the Er index of toxic elements were calculated to be 5.19 and 260.05. The highest carcinogenic risk index of toxic elements in the surface soils was obtained for chromium metal for children (1.52×10-1) and adults (4.79×10-2). The lowest carcinogenic risk index for adults was for cadmium metal (9.20×10-3) and for children it was for arsenic metal (9×10-2). Conclusion: The values of Cf, Igeo and Er showed that the soils of the studied areas are contaminated with potentially toxic elements. Evaluation of the non-carcinogenic risk index and carcinogenic risk index of potentially toxic elements of surface soils of agricultural fields in the northeastern city of Weiss showed that the elements Cd, Pb, As, Cu, Zn and Cr do not pose a problem for human health.</div> آلودگی مزارع کشاورزی, عناصر بالقوه سمی, ریسک سلامت انسان, مخاطره بوم شناسی Pollution of agricultural fields, potentially toxic elements, human health risk, ecological hazard 215 232 http://jehe.abzums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-916-1&slc_lang=fa&sid=1 khoshnaz Payandeh خوشناز پاینده Khpayandeh@iau.ac.ir 100319475328460010519 100319475328460010519 Yes Department of Soil Science, Ahv.C., Islamic Azad University, Ahvaz, Iran گروه خاک شناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران Mehdi Forouzanfar مهدی فروزانفر 100319475328460010520 100319475328460010520 No Department of Electrical Engineering, Ahv.C., Islamic Azad University, Ahvaz, Iran گروه مهندسی برق، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران Ana Pinarelli آنا پینارلی 100319475328460010521 100319475328460010521 No Department of Mechanical, Energy and Management Engineering, University of Calabria, Cosenza, Italy گروه مهندسی مکانیک، انرژی و مدیریت، دانشگاه کالابریا، کوزانزا، ایتالیا Ahad Nazarpour احد نظرپور 100319475328460010522 100319475328460010522 No Department of Geology, Ahv.C., Islamic Azad University, Ahvaz, Iran گروه زمین شناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران Mohammad Velayatzadeh محمد ولایت زاده 100319475328460010523 100319475328460010523 No 4 Young Researchers and Elites Club, Ahv.C., Islamic Azad University, Ahvaz, Iran باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران Vahid Mirahi وحید میراهی 100319475328460010524 0009-0006-0308-4766 No Department of Electrical Engineering, Ahv.C., Islamic Azad University, Ahvaz, Iran گروه مهندسی برق، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران