Journal of Environmental Health Engineering

fa ارزیابی ریسک اکولوژیکی خاک های آلوده به فلزات سنگین اطراف محل های دفن پسماند در ایران: مطالعه مروری نظام مند Ecological risk assessment of soils contaminated with heavy metals around landfill sites in Iran: a systematic review تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: در دهه‌های اخیر، رشد شهرنشینی و تولید پسماندهای جامد شهری (MSW) در ایران منجر به آلودگی شدید خاک اطراف محلهای دفن پسماند با فلزات سنگین مانند Cd، Pb، Cr، Ni، Zn، Cu، Asو Hg شده است. این آلاینده‌ها، ناشی از شیرابه لندفیل‌ها، پایداری بالا داشته و تهدیدی برای اکوسیستم‌ها، زنجیره غذایی و سلامت انسانی ایجاد می‌کنند. این مطالعه مروری به بررسی جامع غلظت فلزات سنگین در خاکه‌ای اطراف محل‌های دفن پسماند کشور ایران و ارزیابی ریسک اکولوژیکی می‌پردازد. مواد و روش‌ها: از دستورالعمل PRISMA به منظور شناسایی و انتخاب مطالعات استفاده گردید. در این زمینه از پایگاه‌های داده جهانی Scopus، Web of Science، PubMed و پایگاه ایرانی SID و Magiran با استفاده از کلمات کلیدی مانند"Soil*"،"heavy metal*" و "landfill*"  بدون محدودیت زمانی استفاده گردید. علاوه بر این، شاخص‌های ارزیابی ریسک شامل فاکتور آلودگی (CF)، درجه آلودگی (CD) و شاخص ریسک اکولوژیکی (ERI)  با استفاده از فرمول‌های مربوطه محاسبه گردید. یافته‌ها: از ۱۰۲ مطالعه اولیه، ۱۱ مطالعه واجد شرایط انتخاب (مطابق با هدف مطالعه) و داده‌های غلظت فلزات استخراج شد. نتایج نشان داد که بالاترین غلظت فلز سنگین مربوط به کادمیوم (mg/kg ۱۸۰( با CF برابر ۷۸۲/۶۱ و ERI کلی ۲۳۴۸۰/۸۹ بوده که ریسک فوق‌العاده شدید در خاک‌های محل دفن پسماند شهر چالوس ایجاد کرده است. نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان داد که دادههای اندکی در زمینه آلودگی خاک های محل دفن پسمانددر ایران وجود داشته و این داده‌ها نیز از عدم یکپارچگی در تعداد و نوع فلزات سنگین شاخص برخوردارند. این امر ارزیابی ریسک اکولوژیکی خاکهای محل دفن پسماند در ایران را با چالشهای کمی و کیفی مطالعات مواجه نموده و قضاوت در خصوص نقاط با آلودگی های سطوح بالا، متوسط و پایین را دشوار می‌نماید. از این‌رو ضروری است تا با برنامه ریزی منسجم نسبت به طراحی یک الگوی مطالعاتی یکپارچه جهت پایش مستمر خاک های محل دفن پسماند با تاکید بر آلودگی ناشی از فلزات سنگین شاخص اقدام شود و این مطالعه در سطح کشور به اجرا در آید.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Over the recent decades, the growth of urbanization and production of municipal solid waste (MSW) in Iran has led to severe soil pollution with heavy metals (Cd, Pb, Cr, Ni, Zn, Cu, As and Hg) around the landfill sites. The heavy metals are highly stable and pose a threat to ecosystems, food chains, and human health. This comprehensive review examines the concentration levels of heavy metals in soils around the landfill sites of Iran and the ecological risk assessment. Materials and Methods: The methodology was performed based on the PRISMA guidelines, and the global databases Scopus, Web of Science, PubMed and the Iranian database SID and Magiran were used using relevant keywords such as "Soil*", "heavy metal*" and "landfill*". In addition, risk assessment indicators including contamination factor (CF), contamination degree (CD) and Ecological Risk Index (URI) were calculated. Results: Of 102 initial studies, 11 eligible studies were selected and metals concentration data were extracted. The results indicated that the highest concentration of heavy metal was related to cadmium (180 mg/kg) with a CF equal to 782.61 and a total URI of 23480.89 creating an extremely severe risk in the soils around the landfill site of Chaloos city. Conclusion: The results of the present study indicated that there was little data on soil contamination at landfill sites in Iran. In addition, the existing data also had a lack of integrity in the number and type of heavy metals measured. This makes the ecological risk assessment of soils difficult; there are some quantitative and qualitative challenges in the data presented in the selected studies and make it difficult to judge points with high, medium and low levels of contaminants. Therefore, it is necessary to take action in coherent planning for the design of an integrated study model for continuous monitoring of soils around the landfill sites with emphasis on pollution caused by heavy metals.</div> ارزیابی ریسک اکولوژیکی, خاک, محل دفن پسماند, فاکتور آلودگی, فلزات سنگین Ecological Risk Assessment, Soil, Landfill, Pollution Factor, Heavy Metals 251 267 http://jehe.abzums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-529-3&slc_lang=fa&sid=1 Behnaz Abdollahinejad بهناز عبداللهی نژاد 100319475328460010631 100319475328460010631 No Research Center for Environmental Health Technology (RCEHT), Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات تکنولوژی بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Hasan Pasalari حسن پاسالاری 100319475328460010632 100319475328460010632 No Assistant Professor, Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Mahdi Farzadkia مهدی فرزادکیا farzadkia.m@iums.ac.ir 100319475328460010633 100319475328460010633 Yes Professor, Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استاد گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران