fa مرور نظام‌مند بر کاربرد بایوچارهای مشتق‌شده از زیست‌توده در حذف علف‌کش 2و4-دی کلروفنوکسی استیک اسید از منابع آبی کشاورزی تخصصي Special كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:nasimYW;"><span style="line-height:2;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">زمینه و هدف:</span></b><span lang="AR-SA"> آلودگی منابع آب با علف‌کش 2و4-دی از مهم‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی به شمار می‌رود، زیرا بقایای آن علاوه بر تأثیر بر کیفیت آب آشامیدنی، سلامت اکوسیستم‌های آبی و زنجیره غذایی را تهدید می‌کند. هدف این مطالعه، مرور نظام‌مند پژوهش‌های انجام‌شده درباره کارایی انواع بایوچار در حذف این ترکیب مقاوم از محیط‌های آبی است.</span><span dir="LTR" style="font-size:13.0pt"></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">مواد و روش‌ها:</span></b><span lang="AR-SA"> این مطالعه با جستجو و تحلیل نظام‌مند منابع علمی منتشرشده در زمینه استفاده از بایوچار برای جذب سطحی 2و4-دی در پایگاه‌های </span><span dir="LTR">Web of Science</span><span lang="AR-SA">، </span><span dir="LTR">Scopus</span><span lang="AR-SA">، </span><span dir="LTR">ScienceDirect</span><span lang="AR-SA"> و </span><span dir="LTR">Google Scholar</span><span lang="AR-SA"> بر اساس دستورالعمل </span><span dir="LTR">PRISMA</span><span lang="AR-SA"> انجام شد. بازه زمانی جستجو سال‌های ۲۰۰۸ تا ۲۰۲۵ بود و مقالات بر اساس نوع پیش‌ماده، شرایط پیرولیز، روش اصلاح و فعال‌سازی و پارامترهای مؤثر بر فرآیند جذب ارزیابی شدند.</span><span dir="LTR" style="font-size:13.0pt"></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">یافته‌ها:</span></b><span lang="AR-SA"> مرور مطالعات نشان داد ظرفیت جذب بایوچارها دامنه وسیعی دارد و تحت تأثیر نوع زیست‌توده، شرایط پیرولیز و روش‌های اصلاح قرار گرفته است. بیشتر پژوهش‌ها بهترین برازش ایزوترمی و سینتیکی را با مدل‌های لانگمویر و شبه‌مرتبه دوم گزارش کرده‌اند. همچنین شرایط اسیدی </span><span lang="AR-SA">(</span><span dir="LTR">pH =۲&ndash;۳</span><span lang="AR-SA">)</span><span lang="AR-SA"> بالاترین راندمان حذف را ایجاد کرده است. با این حال، چالش‌هایی مانند بازیابی جاذب، ارزیابی عملکرد در شرایط واقعی و تأثیر ترکیبات هم‌زمان باقی است.</span><span dir="LTR" style="font-size:13.0pt"></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">نتیجه‌گیری:</span></b><span lang="AR-SA"> این مطالعه مروری بر لزوم توسعه بایوچارهای حاصل از ضایعات کشاورزی و بهبود ویژگی‌های سطحی آن‌ها تأکید دارد تا زمینه کاربرد صنعتی و پایدار این جاذب‌ها در حذف علف‌کش‌ها، به‌ویژه 2و4-دی، از منابع آب و پساب فراهم شود.</span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="line-height:2;"><b>Background:</b> Water contamination with the herbicide 2,4-Dichlorophenoxyacetic acid (2,4- D) poses a serious environmental challenge, as its residues not only degrade drinking water quality but also threaten aquatic ecosystems and the food chain. The aim of this systematic review was to summarize and critically evaluate existing research on the performance of various biochars in removing this persistent compound from aqueous environments.<br> <b>Materials and Methods: </b>A systematic literature review was conducted following the PRISMA guidelines by searching major scientific databases including Web of Science, Scopus, ScienceDirect, and Google Scholar. The search covered studies published between 2008 and 2025 that investigated the adsorption of 2,4-D onto biochars. Articles were analyzed based on feedstock type, pyrolysis conditions, chemical or physical activation methods, and operational parameters affecting adsorption efficiency.<br> <b>Results: </b>Reported adsorption capacities of biochars varied widely (from below 10 mg g⁻&sup1; to over 300 mg g⁻&sup1;), mainly depending on the feedstock source, pyrolysis temperature, and surface modification technique. The Langmuir isotherm and pseudo-second-order kinetic models were most frequently identified as the best-fitting, indicating chemisorption and monolayer adsorption behavior. Acidic conditions (pH = 2&ndash;3) consistently yielded the highest removal efficiency. Nonetheless, several challenges remain, including limited data on regeneration performance, real-water applications, and the influence of coexisting ions and organic compounds.<br> <b>Conclusion</b>: This review highlights the potential of biochars derived from agricultural residues as cost-effective and sustainable adsorbents for 2,4-D removal. Improving surface chemistry and structural properties through optimized activation methods could enhance adsorption efficiency and facilitate large-scale and environmentally sound applications in water and wastewater treatment.</span></span></span></div> علف‌کش2و4-دی, بایوچار, جذب سطحی, زیست‌توده, آب و پسآب 2,4-D herbicide, biochar, adsorption, biomass, water and wastewater 412 436 http://jehe.abzums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-936-1&slc_lang=fa&sid=1 Mozhdeh Keramatzadeh مژده کرامت زاده 100319475328460010824 0009-0002-2971-9556 No Department of Civil Engineering, K. N. Toosi University of Technology, Tehran, Iran دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران Afshin Takdastan افشین تکدستان afshin_ir@yahoo.com 100319475328460010825 100319475328460010825 Yes Environmental Technologies Research Center, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran مرکز تحقیقات فناوری‌های زیست‌محیطی، دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز، اهواز، ایران Majid Ehteshami مجید احتشامی 100319475328460010826 100319475328460010826 No Department of Civil Engineering, K. N. Toosi University of Technology, Tehran, Iran دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران