fa ارزیابی شاخص تجمع زیستی هیدروکربن های آروماتیک چندحلقه ای در برگ درختان اوکالیپتوس (Eucalyptus microtheca) کارخانه فولاد خوزستان، شهر اهواز تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:nasimYW;"><span style="line-height:2;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:black">زمینه و هدف:</span></span></b><span lang="FA"><span style="color:black"> هیدروکربن&shy;‌های آروماتیک چندحلق‌ه&shy;ای ترکیبات سمی و سرطان&shy;زا برای انسان می‌&shy;باشند که اغلب به‌دلیل فعالیت&shy;‌های انسانی، افزایش شهرنشینی و پیشرفت صنایع وارد محیط&shy;‌زیست می&shy;شوند. این تحقیق با هدف اندازه&shy;‌گیری و تعیین غلظت ترکیبات هیدروکربن‌های آروماتیک چندحلقه‌ای در برگ درخت اوکالیپتوس (</span></span><i><span dir="LTR"><span style="color:black">Eucalyptus microtheca</span></span></i><span lang="FA"><span style="color:black">) ناحیه صنعتی کارخانه فولاد خوزستان شهر اهواز در سال ۱۴۰۱ انجام شد.</span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:black">مواد و روش&shy;‌ها:</span></span></b><b> </b><span lang="FA"><span style="color:black">در این تحقیق ۵۰ نمونه برگ درخت اوکالیپتوس محوطه کارخانه فولاد خوزستان شهر اهواز در فصل تابستان از ۵۰ نقطه نمونه برداری شد. برای سنجش ترکیبات آروماتیک چندحلقه ای در نمونه‌های خاک و برگ از روش کروماتوگرافی گازی ـ طیف‌سنجی جرمی </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">GC/MS</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">&nbsp;به وسیله دستگاه </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">Thermo Fisher Scientific</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">ساخت کشور آمریکا انجام شد. </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black"></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:black">یافته‌&shy;ها:</span></span></b> <span lang="FA"><span style="color:black">مقادیر چولگی و کشیدگی ترکیبات هیدروکربن‌&shy;های آروماتیک نشان داد که غلظت این ترکیبات در نمونه‌&shy;های خاک و برگ درخت اوکالیپتوس در بازه ۲- و ۲ به دست آمد که نرمال بودند. میانگین غلظت ترکیبات </span></span><span dir="LTR" lang="EN-GB"><span style="color:black">Ant</span></span> &nbsp;<span lang="FA"><span style="color:black">و </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">Ace</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">در برگ درخت اوکالیپتوس </span></span><span lang="FA"><span style="color:black">به ترتیب</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">۵۵/۴۲ و ۴۷/۹۰ نانوگرم بر گرم به دست آمد که نسبت به سایر هیدروکربن&shy;‌های آروماتیک چندحلق‌ه&shy;ای بالاتر به دست آمد (۰/۰۵</span></span><span dir="LTR" lang="EN-GB"><span style="color:black">P<</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">). بالاترین شاخص تجمع زیستی ترکیبات هیدروکربن‌&shy;های آروماتیک چندحلق‌ه&shy;ای برگ درختان اوکالیپتوس مربوط </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">Ace</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">و </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">Nap</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">به ترتیب ۰/۰۵۴ و ۰/۰۴۹ به دست آمد.</span></span><b><span lang="FA"><span style="color:black"></span></span></b></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:black">نتیجه&shy;‌گیری:</span></span></b><b> </b><span lang="FA"><span style="color:black">به طور کلی </span>نمی‌توان گونه اوکالیپتوس را برای <span style="color:black">ترکیبات هیدروکربن‌&shy;های آروماتیک چندحلقه&shy;‌ای</span> را جزء گیاهان زیست ردیاب در نظر گرفت<span style="color:black">، زیرا شاخص تجمع زیستی ترکیبات هیدروکربن‌&shy;های آروماتیک چندحلقه‌&shy;ای برگ درختان اوکالیپتوس پایین تر از ۱ به دست آمد، بنابراین </span>این گونه درختی توانایی قابل قبول و مناسب برای جذب و انتقال این نوع آلاینده ها را از خاک ندارد.</span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="line-height:2;"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span style="color:black">Background:</span></b><span style="color:black"> Polycyclic aromatic hydrocarbons are toxic and carcinogenic compounds for humans that often enter the environment due to human activities, increasing urbanization, and industrial development. This study aimed to measure and determine the concentration of polycyclic aromatic hydrocarbon compounds of the leaves (<i>Eucalyptus microtheca</i>) in the industrial area of ​​the Khuzestan Steel Company in Ahvaz in 2022.</span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b><span style="color:black">Materials and Methods:</span></b><span style="color:black"> In this study, 50 leaf samples were collected from 50 points in the Khuzestan Steel Company in the summer with three replicates. To measure polycyclic aromatic compounds in the leaves, gas chromatography-mass spectrometry GC/MS was performed using a Thermo Fisher Scientific device made in the United States.</span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b><span style="color:black">Results:</span></b><span style="color:black"> The skewness and kurtosis values ​​of aromatic hydrocarbon compounds showed that the concentrations of these compounds in the leaves were within the range of -2 and 2, indicating a normal distribution. The average concentrations of Ant and Ace compounds in the leaves were 55.42 and 47.90 ng g^-1, respectively, which were higher than those of the other polycyclic aromatic hydrocarbons (P<0.05). The highest bioaccumulation index of polycyclic aromatic hydrocarbon compounds in the leaves was obtained for Ace and Nap, with values of 0.054 and 0.049, respectively.</span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b><span style="color:black">Conclusion: </span></b><span style="color:black">In general, Eucalyptus species cannot be considered as bio-tracer plants for polycyclic aromatic hydrocarbon compounds, because the bioaccumulation index of polycyclic aromatic hydrocarbon compounds in eucalyptus leaves was lower than 1, so this tree species does not have an acceptable and suitable ability to absorb and transfer these types of pollutants from the soil.</span></span></span></span></span></div> هیدروکربن های آروماتیک چندحلقه ای, شاخص زیستی, درخت اوکالیپتوس, برگ کارخانه فولاد اهواز Polycyclic aromatic hydrocarbons, Biological index, Eucalyptus microtheca, Leaves, Ahvaz Steel Company 31 44 http://jehe.abzums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-916-2&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Jafarian فاطمه جعفریان 100319475328460011025 0009-0002-7772-4819 No Department of Soil Sciences, Ahv.C., Islamic Azad University, Ahvaz, Iran ﮔﺮوه ﺧﺎک ﺷﻨﺎﺳﯽ، واﺣﺪ اﻫﻮاز، داﻧﺸﮕﺎه آزاد اﺳﻼﻣﯽ، اﻫﻮاز، ایﺮان khoshnaz Payandeh خوشناز پاینده payandeh426@gmail.com 100319475328460011026 100319475328460011026 Yes Research Group of Artificial Intelligence Application Development in Agriculture, Environment and Medicine, Ahv.C., Islamic Azad University, Ahvaz, Iran گروه پژوهشی توسعه کاربرد هوش مصنوعی در کشاورزی، محیط زیست و پزشکی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران Ahad Nazrapour احد نظرپور 100319475328460011027 100319475328460011027 No Department of Geology, Ahv.C., Islamic Azad University, Ahvaz, Iran گروه زمین‌شناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران Ali Gholami علی غلامی 100319475328460011028 100319475328460011028 No Water Studies Research Center, Isf.C., Islamic Azad University, Isfahan, Iran مرکز تحقیقات مطالعات آب، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران Kamran Mohsenifar کامران محسنی فر 100319475328460011029 100319475328460011029 No Department of Soil Sciences, Ahv.C., Islamic Azad University, Ahvaz, Iran ﮔﺮوه ﺧﺎک ﺷﻨﺎﺳﯽ، واﺣﺪ اﻫﻮاز، داﻧﺸﮕﺎه آزاد اﺳﻼﻣﯽ، اﻫﻮاز، ایﺮان