fa ارزیابی کمیت، ترکیب، و وضعیت ناشی از دورریز کردن پسماند در محیط‌های روستایی شهرستان تویسرکان در سال 1405 تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:nasimYW;"><span style="line-height:2;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">زمینه و هدف: </span></b><span lang="FA">دورریز کردن پسماندهای جامد مانند رسیدهای کاغذی، ته‌سیگار، لفافه شکلات و بیسکوئیت، درب بطری، دستمال کاغذی یک پدیده رایج در جوامع است که با شدت مختلف در اغلب کشورها گزارش شده است که سبب ایجاد مناظر ناخوشایند، انتقال عوامل میکروبی، نشت آلاینده‌های شیمیایی، و پیامدهای اقتصادی در جوامع می‌شود. هدف این مطالعه ارزیابی کمیت، ترکیب، و وضعیت ناشی از پسماندهای دورریز شده در برخی روستاهای شهرستان تویسرکان در استان همدان در سال ۱۴۰۵ بود.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">مواد و روش&shy;‌ها: </span></b><span lang="FA">این مطالعه مقطعی-توصیفی با ارزیابی وضعیت هشت روستا با استفاده از روش مشاهده بصری در معابر روستایی انجام شد. داده‌های گردآوری شده شامل تعداد انواع پسماندهای دورریز شده در مساحت مشخصی از محیط‌های مطالعه شده بود. داده‌های بدست آمده با استفاده از شاخص پاکیزگی محیط تفسیر شد.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">یافته‌ها: </span></b><span lang="FA">نتایج نشان داد تراکم پسماندهای دورریز شده در محیط‌های روستایی مطالعه شده در دامنه ۰/۱۲۴ تا ۰/۸۴۶&nbsp; آیتم/مترمربع بود. ترکیب پسماندهای دورریز شده در مجموع مناطق مورد مطالعه شامل ته‌سیگار (۶۲/۲ درصد)، کاغذ (۸/۹ درصد)، پلاستیک (۹/۹&nbsp;درصد)، و سایر انواع پسماندهای دورریز شده (۱۹/۴ درصد بود). بر اساس شاخص محاسبه شده، ۵۰ درصد از محیط‌های روستایی در وضعیت آلودگی شدید ، ۲۵ درصد در وضعیت آلودگی بحرانی، و ۱۲ درصد در وضعیت آلودگی اندک قرار داشتند. نتایج نشان داد هیچ از روستاهای مطالعه شده در وضعیت پاکیزه قرار نداشتند.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">نتیجه‌گیری:</span></b><span lang="FA"> وضعیت نامطلوب مشاهده شده نشان داد ایجاد برنامه‌های منظم نظافت معابر و افزایش برنامه‌های آموزشی با هدف کاهش رفتار دورریز کردن پسماند ضروری است.</span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="line-height:2;"><b>Background:</b> Littering of waste such as paper receipts, cigarette butts, chocolate and biscuit wrappers, bottle caps, and paper towels is a common phenomenon that has been reported in most countries, causing unpleasant landscapes, transmission of microbial agents, leakage of chemical pollutants, and economic consequences. The aim of this study was to assess the quantity, composition, and status of littered waste in some villages of Tuyserkan County, Iran in 2026.<br> <b>Materials and Methods:</b> This cross-sectional study was conducted by assessing the condition of eight villages using a visual survey method. The collected data included the number of types of littered waste in a certain area of ​​the studied environments. The obtained data were interpreted using the clean environment index.<br> <b>Results:</b> The results showed that the density of littered waste in the studied rural environments ranged from 0.124 to 0.846 items/m². The composition of littered waste in the study areas included cigarette butts (62.2%), paper (8.9%), plastic (9.9%), and other types of littered waste (19.4%). Based on the calculated index, 50% of rural environments were in the severe pollution status, 25% in the critical pollution status, and 12% in the low pollution status. The results showed that none of the studied villages were in a clean status.<br> <b>Conclusion:</b> The observed unfavorable situation indicated that it is necessary to establish regular cleaning programs and increase educational programs aimed at reducing waste littering behavior.</span></span></span></div> پسماندهای دورریز شده, مدیریت پسماند, نظافت عمومی, بهداشت محیط littered waste, waste management, public cleaning, environmental health 257 267 http://jehe.abzums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-979-1&slc_lang=fa&sid=1 Javad Torkashvand جواد ترکاشوند 0000-0001-5570-4601 No Research Center for Health Sciences, Institute of Health Sciences and Technology, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، پژوهشکده علوم و فناوری بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Lida Rafati لیدا رفعتی 0000-0001-6395-1282 No Deputy of Health, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran معاونت بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Masoumeh Beikmohammadi معصومه بیک محمدی 0000-0001-6090-582X No Social Determinants of Health Research Center, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران Mahmood Yousefi محمود یوسفی 0000-0002-4501-5236 No Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Khoy University of Medical Sciences, Khoy, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشکده علوم پزشکی خوی، خوی ، ایران Mohammad Ansarizadeh محمد انصاری زاده 0000-0002-9527-456X No Department of Environmental Health Engineering, Mamasani Higher Education Complex for Health, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، مجتمع آموزش عالی سلامت ممسنی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران Maryam Morovati مریم مروتی 0000-0002-2225-0823 No Department of Environmental Sciences and Engineering, Faculty of Agriculture and Natural Resources, Ardakan University, Ardakan, Iran گروه علوم و مهندسی محیط‌ زیست، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران Bayram Hashemzadeh بایرام هاشم زاده bayramh53@gmail.com 0000-0002-8445-4717 Yes Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Khoy University of Medical Sciences, Khoy, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشکده علوم پزشکی خوی، خوی ، ایران