fa کارایی روش پاسخ سطح در بهینه‌سازی حذف کریستال ویوله از محیط‌های آبی به وسیله کاه جو اصلاح‌شده تخصصي Special پژوهشي Research <p>زمینه و هدف: یکی از مهمترین منابع آلودگی محیط زیست رنگ ناشی از فاضلاب صنایع رنگ می‌باشد که برای انسان و محیط‌زیست مخاطراتی ایجاد می کند. لذا هدف از این مطالعه، بررسی کارایی حذف رنگ کریستال ویوله از محیط‌های آبی با استفاده از کاه جو اصلاح شده با اسید سیتریک توسط روش پاسخ سطح می‌باشد. مواد و روش کار: این مطالعه، یک پژوهش تجربی-آزمایشگاهی می‌باشد. از آزمایشات ناپیوسته به منظور ارزیابی اثر pH، غلظت رنگ، دوز جاذب و زمان تماس در حذف رنگ از محیطهای آبی استفاده شد. در آزمایشات از روش پاسخ سطح به منظور ارزیابی اثرات متقابل این متغیرها استفاده شد. غلظت رنگ نمونه‌ها با استفاده از اسپکتروفتومتر در طول موج 594 نانومتر اندازه‌گیری شد. یافته‌ها: نتایج این تحقیق نشان داد که با افزایش مقدار جاذب، pH و زمان تماس، راندمان حذف رنگ افزایش یافت در حالی که با افزایش غلظت اولیه رنگ، راندمان حذف کاهش یافت. بیشترین و کمترین درصد حذف رنگ به ترتیب 94 و 35 درصد حاصل شد. آزمون آنالیز واریانس نشان دادکه مدل خطی، بهترین مدل برای تبیین برهمکنش متغیرهای مطالعه می‌باشد. نتیجه‌گیری: بر مبنای نتایج حاصل از این مطالعه به نظر می‌رسد که کاه جو اصلاح شده می‌تواند به عنوان یک جاذب مناسب، ارزان قیمت و کارا در حذف رنگ کریستال ویوله از محلول‌های آبی مورد استفاده قرارگیرد.</p> <p>Background: One of the most important sources of environmental pollution is dye from industrial wastewater which is harmful for human health and environment. Therefore, the aim of this study was to evaluate removal of Crystal violet (CV) dye from aqueous solutions by citric acid modified barley straw using response surface methodology. Methods: This research was an experimental-laboratory study. The batch experiment was conducted to evaluate the effect of pH, dye concentration, adsorbent dosage, and contact time on dye removal from aqueous solution. Response surface methodology was applied to appraise the effect of these different variables. The dye concentration in the solutions was measured by spectrophotometer at the wavelength of 594 nm. Results: The result of this research showed that dye removal efficiency was increased by increasing of adsorbent dosage, pH, and contact time, whilst decreased by increasing of initial dye concentration. The Maximum and minimum dye removal were obtained 94 and 35 percent, respectively. Analysis of variances test showed that the linear model was the best model to explain the interaction of variables. Conclusion: According to the obtained results, modified barley straw appears to be used as a suitable, low cost, and efficient adsorbent for removal crystal violet dye from aqueous solutions.</p> کاه جو, رنگ کریستال ویوله, فرآیند جذب سطحی, روش پاسخ سطح Barley straw, Crystal violet dye, Adsorption process, Response surface methodology 65 75 http://jehe.abzums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-27-2&slc_lang=fa&sid=1 Abdoliman Amoei عبدالایمان عمویی 10031947532846001844 10031947532846001844 No . گروه مهندسی بهداشت بهداشت محیط، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بابل، ایران Hosein Ali Asgharnia حسینعلی اصغرنیا 10031947532846001845 10031947532846001845 No . گروه مهندسی بهداشت بهداشت محیط، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بابل، ایران Kamaleddin Karimian کمال‌الدین کریمیان 10031947532846001846 10031947532846001846 No گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Yosef Mahdavi یوسف مهدوی 10031947532846001847 10031947532846001847 No . گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Davoud Balarak داود بلارک 10031947532846001848 10031947532846001848 No . گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Seyed Mehdi Ghasemi سید مهدی قاسمی 10031947532846001849 10031947532846001849 Yes . گروه مهندسی بهداشت محیط، معاونت بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی بابل، ایران