fa سنجش بار آلودگی فلزات سنگین در رسوبات و گیاه آبزی علف چشمه (Nasturtium microphyllum) رودخانه بشار یاسوج تخصصي Special پژوهشي Research <div style="border-top:solid windowtext 1.0pt;border-left:none;border-bottom:solid windowtext 1.0pt;border-right:none;padding:1.0pt 0cm 1.0pt 0cm;margin-right:42.55pt;margin-left:42.55pt;"><strong><span style="font-family:b traffic;"><span style="font-size:14.0pt;">چکیده</span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">زمینه و هدف: </span></span></strong><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">آلودگی بوم&shy;سازگان&shy;های آبی به فلزات سنگین یکی از خطرات و تهدیدهای مهم سلامت جامعه انسانی و زنجیره غذایی محسوب می&shy;شود. در این راستا در پژوهش حاضر غلظت فلزات سنگین سرب، کروم، مس و روی در رسوب و گیاه آبزی خوراکی (</span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Nasturtium microphyllum</span></span></span></em><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">) به منظور ارزیابی اثرات و خطر اکولوژیکی آنها مورد اندازه&shy;گیری قرار گرفت.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">مواد و روش&shy;ها: </span></span></strong><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">جهت سنجش غلظت فلزات </span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">۸</span></span> <span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">ایستگاه در طول رودخانه انتخاب و در هر ایستگاه </span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">3</span></span> <span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">نمونه از رسوب و گیاه برداشت شد. پس از آماده سازی و هضم اسیدی نمونه&shy;ها، غلظت فلزات مذکور با استفاده از دستگاه جذب اتمی تعیین گردید.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته&shy;ها : </span></span></strong><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">متوسط کل غلظت فلزات کروم، سرب، مس و روی در رسوبات به ترتیب به میزان (</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">۰2/0</span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&plusmn;</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">۳3/۱۰</span></span> <span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">></span></span></span> <span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">10/1</span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&plusmn;</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">3۵/13</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;"> ></span></span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">13/6</span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&plusmn;</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">۲/33</span></span> <span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">></span></span></span> <span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">13/4</span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&plusmn;</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">02/۴4</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">) میلی&shy;گرم بر کیلوگرم بدست آمد. یافته&shy;ها نشان داد بار آلودگی و خطر اکولوژیکی فلزات سنگین منطقه در طبقه خطر پایین قرار دارد. همچنین خطر محیط&shy;زیستی فلزات به صورت (کروم </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">></span></span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;"> روی</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">></span></span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;"> سرب</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">> </span></span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">مس) ارزیابی گردید. نتایج غلظت فلزات در اندام&shy;های مختلف گیاه (</span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Nasturtium microphyllum</span></span></span></em><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">) نیز نشان داد بیشترین میانگین غلظت تجمع یافته برای هر فلز به ترتیب در ساقه، ریشه و برگ وجود دارد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه&shy;گیری</span></span></strong>: <span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">براساس نتایج حاصل وضعیت آلودگی و میزان خطر اکولوژیکی فلزات در رسوبات منطقه، در حد پایین ارزیابی می&shy;گردد. </span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">نتایج این مطالعه </span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">استفاده از گیاه </span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">(</span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Nasturtium microphyllum</span></span></span></em><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">) را </span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">به عنوان یک گونه بیش انباشتگر فلزات سنگین و شاخصی مناسب برای زیست ردیابی آنها معرفی می&shy;نماید.</span></span><br> &nbsp;</div> <div style="margin-left:42.55pt;"><strong>Background</strong><strong><span dir="RTL">:</span></strong> Pollution of aquatic ecosystems to heavy metals is one of the most important threats of human health and its food chain. Thus, in this study the concentration of heavy metals (lead, chromium, copper, and zinc) in Surface sediments and <em>Nasturtium microphyllum</em> was investigated in order to assessment their effects and ecological risk.<br> <strong>Methods:</strong> In order to assess the concentration of metals, 8 stations along the river were selected and in each station two samples of sediment and plant were taken. After preparinng and digesting the samples, the concentrations of these metals were determined using Atomic absorbtion.<br> <strong>Results:</strong> The average of total concentration of detected metals Cr, Pb, Cu and Zn in sediment (10.33 &plusmn; 0. 02 > 13.35&plusmn;1.10 > 33.07 &plusmn;6.13 > 44.02&plusmn; 4.13) mg/kg respectively. In addition, evaluation indicators such as; Pollution Load Index (PLI) and ecological risk represents less pollution in the region. Also, the environmental risk of metals in the region was evaluated as (Cu> Pb> Zn> Cr). The results of concentration of metals in different organs of root, stem and leaf of <em>Nasturtium microphyllum</em> showed that the highest average accumulated concentration for each metal was obtained in stem, root and leaf, respectively.<br> <strong>Conclusion:</strong> According to the results, the pollution and ecological risk of metals in the region is low evaluated. The results of this study confirm the use of <em>Nasturtium microphyllum</em> as a heavy metals accumulation species and a suitable indicator for their biomonitoring<span dir="RTL">.</span></div> فلزات سنگین, ارزیابی خطر اکولوژیکی, شاخص کیفیت رسوبات, علف چشمه, رودخانه بشار Heavy Metals, Ecological Risk Assessment, Sediment Quality Index, Nasturtium microphyllum, Bashar River 157 172 http://jehe.abzums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-67&slc_lang=fa&sid=1 Samar Mortazavi ثمر مرتضوی 10031947532846003443 10031947532846003443 Yes Department of Environmental Sciences, Malayer University, Malayer, Iran گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، ملایر ، ایران Masoud Hatami Manesh مسعود حاتمی‌منش 10031947532846003444 10031947532846003444 No Department of Environmental Sciences, Malayer University, Malayer, Iran گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، ملایر ، ایران