fa ارزیابی شاخص‌ها و کیفیت آب رودخانه برای توسعه مراکز پرورش ماهی (مطالعه موردی: رودخانه کبکیان) تخصصي Special پژوهشي Research <div style="border-top:solid windowtext 1.0pt;border-left:none;border-bottom:solid windowtext 1.0pt;border-right:none;padding:1.0pt 0cm 1.0pt 0cm;margin-right:42.55pt;margin-left:42.55pt;"><strong><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></strong><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;"> پرورش ماهی نیازمند آب با کیفیت مناسب است تا امکان تولید محصولات با کمترین تلفات و ریسک بهداشتی فراهم گردد اما خود بعنوان یک منبع آلاینده بشمار می‌رود. هدف از این پژوهش، ارزیابی کیفی رودخانه با کاربری آبزی‌پروری است تا با توجه به پارامترهای فیزیکوشیمیایی و شاخص کیفی آب امکان توسعه مراکز بیشتر پرورش ماهی بررسی گردد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">مواد و روش‌ها:</span></span></strong><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;"> این مطالعه بصورت میدانی و آزمایشگاهی، در 6 دوره در سال آبی 1396-1395 با فاصله زمانی دوماهه و از مجموع 21 ایستگاه واقع در مسیر رودخانه کبکیان و نقاط خروجی منابع آلاینده صورت پذیرفت و نتایج حاصل با نرم‌افزار </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">SPSS</span></span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;"> و انجام آزمون آماری در قالب تحلیل واریانس بصورت مکانی و زمانی تحلیل گردید. </span></span><br> <strong><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته‌ها:</span></span></strong><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;"> نتایج نشان می‌دهد که اکسیژن محلول بیش از 7 میلی‌گرم بر لیتر</span></span> <span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">و شاخص کیفی آب رودخانه 70 و در وضعیت مطلوب است. با این وجود، نوسانات فصلی پارامترهای </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">BOD</span></span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">COD</span></span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;"> و نیتریت در آب رودخانه قابل ملاحظه بوده و میانگین آنها برای پرورش ماهی نسبتاً بالاست که به ترتیب 10، 16 و 0.14 میلی‌گرم بر لیتر می‌باشد. در این میان، تنها پارامتر </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">BOD</span></span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;"> دارای نوسانات قابل ملاحظه مکانی نیز بوده است و بر این اساس بعنوان شاخص اصلی کنترل کیفی رودخانه معرفی می‌گردد. </span></span><br> <strong><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه‌گیری:</span></span></strong><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;"> در مجموع کیفیت آب رودخانه کبکیان برای توسعه مراکز پرورش ماهی مناسب است اما بدلیل احتمال حضور مواد آلاینده خاص مانند مالاشیت‌گرین، پیشنهاد گردید نظارت بر واحدها بویژه در بالادست رودخانه، برای کاهش ریسک بهداشتی این فعالیت‌ها و کنترل تخلیه بار کربنی و نیتروژنی افزایش یابد.</span></span></div> <div style="margin-left:42.55pt;"><strong>Background</strong>: Fish farming requires proper water quality to increase productivity and reduce health risk exposures while they are emission sources in rivers themselves. The purpose of this research is to evaluate river water quality regarding physicochemical parameters coupling with water quality index (WQI) to study the viability of fish farming expansion.<br> <strong>Methods:</strong> This study is carried out both as field survey and laboratory analysis. Samples were taken bimonthly in 6 periods (2016-2017) from 21 stations from Kabkian River, Iran, including the water body and discharge points. Afterwards, results were statistically analyzed by T-Test regarding the spatial and temporal specifications with SPSS.<br> <strong>Results: </strong>Experimental results show that dissolved oxygen is over 7 mg/L and WQI is 70 which is classified as good. However, temporal variations of BOD, COD and nitrite concentrations are significant and their average are rather high about 10, 16 and 0.14 mg/L, respectively. Since, BOD is the only parameter with significant spatial variations, it is introduced as the main parameter for river water quality monitoring.<br> <strong>Conclusion: </strong>Overally, Kabkian water quality is suitable for fish farming. However, due to the possibility of presence of malachite green, it is highly recommended that strict monitoring should be implemented upstream to control fish farm discharges and reduce health risk exposures.&nbsp; &nbsp;</div> آبزی‌پروری, تحلیل آماری, رودخانه, شاخص کیفی آب, کبکیان, مالاشیت‌گرین. Fish farming, kabkian, malachite green, river, statistical analysis, Water Quality Index (WQI). 375 388 http://jehe.abzums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-97-23&slc_lang=fa&sid=1 Shervin Jamshidi شروین جمشیدی 10031947532846003745 10031947532846003745 Yes Department of Civil Engineering, University of Isfahan, Isfahan, Iranو Water Research Institute (WRI), Ministry of Energy, Tehran, Iran گروه مهندسی عمران، دانشکده عمران و حمل و نقل، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران Ashraf Sadat Kariman اشرف سادات کریمان 10031947532846003746 10031947532846003746 No 2. Water Research Institute (WRI), Ministry of Energy, Tehran, Iran مرکز تحقیقات آب و فاضلاب، موسسه تحقیقات آب، وزارت نیرو، تهران، ایران Mohammad Hadi Meshkati محمدهادی مشکاتی 10031947532846003747 10031947532846003747 No 2. Water Research Institute (WRI), Ministry of Energy, Tehran, Iran مرکز تحقیقات آب و فاضلاب، موسسه تحقیقات آب، وزارت نیرو، تهران، ایران Zeinab Mehrabi زینب محرابی 10031947532846003748 10031947532846003748 No Kohgiluyeh & Boyerahmad Water Company, Yasooj, Iran شرکت آب منطقه‌ای استان کهگیلویه و بویراحمد، یاسوج، ایران