fa تأثیر کاربرد کلات EDDS بر افزایش راندمان گیاه پالایی کادمیوم توسط ذرت (رقم ماکسیما) در خاک تیمار شده با کمپوست زباله شهری (مطالعه موردی: کمپوست زباله شهری خمین) تخصصي Special پژوهشي Research <div style="border-top:solid windowtext 1.0pt;border-left:none;border-bottom:solid windowtext 1.0pt;border-right:none;padding:1.0pt 0cm 1.0pt 0cm;margin-right:42.55pt;margin-left:42.55pt;"><strong><span style="font-family:b yagut;">زمینه و هدف:</span></strong> <span style="font-family:b yagut;">در سال‌های اخیر گیاه پالایی به عنوان یک روش مطلوب برای اصلاح خاکهای آلوده به فلزات سنگین مورد بررسی قرار گرفته است. در این میان استفاده از کلاتها نظیر اتیلن دی‌آمین دی سوکسینیک اسید (</span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">EDDS</span></span><span style="font-family:b yagut;">) احتمالاً می‌تواند با تأثیر بر قابلیت دسترسی فلزات سنگین در خاک، باعث افزایش راندمان گیاه پالایی شود. بنابر این این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی کلات </span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">EDDS</span></span><span style="font-family:b yagut;"> بر میزان جذب کادمیوم توسط ذرت (رقم ماکسیما) در خاک تیمار شده با کمپوست زباله شهری خمین صورت پذیرفت. </span><br> <strong><span style="font-family:b yagut;">مواد و روشها:</span></strong> <span style="font-family:b yagut;">این پژوهش به صورت یک آزمایش فاکتوریل سه فاکتوره در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با&nbsp; سه تکرار در شرایط گلخانه‌ای به اجرا در آمد. تیمارهای آزمایشی شامل کاربرد کمپوست زباله شهری&nbsp; (0، 15 و 30 تن در هکتار)، خاک آلوده شده با کادمیوم از منبع نیترات کادمیوم در مقادیر0 ،20، 30 و 40 میلی گرم کادمیوم در کیلوگرم خاک و کاربرد کلات </span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">EDDS</span></span><span style="font-family:b yagut;"> به مقدار 0 و 5/1 میلی‌مول بر کیلوگرم خاک بود. بعد از گذشت 60 روز، ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی خاک و غلظت کادمیوم ریشه و شاخساره گیاه&nbsp; اندازه گیری شد. </span><br> <strong><span style="font-family:b yagut;">یافته‌ها:</span></strong><span style="font-family:b yagut;"> کاربرد 5/1 میلی مول کلات </span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">EDDS</span></span><span style="font-family:b yagut;"> در کیلوگرم خاک فاقد کمپوست زباله شهری در خاک آلوده به 40 میلی&shy;گرم کادمیوم در کیلوگرم خاک باعث افزایش 21 درصدی در میزان کادمیوم قابل دسترس خاک&nbsp; شده است‌، این در حالی است که کاربرد 5/1 میلی مول کلات </span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">EDDS</span></span><span style="font-family:b yagut;"> در خاک تیمار شده با 30 تن در هکتار کمپوست زباله شهری در خاک آلوده به 40 میلی&shy;گرم کادمیوم در کیلوگرم خاک باعث افزایش تقریبی 10 درصدی در میزان کادمیوم قابل دسترس خاک شده است.</span><br> <strong><span style="font-family:b yagut;">نتیجه‌گیری:</span></strong> <span style="font-family:b yagut;">میزان اثر بخشی کلات </span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">EDDS</span></span><span style="font-family:b yagut;"> بستگی به میزان مواد آلی موجود در خاک داشته است، به نحوی که با افزایش کاربرد کمپوست زباله شهری خمین اثر بخشی کاربرد کلات </span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">EDDS</span></span><span style="font-family:b yagut;"> کاهش یافته است. نتایج مشابه مشاهده شده برای غلظت کادمیوم ریشه و شاخساره گیاه نیز تاکیدی بر این ادعا است. </span><br> &nbsp;</div> <div style="margin-left:42.55pt;"><strong>Background:</strong> In recently years, plant-assistant bioremediation is preferred to the other methods and causes increasing of remediation efficiency. Among this, applying chelating such as Ethylenediamine disuccinic acid (EDDS) can probably affect soil heavy metal availability that increase phytoremediation efficiency. Thus, this research was conducted to evaluate the effectiveness of EDDS chelate on corn (Maxima CV) Cadmium uptake in a soil treated with Arak municipal waste compost. <span dir="RTL"></span><br> <strong>Methods: </strong>A factorial experiment with a randomized&nbsp;complete&nbsp;block&nbsp;design with 3 factors in three replications was conducted in greenhouse conditions. Treatments were consisted of applying Arak municipal waste compost (0. 15 and 30 t ha^-1)‌ , soil polluted cadmium (0, 20, 30 and 40 mg Cd kg soil^-1) from Cd(NO₃)₂ sources and applying EDDS chelate (0 and 1.5 mmol kg soil^-1). After 60days, soil physic-chemical properties and root and shoot cadmium concentration was measured.&nbsp;<br> <strong>Results: </strong>Applying 1.5 mmol kg soil^-1 EDDS chelate in a Cd polluted soil (40 mg Cd kg soil^-1) without receiving Arak municipal waste compost caused a significant increasing in Cd availability by 21 percent, while applying 1.5 mmol kg soil^-1 EDDS chelate in a Cd polluted soil (40 mg Cd kg soil^-1) with receiving 30 t ha^-1Arak municipal waste compost increased the Cd availability by 10 percent.&nbsp;<br> <strong>Conclusion:</strong> The EDDS chelate effectiveness was affected by soil organic matter, as, with increasing the amount of Arak municipal waste compost, the effectiveness of applying EDDS chelate was decreased. The similar results for root and shoot Cd concentration confirm this matter clearly. <span dir="RTL"></span><br> &nbsp;</div> کلات EDDS, کادمیوم, رقم سیگما, قابلیت دسترسی EDDS chelate, Cadmium, Sigma Cv, availability 401 412 http://jehe.abzums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-97-25&slc_lang=fa&sid=1 Amir Hossein Baghaie امیرحسین بقائی 10031947532846003762 10031947532846003762 Yes Department of Soil Science, Arak Branch, Islamic Azad University, Arak, Iran گروه خاک‌شناسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران