fa بهینه‌سازی فرآیند کلرزنی در گندزدایی شیرابه زباله کهنه با استفاده از روش سطح پاسخ عمومى General پژوهشي Research <div style="margin-right:42.55pt;"> <p dir="RTL"><strong>زمینه و هدف: </strong>شیرابه زباله شهری بدلیل بار آلودگی بالای میکروبی، یکی از تهدیدات بزرگ زیست محیطی مکان‌های دفن پسماند محسوب می‌گردد. کلر زنی یکی از روش‌های ساده گندزدایی آب و فاضلاب محسوب می‌گردد اما برای گندزدایی شیرابه مورد توجه قرار نگرفته است. هدف از این تحقیق بررسی کارآیی کلر در گندزدایی شیرابه و بهینه سازی اثر متغیرهای غلظت و زمان تماس درحذف کل کلی فرم‌ها و کلی فرم‌های مدفوعی به عنوان شاخص آلودگی میکربی بود.</p> <p dir="RTL"><strong>مواد و روش‌ها: </strong>در این مطالعه توصیفی- تحلیلی، پایش شاخص‌های باکتریایی در شیرابه مکان دفن پسماندهای شهر قزوین طی یک سال انجام شد. سپس با انجام آزمایشات مقدماتی، دامنه غلظت کلر و زمان تماس در غیر فعال سازی شاخص‌های میکروبی شیرابه مورد بررسی قرار گرفت. جهت بهینه سازی اثر متغیرهای موثر شامل غلظت کلر و زمان تماس درغیر فعال سازی این شاخص ها، روش پاسخ سطح بر اساس طرح مرکب مرکزی بکار گرفته شد. بر این اساس تعداد13 آزمایش روی نمونه‌ها انجام شد. آزمایشات شامل <span dir="LTR">BOD</span>، <span dir="LTR">COD</span>، کل کلی فرم‌ها و کلی فرم‌های مدفوعی بود. تمامی آزمایشات بر اساس دستورالعمل ارائه شده در کتاب روش‌های استاندارد برای آزمایشات آب و فاضلاب بود.</p> <p dir="RTL"><strong>یافته ها: </strong>نتیجه این مطالعه نشان داد که شاخص‌های آلودگی میکروبی دارای حساسیت نسبتاً بالایی نسبت به غیر فعال سازی با کلر دارند، بطوریکه در غلظت کلر <span dir="LTR">mg/L</span> 2 و زمان ماند 9 دقیقه 100% کل کلی فرم‌ها و در غلظت کلر <span dir="LTR">mg/L</span> 5/0و زمان ماند 12 دقیقه 100% کلی فرم‌های مدفوعی از بین رفتند. با استفاده از روش سطح پاسخ شرایط بهینه غیر فعال سازی این باکتری‌ها مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج تحلیل نشان داد که در زمان تماس و غلظت کلر بترتیب برابر با <span dir="LTR">min</span>4/9 و <span dir="LTR">mg/L</span>99/2 ، راندمان غیر فعال سازی کل کلی فرم‌ها و کلی فرم‌های مدفوعی بترتیب به 16/89% و 100% می‌رسد.</p> <p dir="RTL"><strong>نتیجه گیری:</strong> جهت گندزدایی شیرابه می‌توان از کلر استفاده نمود. با اینحال در صورت وجود بارآلی بالا در شیرابه، با توجه به پتانسیل ایجاد محصولات جانبی ناشی از کلر زنی، در انتخاب کلر به عنوان گندزدا، بایستی ملاحظات بهداشتی و زیست محیطی مد نظر قرار گیرد.</p> </div> <div style="margin-left:42.55pt;"> <p><strong>Background</strong>: leachate from landfill contains high level of microbial pathogens which is considered as one of the most important threats for the environment. One of the common and simple methods for water and wastewater disinfection is chlorination, but it rarely has been used for leachate disinfection. The objective of this study was evaluating the efficiency of chlorine for leachate disinfection and optimization of the effect of concentration and contact time on the death of total and fecal coliforms, as a microbial contamination index.</p> <p><strong>Methods</strong>: In this descriptive-analysis study, microbial indices monitoring in leachates initiated from landfill of Qazvin city were conducted for one year. After pre-tests, the range of chlorine concentration and contact time on the inactivation of microbial indices were determined. Central composite design (CCD) and response surface methodology (RSM) were applied to optimize chlorine concentration and contact time parameters effect on microbial inactivation. 13 runs of tests were performed on samples. Tests were included BOD, COD, total and fecal coliforms. All analytical experiments were according to the standard methods for the examination of water and wastewater.</p> <p><strong>Results</strong>: Results of the study showed that microbial indices had relatively high sensitivity to inactivation by chlorination, which in the chlorine concentration of 2 mg/L and contact time of 9 min, and chlorine concentration of 0.5 mg/L and contact time of 12 min, 100% of total and fecal coliforms inactivated, respectively. The RSM method was used for analysis of bacterial inactivation. Analyses showed that in contact time of 9.4 min and chlorine concentration of 2.99 mg/L, the inactivation efficiency of total and fecal coliforms were 89.16% and 100%, respectively.</p> <p><strong>Conclusions</strong>: Chlorine could be used for leachate disinfection. However, in high concentrations of organic matter in leachates, due to production potential of chlorination by-products, health and environmental consideration must be considered in choosing chlorine as a disinfectant.</p> </div> شیرابه, گندزدایی, کلرزنی, روش سطح-پاسخ, مدل سازی Leachate, Disinfection, Chlorination, Response Surface Methodology, Modeling 157 170 http://jehe.abzums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-18&slc_lang=fa&sid=1 Hamzeh Ali Jamali1 حمزه علی جمالی 10031947532846002542 10031947532846002542 No Department of Environmental Health, Qazvin University of Medical Sciences, Qazvin, Iran . گروه بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین، ایران Kavoos Dindarloo کاووس دیندارلو 10031947532846002543 10031947532846002543 No Department of Environmental Health, Hormozgan University of Medical Sciences, Bandar Abbas, Iran . گروه بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندر عباس، ایران Mehrdad Farrokhi مهرداد فرخی 10031947532846002544 10031947532846002544 Yes 3. Department of Environmental Health, Alborz University of Medical Sciences, Karaj, Iran گروه بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی البرز، کرج، ایران