fa بررسی میزان غلظت ترکیبات هیدروکربن‌های آروماتیک چند حلقه‌ای ( PAHs ) در هوای بیرونی و داخلی محیط‌های شهری (مطالعه موردی: شهر تهران، 1397-1396) تخصصي Special پژوهشي Research <div style="border-top:solid windowtext 1.0pt;border-left:none;border-bottom:solid windowtext 1.0pt;border-right:none;padding:1.0pt 0cm 1.0pt 0cm;margin-right:42.55pt;margin-left:42.55pt;"><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">سابقه و هدف:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;"> ترکیبات آلی فرار یکی از مهمترین آلاینده‌های هوای شهرهاست که ناشی از خودروها , صنایع شیمیایی و پتروشیمی می‌باشد. یک جزء بسیار مهم از ترکیبات آلی فرار مربوط به ترکیبات </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">PAHs</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;"> است که دارای ساختار آروماتیک هستند و در اثر بسیاری از فرایند‌های طبیعی و فعالیت‌های انسانی ایجاد می‌شوند. این ترکیبات به شکل وسیعی در محصولات و صنایع نفت و پتروشیمی، به عنوان حلال در صنایع رنگ سازی و چسب سازی مورد استفاده قرار گرفته و دارای اثرات بهداشتی مهمی بر روی انسان مانند ایجاد سرطان می‌باشند هدف از این مطالعه بررسی میزان هیدرو کربن‌های اروماتیک حلقوی </span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">( </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">PAHs</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">) در هوای بیرونی و داخلی د ردو فصل سرد و گرم می‌باشد</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;"></span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">مواد و روشها:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;"> نمونه‌برداری این مطالعه با انتخاب12 ایستگاه از شهر تهران انجام گرفت. نمونه‌برداری در یک دوره یکساله با استفاده از لوله‌های جاذب و پمپ نمونه‌بردار فردی با دبی 200 میلی لیتر در دقیقه در فاصله 2-5/1 متری از سطح زمین انجام شد. از هر ایستگاه سه نمونه در دوره گرم (خشک) و سه نمونه در دوره سرد (تر)،جمعاً72 نمونـه گرفتـه شـد. نمونـه‌های جمـع آوری شـده در یخچال نگهداری و سپس به آزمایشگاه منتقل شده و بعد از استخراج از سطح جاذب توسط دسـتگاه گازکارومـاتوگرافی قرائـت گردید.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته‌ها:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;"> نتایج نشان داد در دوره نمونه‌برداری در محیط خشک هوای آزاد میانگین غلظت</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;"> PAHs</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">برابر با 2/20 </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">ppb</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">و در محیط تر هوای آزاد میانگین غلظت</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;"> PAHs</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">برابر با 6/23 </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">ppb</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;"> بوده است. همچنین در دوره نمونه‌برداری در محیط خشک هوای داخل میانگین غلظت</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;"> PAHs</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">برابر با 6/20 </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">ppb</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">و در محیط تر هوای داخل میانگین غلظت</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;"> PAHs</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">برابر با 8/23 </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">ppb</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;"> بوده است.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه‌گیری</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">: به طور کلی میانگین غلظت ترکیبـات </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">PAHs</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;"> در فصل سرد بیش از فصل گرم می‌باشد کـه دلیـل آن آلودگی مراکز خانگی و تجاری توأم با ایجاد اینورژن در شهر تهران در فصول سرد سال و افـزایش واکنش‌های فتوشیمیایی در فصل گرم و تبدیل شدن سریعتر این مواد به مواد دیگر می‌باشد. میزان ایـن ترکیبـات در قسـمت‌های پرترافیک و مرکز شهر بیش از سایر نقاط می‌باشد و با فاصله گرفتن از این نقـاط پرترافیـک از غلظـت ایـن ترکیبـات بـتدریج کاسته می‌شود.</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;"></span></span></div> <div style="margin-left:42.55pt;">Volatile organic compounds are one of the most important air pollutants in cities that are caused by cars, chemical and petrochemical industries. A very important component of volatile organic compounds is PAHs, which have an aromatic structure and are formed by many natural processes and human activities. These compounds are widely used in petroleum and petrochemical products and industries, as solvents in paint and adhesive industries and have important health effects on humans, such as cancer. The aim of this study was to investigate the amount of Poly Cyclic Aromatic Hydrocarbons (PAHs) in indoor and outdoor air during the hot and cold seasons.<br> <strong>Materials and methods</strong>: Sampling of this study was performed by selecting 12 stations from Tehran in a one-year period using absorbent tubes and individual sampling pump with a flow rate of 200ml / min at a distance of 1-2.5 meters from the ground. From each station, three samples were taken in dry period and three samples in wet period (72 sample). The collected samples were stored in the refrigerator and then transferred to the laboratory and after extraction from the adsorbent surface were read by Gas Chromatographic.<br> <strong>Results:</strong> The results showed that during the sampling period in dry in ambient air, the average concentration of PAHs was equal to 20.2 ppb and in wet outdoor environment( ambient air), the average concentration of PAHs was equal to 23.6 ppb. Also, in the sampling period in dry (indoor air), the average concentration of PAHs was equal to 20.6 ppb and in wet (indoor air), the average concentration of PAHs was equal to 23.8 ppb.<br> <strong>Conclusion</strong>: In general, the average concentration of PAHs in the cold season(wet) is more than the hot season (dry), which is due to pollution of domestic and commercial canters with the creation of inversion in Tehran in the cold season and increased photochemical reactions in the hot season and become faster This material is to other materials. The amount of these compounds in high-traffic areas and the city centre is more than other places, and by moving away from these high-traffic points, the concentration of these compounds is gradually reduced.</div> آلودگی هوا, هیدروکربن‌های آروماتیک چند حلقه ای ( PAHs), خشک و تر, تهران Air Pollution, Polycyclic Aromatic Hydrocarbons (PAHs), Dry and Wet, Tehran 17 30 http://jehe.abzums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-104&slc_lang=fa&sid=1 Hamid Reza Haji Adineh حمید رضا حاجی آدینه 10031947532846006217 10031947532846006217 No Department of Environmental Engineering, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran گروه مهندسی محیط زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران Maryam Mohammadi Rouzbehani مریم محمدی روزبهانی 10031947532846006218 10031947532846006218 Yes Department of Environment, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran گروه محیط زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران Khoshnaz Payandeh خوشناز پاینده 10031947532846006219 10031947532846006219 No Department of Soil Science, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran گروه خاک شناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران Navid Ghanavati نوید قنواتی 10031947532846006220 10031947532846006220 No Department of Soil Science, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran گروه خاک شناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران