fa بررسی مقطعی روند تغییرات کیفی آب دریاچه سد کلان ملایر (مطالعه موردی : 1397-1396) تخصصي Special پژوهشي Research <div style="border-top:solid windowtext 1.0pt;border-left:none;border-bottom:solid windowtext 1.0pt;border-right:none;padding:1.0pt 0cm 1.0pt 0cm;margin-right:42.55pt;margin-left:42.55pt;"><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;"> استفاده بهینه از منابع آب در دسترس، محافظت و ‌‌<em>‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌</em>پایش منابع آب امری ضروری و حیاتی می‌باشد. ه</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">دف این مطالعه بررسی تغییرات کیفی آب در دریاچه سد کلان شهر ملایر در استان همدان در طول سال</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">1396-1397 بوده است.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">مواد و روش‌ها: </span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">با استفاده از نرم‌افزار </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">GIS</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;"> و</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">نقشه‌های کاربری اراضی،</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">محل‌های دقیق</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">نمونه برداری</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">در دریاچه سد انتخاب شدند. </span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">در نمونه‌های </span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">گرفته شده از فصول مختلف</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;"> پارامترهای </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">pH</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">EC</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;"> و غلظت </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Ca, Mg, Cl, SO₄, PO₄, NO₃, TDS, TSS, DO,</span></span></span> <span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">BOD,</span></span></span> <span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">COD,</span></span></span> <span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">TOC,</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;"> و کدورت</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">و</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">همچنین غلظت سموم کشاورزی رایج استفاده شده در منطقه، اندازه‌گیری شد. </span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته‌ها: </span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">نتایج</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">تحقیق</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">نشان</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">داد</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">که مطابق با رهنمون </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">WHO</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">کدورت در اردیبهشت ماه و هدایت الکتریکی، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">BOD</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">COD</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;"> د</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">ر کل زمان‌های نمونه‌برداری، </span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">برای مصارف شرب محدودیت ایجاد می‌کنند. میانگین غلظت </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">BOD</span></span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">COD</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;"> در ایستگاه‌های ورودی آب به سد بیشتر بود و از میانگین غلظت آن‌ها در دریاچه و ایستگاه‌های نزدیک دیواره سد کاسته شد که دلیل اصلی این پدیده به تخلیه و راه‌یابی آلاینده‌ها در بالادست رودخانه که سبب افزایش میزان اکسیژن‌خواهی زیست شیمیایی و اکسیژن خواهی شیمیایی می‌شود، ارتباط دارد. </span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">مقدار</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">نوترینت‌ها </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">(NO₃, Cl, SO₄, Na) </span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">در</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">تمامی</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">نمونه‌ها </span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">در</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">محدوده</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">غلظت</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">مجاز</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">تعیین</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">شده</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">توسط</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;"> WHO </span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">قرار داشت</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">.</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه‌گیری: </span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">آب در فصل زمستان به دلیل افزایش حجم دبی رودخانه و آب ذخیره شده در پشت سد، کاهش دما و کاهش فعالیت‌های کشاورزی، از کیفیت مطلوب‌تری برخوردار بوده است.</span></span></div> <div style="margin-left:42.55pt;">&nbsp;<br> <strong>Background:</strong> Using available water resources, protection and monitoring of water resources is essential and vital. The aim of this study was to investigate the changes in water quality in Lake of Kalan Malayer Dam in Hamedan province during the year 2017-2018.<span dir="RTL"></span><br> <strong>Methods:</strong> Using GIS software and land use maps, sampling locations in the dam lake were selected. In samples was carried out on 5 occasions, pH, EC, Ca, Mg, Cl, SO₄, PO₄, NO₃, TDS, TSS, DO, BOD, COD, TOC, Turbidity and concentration of common pesticides used in the area were measured.<br> <strong>Results:</strong> The results showed that according to WHO guidline, turbidity in May and electrical conductivity, BOD and COD in all sampling times, limit the consumption of drinking water. The average concentration of BOD and COD was higher in the primary stations and decreased from the average concentration in the lake and stations near the dam wall, that be related to the discharge and route of pollutants upstream of the river, which increases the amount of biochemical and chemical oxygen demand. Nutrient concentrations (NO₃, Cl, SO₄ and Na) in all samples were within the allowable range determined by WHO.<br> <strong>Conclusion:</strong> Water in winter was of better quality due to increased river flow and water stored behind the dam, lowering the temperature and reducing agricultural activities.</div> دریاچه سد؛ کیفیت آب؛ اکسیژن محلول؛ غلظت کل جامدات محلول Dam Lake, Water quality, Dissolved Oxygen, Total Dissolved Solids 99 116 http://jehe.abzums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-110&slc_lang=fa&sid=1 Bahare Lorestani بهاره لرستانی 10031947532846006214 10031947532846006214 Yes Associate Professor, Department of Environment, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan, Iran دانشیار گروه محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان، همدان، ایران Hajar Merrikhpour هاجر مریخ پور 10031947532846006215 10031947532846006215 No Assistant Professor, Soil Science, Department of Agriculture, Sayyed Jamaleddin Asadabadi University, Asadabad, Iran استادیار علوم خاک، گروه کشاورزی، دانشگاه سید جمال الدین اسدآبادی، اسدآباد، ایران Mehrdad Cheraghi مهرداد چراغی 10031947532846006216 10031947532846006216 No Associate Professor, Department of Environment, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan, Iran دانشیار گروه محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان، همدان، ایران