fa توسعه روشی برای ارزیابی عملکرد زیست‌محیطی بنادر بر مبنای فرآیند تحلیل سلسله مراتبی فازی (FAHP) تخصصي Special پژوهشي Research <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">زمینه و هدف: </span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">ارزیابی عملکرد زیست‌محیطی بنادر به عنوان یکی از دو بخش اصلی در سیستم حمل‌ونقل دریایی دارای اهمیت زیادی می‌باشد. این مطالعه با هدف </span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">توسعه روشی برای ارزیابی عملکرد زیست‌محیطی بنادر مبتنی بر تحلیل سلسله مراتبی فازی طراحی و انجام شده است.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">مواد و روش‌ها: </span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">مطالعه حاضر </span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">با مشارکت 22 نفر از متخصصین در زمینه&shy;های محیط زیست و علوم دریایی و در سال&shy; 1399 انجام شده است.<span style="color:black;"> گام‌های مطالعه شامل بررسی جامع متون، طراحی پرسشنامه‌ ارزیابی عملکرد زیست‌محیطی و توسعه روش ارزیابی عملکرد زیست‌محیطی در بنادر مبتنی بر فرآیند تحلیل سلسله مراتبی فازی بود.</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته&shy;ها:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;"> <span style="color:black;">بر اساس نتایج تحلیل سلسله مراتبی فازی وزن‌ نهایی نرمال شده برای شش فاکتور </span>عملکرد زیست‌محیطی شامل عملکرد واکنشی، عملکرد کنشی، پایداری، اجتماعی-فرهنگی، اقتصادی و حاکمیتی به ترتیب 202/0،&nbsp; 241/0، 226/0، 070/0، 080/0 و 182/0 برآورد گردید. <span style="color:black;">بعلاوه، مشخص گردید هر یک از پارامترها در فاکتورهای موثر بر </span>عملکرد زیست‌محیطی دارای<span style="color:black;"> وزن و تاثیرگذاری متفاوت می‌باشد .</span>بیشترین و کمترین تاثیر بر شاخص عملکرد زیست‌محیطی در این مطالعه متعلق به پارامترهای&nbsp; ارزیابی ریسک زیست‌محیطی با وزن 217/0 (فاکتور عملکرد کنشی) و تاثیرات فرهنگی و عدالت با وزن 107/0 (فاکتور اجتماعی-فرهنگی) بود. <span style="color:black;"></span></span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه‌گیری: </span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">در این مطالعه یک روش جدید برای ارزیابی عملکرد زیست‌محیطی بنادر مبتنی بر 6 فاکتور و 32 پارامتر و همچنین بر اساس مبنای فرآیند تحلیل سلسله مراتبی</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;"> فازی </span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">توسعه یافته است. لذا، استفاده از این روش می‌تواند گامی موثر در راستای ارتقا سطح عملکرد زیست‌محیطی در بنادر برای رسیدن به هدف &quot;بندر سبز&quot; باشد. </span></span> <div style="margin-left:42.55pt;"><strong>Background:</strong> Evaluating ports&#39; environmental performance as one of the two main parts of the maritime transport system is of great importance. This study was designed and conducted to develop a method for evaluating ports&#39; environmental performance based on the fuzzy analytical hierarchical process<span dir="RTL">.</span><br> <strong>Method:</strong> The present study was conducted in 2020 with the participation of 22 experts in the field of environment and marine sciences. The study steps included a comprehensive review of the literature, design of an environmental performance evaluation questionnaire, development of a questionnaire in a Delphi study, and a method for evaluating environmental performance in ports based on a fuzzy hierarchical analysis process<span dir="RTL">.</span><br> <strong>Results:</strong> Based on the results of the fuzzy analytical hierarchical process, the final normalized weight for six factors of environmental performance, including reactive performance, active performance, sustainability, socio-cultural, economic, and governance, were estimated to be 0.202, 0.241, 0.226, 0.070, 0.080 and 0.182 respectively. Besides, it was found that each of the parameters in the factors affecting the environmental performance has a different weight and impact. The highest and lowest effects on the environmental performance index in this study belonged to the environmental risk assessment parameters with a weight of 0.217 (active performance factor) and cultural and justice effects with a weight of 0.107 (socio-cultural factor)<span dir="RTL">.</span><br> <strong>Conclusion:</strong> In this study, a novel method for evaluating ports&#39; environmental performance has been developed based on 6 factors and 32 parameters, and the fuzzy analytical hierarchy process approach. Therefore, using this method can be a practical step towards improving the level of environmental performance in ports to achieve the goal of &quot;green port.&quot;<span dir="RTL"></span></div> عملکرد زیست‌محیطی؛ اثرات زیست‌محیطی, بندر سبز؛ تحلیل سلسله مراتبی؛ منطق فازی Environmental Performance, Environmental Impacts, Green Port, Analytic Hierarchy Process (AHP), Fuzzy Logic. 301 313 http://jehe.abzums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-125&slc_lang=fa&sid=1 Alijan Ali Akbari علی جان علی اکبری 10031947532846006394 10031947532846006394 No PhD Candidate in Environmental Management, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran دانشجوی دکتری مدیریت محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران Farzam Babaei Samiromi فرزام بابایی سمیرمی 10031947532846006395 10031947532846006395 Yes Assistant Professor, Department of Environmental Management, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran استادیار، گروه مدیریت محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران Reza Arjmandi رضا ارجمندی 10031947532846006396 10031947532846006396 No Associated Professor, Department of Environmental Management, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran دانشیار، گروه مدیریت محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران Masoumeh Shojaei معصومه شجاعی 10031947532846006397 10031947532846006397 No Assistant Professor, Department of Environmental Engineering, Islamic Azad University, Parand Branch, Tehran, Iran استادیار، گروه مهندسی محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد پرند، تهران، ایران