Journal of Environmental Health Engineering

fa بررسی ریسک اکولوژیک و نسبت قابل جذب برخی فلزات سنگین در پسماندهای حفاری میدان نفتی اهواز در سال 1398 Investigation of Ecological Risk (ER) and Available Ratio (AR) of some heavy metals in drill cutting of Ahvaz Oil Field in 2019 تخصصي Special پژوهشي Research <a name="_Hlk44675127">زمینه و هدف:</a> پسماندهای حفاری یکی از بزرگ‌ترین حجم زباله‌های تولید شده در فعالیت‌های اکتشاف و تولید نفت و گاز میباشند که حاوی مواد سمی و به‌خصوص فلزات سنگین بوده که به طور بالقوه برای اکوسیستم ضرر دارند. هدف از این مطالعه بررسی شاخصهای آلودگی، نسبت قابل جذب و ریسک اکولوژیک برخی فلزات سنگین در پسماندهای حفاری میدان نفتی اهواز در جنوب غربی ایران است. مواد و روشها: 30 نمونه پسماند حفاری از 6 چاه در 6 عمق مختلف (1200-2350) جمع‌آوری گردید و  به  آزمایشگاه منتقل شد. مقدار کل و قابلجذب عناصر با تیزاب سلطانی و DTPA استخراج و با دستگاه طیف سنج نوری پلاسمای جفت القائی (Inductively Coupled Plasma-Optical Emission Spectrometry:ICP-OES) و طیف‌سنجی جذب اتمی (Atomic Absorption Spectroscopy: AAS) اندازه‌گیری شد. همچنین پارامترهای فیزیکی و شیمیایی خاک شامل میزان مواد آلی، EC و pH اندازهگیری شد. یافتهها: میانگین غلظت کل استرانسیم، باریم، روی، مس، سرب و کادمیوم در نمونههای پسماند حفاری موردمطالعه به ترتیب 1212، 1413، 66/117، 83/209، 66/342، 36/2 میلی‌گرم بر کیلوگرم و مقادیر قابل جذب این عناصر 29/12، 50/0، 14/5، 71/14، 80/23 و 46/0 میلیگرم بر کیلوگرم اندازه‌گیری<a name="_Hlk46696051"> شد.</a> بیشترین مقدار فاکتور غنی شدگی 61/20 مربوط به سرب، بیشترین مقدار شاخص آلودگی 15/9 مربوط به کادمیوم بود. بیشترین نسبت قابل جذب 40/26 نیز مربوط به کادمیوم بود. <a name="_Hlk61299600">میزان </a><a name="_Hlk71811421">ریسک اکولوژیکی </a>91/852 محاسبه شد. همین‌طور بین نسبت قابلجذب سرب و کادمیوم و باریم با اسیدیته، همبستگی منفی وجود دارد. نتیجهگیری: میانگین مقادیر شــاخص ریسک اکولوژیکی عناصــر مورد بررسی درپسماند های حفاری  میدان نفتی اهواز در محدوده ریسک پتانسیل اکولوژیکی خیلی زیاد قرار داشــت. نتایج به‌دست‌آمده از فاکتور غنی شدگی و شاخص آلودگی ، نشان داد که منبع آلودگی فلزات مورد مطالعه فعالیت‌های انسان‌زاد از قبیل فعالیت‌های حفاری نفتی در منطقه موردمطالعه است از این رو نظارت مستمر بر غلظت آلاینده‌های فلزی در گل حفاری و همچنین استفاده از روش‌های تثبیت فلزات سنگین در مناطق مورد حفاری ضروری است. <div style="margin-left:42.55pt;">  Background: Drill cutting is one of the largest volumes of waste generated in oil and gas exploration and production activities, which contain toxic substances, especially heavy metals, which are potentially harmful to the ecosystem. This study aimed to investigate the pollution indices, available ratio, and ecological risk of some heavy metals in the Drill cutting of the Ahvaz oil field in southwestern Iran. Methods: 30 samples of drill cutting were collected from 6 wells in 6 different depths (1250-2350 m), and there were sent to the laboratory. The total and available concentration of metals extracted by Aqua Regia method and by DTPA extracting solution and metals were analyzed by Inductively Coupled Plasma Optical Emission Spectroscopy (ICP-OES) and Atomic Absorption Spectrophotometry(AAS). The soil chemical and physical parameters such as organic matter, EC, and pH were also measured. Results: The mean total concentration (Sr, Ba, Zn, Cu, Pb, Cd) in the drill cutting samples studied 1212, 1413, 117.66, 209.83, 342.66, 2.36 mg/Kg, respectively and the available amounts of these elements 12.29, 0.50, 5.14, 14.71, 23.80 and 0.46 mg/kg were measured. The highest amount of enrichment factor 20.61 was related to Pb and the highest amount of pollution index 9.15 was related to Cd, respectively. The highest available ratio (26.40) was related to Cd. The environmental risk potential index (852.91) showed that drill cuttings have very high environmental potential risk. Also, there is a negative correlation between pH and the availability ratios of Pb, Cd, and Ba in drill cutting(p<0.05). Conclusion: The average values of the potential ecological risk index (RI)  of the studied elements in the drill cutting of the Ahvaz oil field were in the range of very high environmental potential risk. The results obtained from the enrichment factor(EF) and the pollution index(PI) showed that the source of contamination of the studied metals is anthropogenic activities such as oil drilling activities in the study area. Therefore, continuous monitoring of the concentration of metal contaminants in the drill cuttings as well as the use of heavy metal stabilization methods in the drilled areas is essential.</div> فلزات سنگین, شاخص آلودگی, ارزیابی ریسک اکولوژیکی Heavy metals, Pollution factors, Ecological Risk Assessment 329 342 http://jehe.abzums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-127&slc_lang=fa&sid=1 Zohre Lajmiri Orak زهره لجمیری اورک 10031947532846006403 10031947532846006403 No Department of Environment, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran گروه علوم محیط‌زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران Sima Sabzalipour سیما سبز علی‌پور 10031947532846006404 10031947532846006404 Yes Department of Environment, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran گروه علوم محیط‌زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران Ebrahim Panahpour ابراهیم پناه پور 10031947532846006405 10031947532846006405 No Department of Soil Science, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran گروه علوم خاک، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران Sina Attarroshan سینا عطار روشن 10031947532846006406 10031947532846006406 No Department of Environment, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran گروه علوم محیط‌زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران Haman Tavakkoli هامان توکلی 10031947532846006407 10031947532846006407 No Department of Chemistry, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran گروه شیمی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران