Journal of Environmental Health Engineering

fa مقایسه فرآیند تصمیمگیری چندمعیاره و تکنیک تاپسیس در مکانیابی محل دفن پسماند جامد شهرستان سنقر Comparison of AHP and TOPSIS methods in municipal solid waste landfill site selection of Songhor County تخصصي Special پژوهشي Research <div style="border-bottom: 1pt solid windowtext; padding: 0in 0in 1pt; margin-left: 57px;">زمینه و هدف: انتخاب محل مناسب دفن یک مساله مهم و ضروری در مدیریت زباله و بهخصوص در مناطق در حال توسعه است. با توجه به اینکه دفن در لندفیل یک راه حل رایج برای دفع نهایی زبالههای شهری در ایران است، لذا، این پژوهش با هدف مقایسه فرآیند تصمیم‌گیری چندمعیاره (AHP) و تکنیک تاپسیس (Topsis) برای مکانیابی مناسبترین محل دفن پسماند جامد در شهرستان سنقر انجام یافت. مواد و روش ها: مکانیابی محل مناسب دفن زباله با استفاده از نسخه 10.2 نرمافزار ArcGIS انجام یافت. بدین منظور لایههای اطلاعاتی شیب، زمینشناسی، هیدرولوژی، گسل، آبراههها، فاصله از راههای مواصلاتی (جادهها و راه آهن)، مناطق حفاظت‌شده، مناطق جمعیتی، منابع آب‌ زیرزمینی و مراکز شهری و کاربری اراضی مورد استفاده قرار گرفت و وزن‌دهی به هر کدام از معیارها و زیرمعیارها توسط فرآیند AHP و تلفیق نقشه‌های حاصل از GIS و تکنیک TOPSIS انجام یافت یافته ها: نتایج نشان داد که %2/4 و %33 از وسعت منطقه مورد مطالعه بهترتیب از ویژگیهای بسیار مناسب (مناطق 4، 5 و 6) و مناسب (منطقه 1 و تا حدودی مناطق 2 و 3) برای دفن زباله‌های شهری برخوردار بوده است. از طرفی، %8/17 و %45 وسعت منطقه مورد مطالعه نیز بهترتیب برای دفن زباله‌های شهری نامناسب (قابلیت بسیار ضعیف) و غیر قابل کاربرد بودند. نتیجه گیری: با توجه به ویژگیهای فرآیند AHP از جمله سهولت نسبی بررسی معیارهای چندگانه، سهولت درک و بررسی موثر معیارهای کمی و کیفی در مکانیابی محل دفن، میتوان از این فرآیند بهعنوان روشی کارآمد برای اولویتبندی انتخاب محلهای جایگزین دفن زباله استفاده کرد.</div> <div>  </div> <div style="border: 1pt solid windowtext; padding: 1pt 4pt; margin-left: 40px; margin-right: 57px;">Background and Objective: : Site selection is an important and necessary issue in waste management especially in fast-growing regions. Due to the landfill is a common solution for the final disposal of municipal solid waste in Iran, this study was carried out for MSW landfill site selection of Songhor Township by combining the geographic information systems (GIS), the analytical hierarchy process (AHP) and Technique for Order of Preference by Similarity to Ideal Solution (TOPSIS). Materials and Methods: In the current research, ArcGIS 10.2 software and its extensions were used as the GIS tool since there is able to perform suitability analysis using multi-criteria evaluation. Also, to identify appropriate landfill areas in the Songhor Township, eleven criteria including slope, geology, hydrology, fault, drainages, distance from transportation routes and rails, distance from protected areas, land use, population areas, distance from groundwater resources and distance from urban areas were evaluated. Then a final map was generated which identified the suitability regions for MSW landfill sites establishment. Results: Based on the results obtained, 4.2% of the study area was most suitable, 33% was suitable, 17.8% was poorly suitable, and 45% was unsuitable for sanitary disposal of solid wastes of Songhor Township. Conclusion: Since the AHP has relative ease of handling multiple criteria, and on the other hand, has potential to easy understand and effective handling of both qualitative and quantitative parameters, therefore, use of AHP is suggested as an efficient method to prioritization of suitable areas for landfill site selection. In other words, the AHP is a powerful tool for solving complicated problems that may have interactions and correlations among multiple objectives.</div>   مکانیابی, پسماند جامد شهری, سیستم اطلاعات جغرافیایی, تحلیل سلسله مراتبی, تاپسیس Site selection, Municipal solid waste, GIS, AHP, TOPSIS 431 441 http://jehe.abzums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-264-13&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Ahmadi مریم احمدی 10031947532846008200 10031947532846008200 No M.Sc. in Environmental Science, Department of the Environment, College of Basic Sciences, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan, Iran دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه محیط‌زیست، دانشکده علوم پایه، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران Soheil Sobhan Ardakani سهیل سبحان اردکانی s_sobhan@iauh.ac.ir 10031947532846008201 10031947532846008201 Yes Ph.D. in Environmental Science, Professor in Environmental Science, Department of the Environment, College of Basic Sciences, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan, Iran. استاد علوم محیط‌زیست، گروه محیط‌زیست، دانشکده علوم پایه، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران