fa تحلیل زمانی و مکانی تغییرات کیفی آب زیرزمینی دشت فرادنبه و ارزیابی قابلیت استفاده از آن در مصارف کشاورزی طی سال‌های 1398-1370 تخصصي Special پژوهشي Research <div style="border-bottom: 1pt solid windowtext; padding: 0in 0in 1pt; margin-left: 57px;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="FA"><span b="" lotus="" style="font-family:">زمینه و هدف: امروزه با توجه به محدود بودن منابع آب زیرزمینی و افزایش روزافزون جمعیت و رشد کشاورزی و صنایع، بهره&shy;برداری بهینه از آبهای زیرزمینی نیازمند توجه بیشتری است. در این پژوهش به بررسی تغییرات زمانی و مکانی کیفیت منابع آب زیرزمینی دشت فرادنبه واقع در استان چهارمحال و بختیاری و قابلیت آن برای استفاده در مصارف کشاورزی پرداخته شده است. </span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="FA"><span b="" lotus="" style="font-family:">مواد و روش ها: بدین&shy;منظور، از سری زمانی متغیرهای کیفی برداشت شده از 7 ایستگاه نمونه برداری (شامل 6 چاه و یک چشمه) در سطح دشت فرادنبه در طی دوره آماری 29 ساله (1398-1370) استفاده شد. روند تغییرات متغیرهای کیفی آب زیرزمینی این دشت با استفاده از آزمون ناپارامتری مان-کندال اصلاح شده (پس از حذف کامل اثر خودهمبستگی) مورد بررسی قرار گرفت. همچنین برای هر سری زمانی، شیب خط روند با استفاده از تخمین&shy;گر شیب </span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">Sen</span><span lang="FA"><span b="" lotus="" style="font-family:"> محاسبه شد. به منظور ترسیم نقشه&shy;های پهنه&shy;بندی متغیرهای کیفی از روش </span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">Kriging</span><span lang="FA"><span b="" lotus="" style="font-family:"> در محیط نرم افزار </span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">Arc GIS</span><span lang="FA"><span b="" lotus="" style="font-family:"> استفاده شد. در نهایت، قابلیت استفاده آب زیرزمینی دشت فرادنبه برای مصارف کشاورزی با استفاده از دیاگرام </span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">USSL</span><span lang="FA"><span b="" lotus="" style="font-family:"> مورد بررسی قرار گرفت.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="FA"><span b="" lotus="" style="font-family:">یافته ها: مقایسه نقشه&shy;های پهنه&shy;بندی متغیرهای کیفی نشان داد که کیفیت آب زیرزمینی این دشت طی سال&shy;های اخیر به خصوص در بخش&shy;های مرکزی دشت کاهش یافته است. همچنین نتایج حاصل از دیاگرام </span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">USSL</span><span lang="FA"><span b="" lotus="" style="font-family:"> حاکی از کاهش کیفیت آب زیرزمینی برای مصارف کشاورزی می&shy;باشد.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="FA"><span b="" lotus="" style="font-family:">نتیجه گیری: با توجه به گسترش اراضی کشاورزی در این دشت، استفاده بی&shy;رویه از منابع آب زیرزمینی، کودها و سموم شیمیایی می&shy;تواند منابع آبی موجود در منطقه را از نظر کمی و کیفی در معرض تهدیدی جدی قرار دهد. همچنین استفاده از پساب&shy;های صنعتی و شهری برای آبیاری به دلیل ایجاد تغییرات نامطلوب بر خاک و احتمال نشت این آلاینده&shy;ها به آب زیرزمینی، بخصوص در مناطق مرکزی دشت، می&shy;تواند در درازمدت اثرات نامطلوبی را بر چرخه حیات این منطقه داشته باشد. </span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="border: 1pt solid windowtext; padding: 1pt 4pt 8pt; margin-right: 57px;"><span style="font-size:10pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span garamond="" style="font-family:"><span style="color:black">Background:</span></span></b><span garamond="" style="font-family:"><span style="color:black"> Nowadays, due to the limited groundwater resources and increasing population, and growth of agriculture and industries, optimum operation of groundwater needs more attention. In this research, temporal and spatial changes in the quality of groundwater resources in Faradonbeh Plain located in Chaharmahal and Bakhtiari province have been investigated.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span garamond="" style="font-family:"><span style="color:black">Methods:</span></span></b><span garamond="" style="font-family:"><span style="color:black"> For this purpose, the time series of qualitative variables collected from 7 sampling stations (including 6 wells and one spring) in the Faradonbeh plain during a 29-year period (1991-2019) was used. The trend of changes in groundwater quality variables of this plain was investigated using the modified Mann-Kendall test (after completely removing the autocorrelation effect). Also, for each time series, the trend line slope was calculated using the Sen slope estimator. In order to draw the delineation maps of qualitative variables, Kriging method was used in the Arc GIS software. Finally, the usability of groundwater for agricultural use in Faradonbeh plain was investigated using USSL diagram.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span garamond="" style="font-family:"><span style="color:black">Results:</span></span></b><span garamond="" style="font-family:"><span style="color:black"> Comparison of delineation maps of qualitative variables showed that the groundwater quality of this plain has decreased in recent years, especially in the central parts of the plain. Also, the results of he USSL diagram indicate a decrease in the quality of groundwater for agricultural uses.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span garamond="" style="font-family:"><span style="color:black">Conclusion:</span></span></b><span garamond="" style="font-family:"><span style="color:black"> Due to the expansion of agriculture lands in this plain, the overexploitation of groundwater resources and indiscriminate of fertilizers and chemical pesticides can pose a serious threat to the water resources in the region in terms of quantity and quality. Also, the use of industrial and municipal effluents for irrigation in the long-term can have adverse effects on the life cycle of this region due to undesirable changes in soil and the possibility of leakage of these pollutants into groundwater, especially in the central part of this plain.</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span garamond="" style="font-family:"><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span></div> کیفیت منابع آب زیرزمینی, روند, مان-کندال, Kriging, دیاگرام USSL Groundwater Quality, Trend, Mann-Kendall, Kriging, USSL Diagram 221 240 http://jehe.abzums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-781-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohsen Naderi Eshkaftaki محسن نادری اشکفتکی mohsennaderi763@gmail.com 10031947532846008226 10031947532846008226 No MSc. Student in Water Resources, Department of Water Engineering, Faculty of Agriculture, Shahrekord University, Shahrekord, Iran دانش آموخته کارشناسی ارشد منابع آب، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران Rasoul Mirabbasi رسول میرعباسی نجف آبادی mirabbasi_r@yahoo.com 10031947532846008227 10031947532846008227 Yes Ph.D. in Water Resources, Associate Professor of Water Engineering Department, Faculty of Agriculture, Shahrekord University, Shahrekord, Iran. دکتری تخصصی منابع آب، دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران Mohammad Ali Nasr Esfahani محمدعلی نصر اصفهانی mnasr@sku.ac.ir 10031947532846008228 10031947532846008228 No Ph.D. in Meteorology, Assistant Professor, Department of Water Engineering, Faculty of Agriculture, Shahrekord University, Shahrekord, Iran. دکتری تخصصی هواشناسی، استادیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران Rouhallah Fatahi Nafchi روح الله فتاحی نافچی 10031947532846008229 10031947532846008229 No Ph.D. in Hydraulics and Water Resources, Professor of Water Engineering Department, Faculty of Agriculture, Shahrekord University, Shahrekord, Iran. دکتری تخصصی هیدرولیک و منابع آب، استاد گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران