Journal of Environmental Health Engineering

fa ارزیابی آلودگی منابع آب زیرزمینی به عناصر بالقوه سمی با استفاده از شاخص‌های کیفی MI و PoS (مورد مطالعه: شهر سنقر) Assessment of Potentially Toxic Element Pollution in Groundwater Resources Using MI and PoS Indices (Case Study: City of Sonqor) تخصصي Special پژوهشي Research <div style="border-bottom: 1pt solid windowtext; padding: 0in 0in 1pt; margin-left: 57px;">زمینه و هدف: ارزیابی کیفی منابع آب زیرزمینی به‌ویژه در نواحی خشک و نیمه‌خشک جهان از جمله ایران که به‌طور تقریبی %90 آب مورد نیاز آن‌ها برای مصارف گوناگون از منابع آب زیرزمینی تأمین میشود، از اهمیتی بسزا برخوردار است. لذا، این پژوهش با هدف ارزیابی آلودگی منابع آب زیرزمینی شهر سنقر به عناصر آرسنیک، سرب، کادمیم و مس با استفاده از شاخص‌های کیفی MI وPoS  در طی فصول تابستان و پاییز سال 1401 انجام شد. مواد و روش‌ها: به‌منظور ارزیابی کیفی منابع آب زیرزمینی، در اواسط فصول تابستان و پاییز از 12 حلقه چاه تامین کننده آب شرب شهر سنقر در مجموع 36 نمونه مرکب آب زیرزمینی برداشت و مقادیر پارامترهای pH، EC، TDS و دما در محل اندازهگیری شدند. پس از آن و با انجام مراحل آمادهسازی آزمایشگاهی، غلظت عناصر در نمونهها به‌روش طیف&rlm;سنجی نوری پلاسمای جفت‌شده القایی خوانده شدند. کیفیت آب با استفاده از شاخص‌های MI وPoS ارزیابی شده و دادهها نیز با استفاده از نرمافزار آماری SPSS مورد پردازش قرار گرفتند.  یافته ها: نتایج نشان داد که میانگین غلظت عناصر آرسنیک، سرب، کادمیم و مس در نمونههای آب فصل تابستان به‌ترتیب برابر با 22/4، 125/0، 387/0 و 598/0 میکروگرم در لیتر و در نمونههای آب فصل پاییز (میکروگرم در لیتر) نیز به‌ترتیب برابر با 98/2، 137/0، 213/0 و 610/0 و در هر دو فصل کوچک‌تر از بیشینه رواداری WHO، EPA و سازمان حفاظت محیط‌زیست ایران بوده است. به‌علاوه، میانگین مقادیر شاخصهای MI و PoS در فصل تابستان با 00/1 و 203 بهترتیب بیان‌گر سطوح کیفی "تحت تاثیر اندک" و "آلودگی اندک" و در فصل پاییز نیز با 830/0 و 144 بهترتیب بیان‌گر سطوح کیفی "پاک" و "پاک-آلودگی حداقل" بود. نتیجه گیری: با استناد به یافته‌ها، گرچه در زمان اجرای مطالعه منابع آب زیرزمینی شهر سنقر در معرض آلودگی بیش‌تر از حد مجاز به عناصر بالقوه سمی نبوده است، ولی با استفاده بی‌رویه از نهاده‌های کشاورزی و به‌ویژه کودهای شیمیایی فسفاته و ازته و سموم شیمیایی با پایه فلزی توسط کشاورزان، امکان افزایش غلظت انواع فلزات سنگین در خاک و نفوذ آن‌ها به سفره‌های آب زیرزمینی در اثر روان‌شویی ناشی از آبیاری و  نزولات جوی در میان‌‌مدت دور از انتظار نخواهد بود. از این‌رو، برای حفظ سلامت مصرف‌کنندگان، نسبت به پایش و ارزیابی کیفی دوره‌ای و منظم منابع آب زیرزمینی منطقه مورد مطالعه توصیه می‌شود.</div> <div style="border: 1pt solid windowtext; padding: 1pt 4pt 11pt; margin-left: 40px; margin-right: 57px;">Background & Objective: In the dry and semi dry regions of the world, due to almost 90% of their required water is provided from groundwater resources, these resources are vital. Therefore, this study was conducted to assessment of potentially toxic elements (As, Pb, Cd and Cu) pollution in groundwater resources of city of Sonqor, Kermansah Province, west of Iran in 2022 using MI and PoS indices. Materials & Methods: In this descriptive cross-sectional study, a total of 36 groundwater samples were collected randomly from 12 sampling sites during summer and autumn seasons. The value of some qualitative parameters including T, pH, EC and TDS were determined insitu. After samples preparation, the contents of As, Pb, Cd and Cu were determined using ICP-OES. Also, the metal (MI) and the PoS indices were computed for qualitative assessment of groundwater resources. Moreover, all statistical analyses were done using SPSS version 19.0 Results: Based on the results obtained, the mean contents of the analyzed elements (µg/l) in groundwater samples collected in the summer season were found to be 4.22 for As, 0.125 for Pb, 0.387 for Cd and 0.598 for Cu, while the mean levels of As, Pb, Cd and Cu in groundwater samples of the autumn season were 2.98, 0.137, 0.213 and 0.610, respectively. Also, in comparison, the mean concentrations of the analyzed elements in the groundwater samples of both seasons were lower than the maximum permissible concentrations (MPCs) established by WHO, EPA and Iran DOE. Besides, the MI and PoS indices of the summer season with mean values of 1.00 and 203, respectively, showed that the quality of groundwater resources of the study area was classified as 'slightly affected' and 'low quality degradation level'. Whereas, in the autumn season the mean values of MI with 0.830 and PoS with 144, showed that the quality of groundwater resources of the study area was classified as 'pure' and 'none–low quality degradation level', respectively. Conclusion: Although based on the findings, the quality of the groundwater resources of the study area was desirable during the implementation of this research, the overuse of agricultural inputs particularly phosphorus and urea fertilizers and also heavy metal-based pesticides (e.g. arsenical pesticides/herbicides), could be pose to decrease of the quality of groundwater resources, and cause irreversible damages in this area. Therefore, regular and periodic monitoring of groundwater quality for environmental and human health maintenance is recommended.</div> <div>  </div> آلودگی آب, ارزیابی کیفی, بیشینه رواداری, عناصر بالقوه سمی, سنقر Water pollution, Qualitative assessment, Maximum permissible concentrations, Potentially toxic elements, Sonqor 146 162 http://jehe.abzums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-264-14&slc_lang=fa&sid=1 Hadi Amjadian هادی امجدیان 10031947532846008095 0009-0005-9460-0465 No M.Sc. in Environmental Engineering, Department of Environmental Engineering, College of Engineering, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی محیط‌زیست، دانشکده فنی و مهندسی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران Soheil Sobhan Ardakani سهیل سبحان اردکانی s_sobhan@iauh.ac.ir 10031947532846008096 10031947532846008096 Yes Ph.D. in Environmental Science, Professor in Environmental Science, Department of the Environment, College of Basic Sciences, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan, Iran. استاد علوم محیط‌زیست، گروه علوم و مهندسی محیط‌زیست، دانشکده علوم پایه، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران