fa ارزیابی سلامت اکوسیستم آبی زاینده رود تخصصي Special پژوهشي Research <div style="border-bottom: 1pt solid windowtext; padding: 0in 0in 1pt; margin-left: 57px;"><span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="AR-SA"><span b="" lotus="" style="font-family:">زمینه و هدف: آلاینده&shy;های فلزات سنگین در رودخانه‌ها یکی از نگرانی</span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">&shy;</span><span lang="AR-SA"><span b="" lotus="" style="font-family:">های جدی محیط زیستی در اکوسیستم</span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">&shy;</span><span lang="AR-SA"><span b="" lotus="" style="font-family:">های آبی است و رسوبات</span></span> <span lang="AR-SA"><span b="" lotus="" style="font-family:">به</span></span> <span lang="AR-SA"><span b="" lotus="" style="font-family:">عنوان</span></span> <span lang="AR-SA"><span b="" lotus="" style="font-family:">یک</span></span> <span lang="AR-SA"><span b="" lotus="" style="font-family:">شناساگر</span></span> <span lang="AR-SA"><span b="" lotus="" style="font-family:">محیطی،</span></span> <span lang="AR-SA"><span b="" lotus="" style="font-family:">توانایی قابل قبولی در بیان میزان آلودگی</span></span> <span lang="AR-SA"><span b="" lotus="" style="font-family:">محیط</span></span> <span lang="AR-SA"><span b="" lotus="" style="font-family:">به</span></span> <span lang="AR-SA"><span b="" lotus="" style="font-family:">فلزات</span></span> <span lang="AR-SA"><span b="" lotus="" style="font-family:">سنگین دارند. بنابراین با هدف ارزیابی سلامت اکوسیستم آبی به بررسی آلودگی، با استفاده از شاخص‌های رسوب پرداختیم.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="AR-SA"><span b="" lotus="" style="font-family:">مواد و روش‌ها: در این پژوهش از رسوبات رودخانه‌ی زاینده رود در 17 ایستگاه نمونه‌برداری شد و فلزات سرب، روی، آهن، کادمی</span></span><span lang="FA"><span b="" lotus="" style="font-family:">و</span></span><span lang="AR-SA"><span b="" lotus="" style="font-family:">م،</span></span> <span lang="AR-SA"><span b="" lotus="" style="font-family:">کبالت، نیکل، مس و کروم به روش هضم اسیدی و اندازه‌گیری با دستگاه جذب اتمی مورد بررسی قرار گرفت. همچنین شاخص‌های زمین انباشتگی، شاخص آلودگی نمرو و پتانسیل خطر اکولوژیکی محاسبه گردید.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="AR-SA"><span b="" lotus="" style="font-family:">یافته‌ها: میانگین غلظت فلزات در</span></span><span lang="FA"><span b="" lotus="" style="font-family:"> رسوبات به ترتیب</span></span><span lang="AR-SA"><span b="" lotus="" style="font-family:"> آهن</span></span><span lang="FA"><span b="" lotus="" style="font-family:">92/1762</span></span><span lang="AR-SA"><span b="" lotus="" style="font-family:">، نیکل52/201، روی 07/44، کبالت 36/23، مس 67/28،&nbsp; سرب51/11، کروم 109/10 و کادمیوم87/0 برحسب </span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">mg/kg</span> <span lang="FA"><span b="" lotus="" style="font-family:">بدست آمد. براساس </span></span><span lang="AR-SA"><span b="" lotus="" style="font-family:">شاخص</span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">Igeo</span><span lang="FA"><span b="" lotus="" style="font-family:">، میانگین غلظت عناصر کروم، آهن، مس، روی و سرب در تمام ایستگاه‌ها از میانگین پوسته زمین پایین&shy;تر و غلظت نیکل و کادمیوم&shy; در تمام ایستگاه&shy;ها بالاتر از مقدار پس‌زمینه، شناسایی شدند. در همه ایستگاه&shy;ها نیز شاخص پتانسیل خطر اکولوژیکی کادمیوم نسبت به سایر عناصر، بیشتر است.</span></span> <span lang="FA"><span style="font-family:"B Lotus""></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="FA"><span b="" lotus="" style="font-family:">نتیجه‌گیری:</span></span> <span lang="AR-SA"><span b="" lotus="" style="font-family:">با توجه به وضعیت رسوبات رودخانه به لحاظ آلودگی به کادمیوم و خطر اکولوژیکی بسیار بالای آن و همچنین میزان نیکل، لازم است پایش رودخانه و موجودات زنده آن به منظور ارزیابی خطر سلامتی و اکولوژیکی آن، به صورت جامع و با رویکرد بررسی روند تغییرات مکانی و زمانی آلودگی فلزات سنگین در آب و رسوبات رودخانه مورد توجه قرار گیرد.</span></span></span></span></span></span></div> <div style="border: 1pt solid windowtext; padding: 1pt 4pt 6pt; margin-right: 57px;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:10pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span garamond="" style="font-family:"><span style="color:black">Background:</span></span></b><span garamond="" style="font-family:"><span style="color:black"> &nbsp;Heavy metal pollutants in rivers are one of the serious environmental concerns in aquatic ecosystems. Sediments, as an environmental indicator, have an acceptable ability to express the degree of environmental pollution with heavy metals. Therefore, with the aim of evaluating the health of the water ecosystem of Zayandeh Rood, we investigated pollution using sediment indicators.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span garamond="" style="font-family:"><span style="color:black">Methods:</span></span></b><span garamond="" style="font-family:"><span style="color:black"> In this study, the sediments of Zayandeh Rood River were sampled at 17 stations. Metals lead, zinc, iron, cadmium, cobalt, nickel, copper and chromium were measured by acid digestion method with atomic absorption device. Also, land accumulation indices, Nemerow pollution index and ecological risk potential were calculated.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span garamond="" style="font-family:"><span style="color:black">Results:</span></span></b><span garamond="" style="font-family:"><span style="color:black"> The average concentration of metals in sediments is 1762.92 iron, 201.52 nickel, 44.07 zinc, 23.36 cobalt, 28.67 copper, 11.51 lead, 10.09 chromium, and 0.87 cadmium mg/kg. According to the Igeo index, the average concentration of chromium, iron, copper, zinc and lead elements in all stations was lower than the average of the earth&#39;s crust, and the concentration of nickel and cadmium in all stations was higher than the background value. In all stations, the ecological risk potential index of cadmium was higher than other elements.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span garamond="" style="font-family:"><span style="color:black">Conclusion:</span></span></b><span garamond="" style="font-family:"><span style="color:black"> Considering the condition of river sediments in terms of cadmium and nickel pollution and their very high ecological risk, it is necessary to comprehensively monitor the river and its living organisms. Also, in order to evaluate its health and ecological risk with the approach of examining the trend of spatial and temporal changes, heavy metal pollution in water and river sediments should be taken into consideration.</span></span></span></span></span></span><span style="font-size:10pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span></span></div> آلودگی رسوبات, شاخص زمین انباشتگی, شاخص آلودگی نمرو , پتانسیل خطر اکولوژیکی Sediments Contamination, Geoaccumulation Index, Nemerow Pollution Index, Potential Ecological Risk Index. 259 275 http://jehe.abzums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-756-2&slc_lang=fa&sid=1 Samar Mortazavi ثمر مرتضوی mortazavi.s@gmail.com 10031947532846008362 10031947532846008362 No Assistant Professor, Faculty of Natural Resources and Environment, Malayer University, Malayer, Iran استادیار گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران Golnar Makhfi گلنار مخفی makhfi_g@yahoo.com 10031947532846008363 10031947532846008363 Yes Department of Environmental Science, Faculty of Natural Resources and Environments, Malayer University, Hamedan, Iran گروه محیط زیست ملایر، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران Akram Karimi اکرم کریمی akram.karimi69@gmail.com 10031947532846008364 10031947532846008364 No Department of Environmental Science, Faculty of Natural Resources and Environments, Malayer University, Hamedan, Iran گروه محیطزیست ملایر، دانشکده منابع طبیعی و محیطزیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران Siavash Rezazadeh سیاوش رضازاده rezazadeh_msr@yahoo.com 10031947532846008365 0009_0004_3458_7185 No Department of Environmental Science, Faculty of Natural Resources and Environments, Malayer University, Hamedan, Iran گروه محیطزیست ملایر، دانشکده منابع طبیعی و محیطزیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران Mohamad Parsi Mehr محمد پارسی مهر parsimehr.mohamad@gmail.com 10031947532846008366 10031947532846008366 No Ph.D student ‎of Environmental Pollution, Faculty of Natural Resources and Environment, Malayer University, Malayer, Hamedan, Iran. دانشجوی دکتری آلودگی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران