fa jalali 1403 7 1 gregorian 2024 10 1 12 1 online 1 fulltext

fa ساخت و شناسایی هیبرید جدید آلی فلزی تثبیت شده بر بستر کربنی و بکارگیری آن در تخریب فوتوکاتالیستی سم ارگانوفسفره (مالاتیون) و آلاینده دارویی (تتراسایکیلین) از محلول آبی زمینه و هدف: با توجه به پیشینه هیبرید­های آلی فلزی در تخریب آلاینده­های محیطی، هدف از این مطالعه، اصلاح ساختار بستر کربنی و بهبود خواص فتوکاتالیستی آن در حذف ترکیبات آرگانوفسفره و آنتی بیوتیک­ها می­باشد. مواد و روش ها: در این تحقیق، از روش آسان و موثر التراسونیک جهت سنتز نانوکامپوزیت هیبرید جدید آلی فلزی بر بستر کربنی - اکسید فلزی/گرافن اکسید/چهارچوب آلی فلزی (UiO-66) استفاده شد و اکسیدهای فلزی متنوع روی اکسید، تیتانیوم اکسید، تنگستن اکسید و کبالت اکسید در ساختار نانوکامپوزیت جهت مقایسه فعالیت فوتوکاتالیستی بکار گرفته شد. محصولات به وسیله روش­های پراش اشعه ایکس (XRD)، طیف سنجی زیر قرمز (FT-IR)، میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM)، میکروسکوپ الکترونی عبوری (TEM) و طیف سنجی  UV- Visمورد شناسایی قرار گرفتند. فعالیت فوتوکاتالیستی از نانوکامپوزیت­های سنتزی با تخریب تتراسایکلین و مالاتیون تحت نور مرئی بررسی شد. یافته ها: نتایج نشان داد که حضور گرافن اکسید و UiO-66 باعث بهبود در خواص فوتوکاتالیستی اکسید فلزی شده و راندمان حذف تا ١٠٠٪ افزایش یافت. در این مطالعه اثر ماهیت اکسید فلزی، دوز مصرفی اکسید فلزی/ گرافن، pH اولیه از محلول و حضور رباینده های الکترونی بر خواص فوتوکاتالیستی مورد بررسی قرار گرفت. با بکارگیری آنالیز های LC-MASS حد واسط­های تشکیل شده حین تخریب آلاینده ها تعیین و شناسایی شد. نتیجه گیری: نتایج مطالعه نشان داد که روی اکسید/ گرافن اکسید/UiO-66 بالاترین راندمان را در تخریب فوتوکاتالیستی ترکیبات آرگانوفسقره و آنتی بیوتیک ­ها دارد. Background: Due to the advantages of organic metal hybrids in the destruction of various environmental pollutants, the aim of this study is to modify the structure of the carbon substrate and improve the properties of organic metal hybrids in order to photocatalytically destroy organophosphorus toxins (malathion) and the antibiotic tetracycline. Materials and Methods: In this research, an easy and effective ultrasonic method was used to synthesize carbon-based metal oxide / graphene oxide / metal organic framework (UiO-66) nanocomposite and various metal oxides including zinx oxide, titanium oxide, tungsten oxide and cobalt oxide in nanocomposite structure were used to compare their photocatalytic activity. The products were identified by X-Ray diffraction (XRD), fourier transform spectroscopy (FT-IR), scanning electron microscopy (SEM), transmission electron microscopy (TEM) and UV-Vis spectroscopy. Photocatalytic activity of synthetic nanocomposites was investigated by degradation of tetracycline and malathion under visible light. Results: The results showed that the presence of graphene oxide and UiO-66 improved the photocatalytic properties of metal oxide and the removal efficiency increased to 100%. In this study, the effect of metal oxide, dosage of metal oxide / graphene, initial pH of the solution and the presence of various scavengers on photocatalytic properties was investigated. Using LC-MASS analyzes, the formed intermediates during degradation of pollutants were identified. Conclusion: The results showed that metal oxide / graphene oxide / UiO-66 has the highest efficiency in photocatalytic degradation of organophosphorus toxins (malathion) and the antibiotic tetracycline. Metal oxide, UiO-66, Photocataltic activity, Graphene oxide اکسید فلزی, UiO-66, فعالیت فوتوکاتالیستی, گرافن اکسید 1 16 http://jehe.abzums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-849-1&slc_lang=fa&sid=1 2024/08/17 1403/5/27 2024/09/24 1403/7/3 Hasan Pasalari Research Center for Environmental Health Technology, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran حسن پاسالاری 00319475328460010404 00319475328460010404 No مرکز تحقیقات تکنولوژی بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Hanieh Fakhri Research Center for Environmental Health Technology, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran هانیه فخری نویسنده دوم 00319475328460010405 00319475328460010405 No مرکز تحقیقات تکنولوژی بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Ali Esrafili Research Center for Environmental Health Technology, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran علی اسرافیلی 00319475328460010406 00319475328460010406 No مرکز تحقیقات تکنولوژی بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران-گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Edris Hoseinzadeh Department of Environmental Health Engineering, Saveh University of Medical Sciences, Saveh, Iran ادریس حسین زاده 00319475328460010407 00319475328460010407 No گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده علوم پزشکی ساوه، ساوه، ایران Mahdi Farzadkia Research Center for Environmental Health Technology, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran- Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Iran University of Medical Sciences, Tehran, IR Iran مهدی فرزادکیا mahdifarzadkia@gmail.com 00319475328460010408 00319475328460010408 Yes مرکز تحقیقات تکنولوژی بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران-گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران

fa بررسی روند تغییرات کیفیت هوا بر اساس غلظت ذرات معلق (PM10) در شهر ایلام از سال 1397 تا 1401 زمینه و هدف: در سال‌های اخیر، پدیده طوفان گرد و غبار در نواحی جنوب غرب ایران به عنوان یکی از مخاطرات زیست محیطی این نواحی مد نظر می باشد. با توجه به اهمیت ذرات معلق (PM10) در آلودگی هوا و عواقب ناشی از آن، این مطالعه جهت تعیین تغییرات کیفیت هوا بر اساس غلظت PM10 در شهر ایلام انجام شد. مواد و روش ها: در این مطالعه توصیفی – مقطعی، مقادیر غلظت PM10 در طی سال های ١٤٠١- ١٣٩٧ از سازمان حفاظت محیط زیست شهرستان ایلام اخذ گردید. داده ها با استفاده از نرم افزار Excel دسته بندی و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: نتایج نشان داد بیشترین و کمترین میانگین غلظت ماهیانه PM10 در سال های مختلف به ترتیب مربوط به اردیبهشت ماه سال ١٤٠١ با غلظت ٢٧١/٩٥µg/m3 و آبان ماه سال ١٣٩٨ با غلظت 34/67µg/m3 بود. در ١٨١٢ روز مورد مطالعه، وضعیت کیفیت هوا در 95 روز (٥/١٣٪) بیشتر از استاندارد کیفیت هوای آزاد (١٥٠µg/m3) بود. بیشترین آلودگی فصلی از نظر غلظت PM10 در فصل بهار و کمترین آلودگی هوا در فصل پاییز بوده است. نتیجه گیری: نتایج نشان داد که غلظت PM10  از تابستان تا پاییز کاهشی و از پاییز تا زمستان و بهار افزایشی بوده است، که می تواند توسط سیاستگزاران برای طراحی و اجرای اقدامات کنترلی و حفاظت شخصی موثر در این بازه زمانی، مورد استفاده قرار گیرد. Background: In recent years, the extent and intensity of dust storms in southwestern Iran have made this phenomenon one of the environmental hazards of in these areas. Considering the importance of particulate matter (PM10) in air pollution and its consequences, this study investigated changes in air quality based on PM10 concentration in Ilam City. Materials and Methods: In this cross-sectional descriptive study, PM10 concentration values were obtained from the Environmental Protection Organization of Ilam City from 2019 to 2023. The data were categorized and analyzed using Excel software. Results: The results showed that the highest and lowest average monthly concentrations of PM10 in different years were, respectively, related to April 2022, with a concentration of 271.95 µg/m3, and October 2019, with a concentration of 34.67 µg/m3. In 1812 studied days, the air quality condition was outside the National Ambient Air Quality Standards (150 µg/m3) on 95 days (5.13%). The highest seasonal pollution in terms of PM10 concentration was occurring in the spring season, and while the lowest air pollution was observed in the autumn season.  Conclusion: The results showed that the concentration of PM10 decreased from summer to autumn and increased from autumn to winter and spring. Which this information can be used utilized by policymakers to design and implement effective personal protection and control measures in  during this period of time. Dust storm, air quality, PM10, AQI index, Ilam طوفان گرد و غبار, کیفیت هوا, PM10, شاخص AQI, ایلام 17 29 http://jehe.abzums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-853-1&slc_lang=fa&sid=1 2024/08/172024/06/30 1403/4/10 2024/09/242024/09/10 1403/6/20 Zahra Karimi MSc Student in Environmental Health Engineering, Student Research Committee, Ilam University of Medical Sciences, Ilam, Iran زهرا کریمی 00319475328460010409 0009-0006-5309-7936 No دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی بهداشت محیط، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران Ali Amarloei Associate Professor, Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Ilam University of Medical Sciences, Ilam, Iran علی عمارلویی amarloei@yahoo.com 00319475328460010410 00319475328460010410 Yes دانشیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران Sajad Mazloomi Associate Professor, Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Ilam University of Medical Sciences, Ilam, Iran سجاد مظلومی 00319475328460010411 00319475328460010411 No دانشیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران

fa بررسی اثر چشمه های قیر ماماتین بر پارامترهای فیزیکی و شیمیایی آب رودخانه اعلاء شهرستان رامهرمز زمینه و هدف: رودخانه ­ها یکی از منابع طبیعی اصلی برای انسان و نقش بسیار مهمی در زندگی انسان دارند. این تحقیق با هدف بررسی پارامترهای فیزیکی و شیمیایی ناشی از ورود لایه های قیر در چشمه ­های قیرماماتین بر روی آب رودخانه اعلاء شهرستان رامهرمز انجام شد. مواد و روش ­ها: در این پژوهش بازه مورد مطالعه رودخانه اعلاء از محل خروج این رود از تنگ چویل آغاز و در محل ارتباط رودخانه اعلاء با رودخانه مارون ختم می شود که ٥ ایستگاه مطالعاتی انتخاب شد. نمونه های آب بر اساس روش استاندارد انجمن بهداشت محیط آمریکا تهیه شدند. نمونه ­های آب به صورت سیستماتیک و برنامه ریزی شده از هر ایستگاه با ٣ تکرار در فصل تابستان (تیر ماه) و فصل زمستان (بهمن ماه) سال ١٤٠٢ جمع آوری شدند. به عبارت دیگر در مجموع از ٥ ایستگاه با 3 تکرار در دو فصل سال، ٣٠ نمونه آب تهیه گردید. یافته ­ها: میانگین مربعات و مجموع مربعات تجزیه و تحلیل واریانس (ANOVA) داده ها نشان داد در آب رودخانه اعلاء اختلاف معنی­داری در غلظت pH (P= ٠/٨٧٣)، هدایت الکتریکی (P= ٠/٩٤٣)، BOD (P= ٠/٢٩٧)، COD (P= ٠/٩٢٨)، DO (P= ٠/٨٩٣)، TSS (P= ٠/٧٣٩)، فسفات (P= ٠/٣٥٥)، سختی کل (P= ٠/٢١٢) و کدورت (P= ٠/٥٤٠) مشاهده نشد (P>٠/٠٥). در فصل زمستان هدایت الکتریکی (µs/cm ٢١٦٣/٣٥) و TDS (ppm ٩٨٠/١٦) در ایستگاه ٤ بالاتر از ایستگاه های دیگر بودند (P<٠/٠٥) و COD (ppm ٦٣/٥٦) و TSS (ppm ٤١) در ایستگاه ١ بالاتر از ایستگاه­های مورد مطالعه رودخانه اعلاء به دست آمدند (P<٠/٠٥). در فصل تابستان هدایت الکتریکی (µs/cm ١٩٤١/٤٤)، شوری (ppm ٣٥٢/٥٦)، COD (ppm ٤٣)، BOD (ppm ١٩/٦٣) و TDS (ppm ١٢٤٢/٦٣) در ایستگاه پنجم نسبت به سایر ایستگاه­های مورد مطالعه رودخانه اعلاء بالاتر بودند (P<٠/٠٥). نتیجه­ گیری: با توجه به مقایسه مقادیر پارامترهای کیفی آب با استانداردهای ایران و سازمان بهداشت جهانی می­توان چنین بیان کرد که آب رودخانه اعلاء برای مصارف کشاورزی، باغبانی، آبزی ­پروری و خانگی مناسب می­ باشد، اما برای مصرف آشامیدنی مناسب نمی باشد. Background: Rivers are the main natural resources for humans and play a very important role in human life. This research was carried out with the aim of investigating the physical and chemical parameters caused by entry of bitumen layers in the springs of Mamatin on the water of Alla River in Ramhormoz city. Materials and Methods: In this research, the study area of Alla River starts from the exit of the river from the Chuvil River and ends at the connection point of the Alla River with the Maron River, and 5 study stations were selected. Water samples were prepared according to the standard method of American Environmental Health Association. Water samples were collected systematically and planned from each station with 3 repetitions in summer (July) and winter (February) of 2023. In other words, a total of 30 water samples were prepared from 5 stations with 3 repetitions in two seasons. Results: The mean square and sum of square analysis of variance (ANOVA) of the data showed a significant difference in pH concentration (P=0.873), electrical conductivity (P=0.943), BOD (P=0.297), COD (P= 0.928), DO (P= 0.893), TSS (P= 0.739), phosphate (P= 0.355), total hardness (P= 0.212) and turbidity (P= 0.540) were not observed (P>0.05). In winter, electrical conductivity (2163.35 µs/cm) and TDS (980.16 ppm) in station 4 were higher than other stations (P<0.05) and COD (63.56 ppm) and TSS (41 ppm) in Station 1 were obtained higher than the studied stations of Alla River (P<0.05). In the summer season, electrical conductivity (1941.44 µs/cm), salinity (352.56 ppm), COD (43 ppm), BOD (19.63 ppm) and TDS (1242.67 ppm) in the fifth station compared to other stations The studied values ​​of Alla River were higher (P<0.05). Conclusion: According to the comparison of water quality parameters with the standards of Iran and World Health Organization, it can be said that the water of Alla River is suitable for agricultural, horticultural, aquaculture and household purposes, but it is suitable for drinking. water quality, chemical properties of water, physical parameters of water, Alla River کیفیت آب, خصوصیات شیمیایی آب, پارامترهای فیزیکی آب, رودخانه اعلاء 30 46 http://jehe.abzums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-855-1&slc_lang=fa&sid=1 2024/08/172024/06/302024/08/12 1403/5/22 2024/09/242024/09/102024/09/23 1403/7/2 Seyedeh Razieh Pourmousavi Department of Environmental Sciences and Engineering, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran سیده راضیه پورموسوی 00319475328460010412 0009-0007-0259-3742 No گروه علوم و مهندسی محیط زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران Azita Koshafer Department of Environmental Sciences and Engineering, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran آزیتا کوشافر azitakoosh1348@gmail.com 00319475328460010413 00319475328460010413 Yes گروه علوم و مهندسی محیط زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

fa مدل‌سازی انتشار گازهای آلاینده خروجی از دودکش نیروگاه حرارتی سهند با استفاده از نرم‌افزار SCREEN View زمینه و هدف: هدف این پژوهش، مطالعه نحوه انتشار گازهای آلاینده‌ خروجی از دودکش نیروگاه حرارتی سهند و تعیین حداکثر غلظت این آلاینده‌ها در مناطق اطراف نیروگاه است. مواد و روش ها: جهت مدل‌سازی انتشار گازهای خروجی از دودکش نیروگاه از نرم‌افزار SCREEN View استفاده شده است که می‌تواند با داده‌هایی نظیر نرخ جرمی انتشار آلاینده‌ها، دمای و سرعت گازهای خروجی، دمای محیط، ابعاد هندسی دودکش و ارتفاعات موجود در راستای انتشار، حداکثر غلظت آلاینده در میان تمام کلاس‌های پایداری هوا را در فواصل مشخص از دودکش نیروگاه محاسبه کند. در این پژوهش، غلظت آلاینده‌های دی‌اکسید نیتروژن، مونواکسید کربن و دی‌اکسید گوگرد در ٨ راستای شمال، شمال‌شرقی، شرق، جنوب‌شرقی، جنوب، جنوب‌غربی، غرب و شمال‌غربی دودکش نیروگاه محاسبه شده است. یافته ها: نتایج مدل‌سازی نشان می‌دهد که در فاصله ١٢١٨ متری از دودکش نیروگاه در معیار 1 ساعته، حداکثر غلظت دی‌اکسید گوگرد، دی‌اکسید نیتروژن و مونواکسید کربن، به ترتیب برابر با ۹۱٩/٩، ٥٤/١٤ و ١/٣٠٥ میکروگرم بر مترمکعب است. همچنین، برای راستاهای دارای ارتفاعات مرتفع‌تر از دودکش نیروگاه در معیار 24 ساعته، حداکثر غلظت دی‌اکسید گوگرد، دی‌اکسید نیتروژن و مونواکسید کربن، به ترتیب برابر با ٦٨٠/٥، ٤٠/٢٢ و ٠/٩٧ میکروگرم بر مترمکعب است. نتیجه گیری: بررسی نتایج به دست آمده برای حداکثر غلظت آلاینده‌های منتشر شده از نیروگاه حرارتی سهند نشان می‌دهد که غلظت آلاینده‌های دی‌اکسید نیتروژن و دی‌اکسید گوگرد در برخی از مناطق مجاور نیروگاه، بالاتر از حدود مجاز استانداردهای مربوطه ایران و سازمان بهداشت جهانی بوده و سلامت ساکنین این مناطق در معرض خطر است. Background: This study aims to investigate the dispersion of pollutant gases emitted from the Sahand thermal power plant's chimney and determine the maximum concentration of these pollutants in the surrounding areas. Materials and Methods: The emission of exhaust gases from the chimney was simulated using SCREEN View software. This software calculates the maximum concentration of pollutants at specific distances from the chimney for all air stability classes, using input data such as the mass emission rate of pollutants, the temperature and velocity of the exhaust gases, the ambient temperature, the chimney's dimensions, and the height in the direction of emission. This research calculated the concentrations of nitrogen dioxide, carbon monoxide, and sulfur dioxide in eight directions: north, northeast, east, southeast, south, southwest, west, and northwest of the power plant chimney. Results: The modeling results indicate that at a distance of 1218 meters from the power plant chimney, the maximum 1-hour concentrations of sulfur dioxide, nitrogen dioxide, and carbon monoxide are 915.9, 54.14, and 1.305 micrograms per cubic meter, respectively. Moreover, for areas with higher elevations relative to the chimney, the maximum 24-hour concentrations for sulfur dioxide, nitrogen dioxide, and carbon monoxide are 680.5, 40.22, and 0.97 micrograms per cubic meter, respectively. Conclusion: The levels of nitrogen dioxide and sulfur dioxide in some areas near the power plant exceed the permissible limits set by the environmental standards of Iran and the World Health Organization, posing a health risk to the residents of these areas. Air Pollutants, Standards, Computational Modeling آلاینده‌های هوا, استانداردها, مدل‌سازی محاسباتی 47 62 http://jehe.abzums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-797-1&slc_lang=fa&sid=1 2024/08/172024/06/302024/08/122024/07/6 1403/4/16 2024/09/242024/09/102024/09/232024/08/21 1403/5/31 Mahdi Saghafi Department of Mechanical Engineering, Faculty of Engineering, University of Bonab, Bonab, Iran مهدی ثقفی msaghafi@ubonab.ac.ir 00319475328460010414 00319475328460010414 Yes گروه مهندسی مکانیک، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه بناب، بناب، ایران Fatemeh Hosseinpour Department of Mechanical Engineering, Faculty of Engineering, University of Bonab, Bonab, Iran فاطمه حسین پور 00319475328460010415 0009-0003-8922-8377 No گروه مهندسی مکانیک، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه بناب، بناب، ایران

fa سلول‌های سوختی میکروبی برای تولید بیوالکتریسیته از پسماندهای آلی (فرصتها و چالش‌ها) زمینه و هدف: با صنعتی‌ شدن جوامع، مصرف سوخت‌های فسیلی افزایش یافته که برای حل معضلات ناشی از این مسائل، می‌توان از رویکرد «پسماند به انرژی» با استفاده از نوعی فرایند تولید سوخت به نام سلول‌های سوختی میکروبی بهره برد؛ لذا هدف از انجام این مطالعه، توصیف و بررسی استفاده از سلول‌های سوختی میکروبی جهت تولید بیوالکتریسیته از پسماندهای آلی بود. مواد و روش ها: در جستجوی اولیه مقالات، جمعاً ٢١٤ مقاله از سال ٢٠٠٩ تا ٢٠٢٤ میلادی یافت شد که پس از حذف موارد تکراری، این تعداد به ١٠١ مقاله رسید. سپس در انتهای مرحله غربالگری، تعداد ٦٢ مقاله باقی ماند. برای دستیابی به مقالات مرتبط، متن کامل مقالات مورد بررسی قرار گرفت و در نهایت، ٢٩ مقاله باقی ماند که در مطالعه حاضر استفاده شد. یافته ها: در سلول‌های سوختی میکروبی، پسماندها به عنوان بستر‌های آلی در نظر گرفته می‌شوند و میکروارگانیسم‌ها با اکسید کردن آن‌ها، درنهایت انرژی الکتریکی تولید می‌کنند بدون اینکه محصولات جانبی سمی تولید شود. معمولاً از بستر آلی استات بدلیل توان خروجی بالاتر در سلول‌های سوختی استفاده می‌شود. برای ارزیابی عملکرد سلول سوختی، الکترودها حائزاهمیت‌اند؛ زیرا جنس الکترود، بر انتقال الکترون و کارایی شیمیایی آن تأثیرگذار است. نتیجه گیری: فناوری سلول سوختی میکروبی، با وجود مزایایی که در زمینه مدیریت پسماند و کاهش بار آلودگی هوا دارد، چالش‌هایی مانند هزینه نسبتاً بالای سرمایه‌گذاری و راندمان پایین هنگام بکارگیری آن در مقیاس بزرگ را نیز داشته که باعث شده تجاری‌سازی این سیستم به تعویق افتد. با این حال، نیاز است تا با بررسی و کنترل عوامل کاهش راندمان این فناوری در مقیاس‌های وسیع، حیطه کاربرد آن را گسترش داد تا بتوان هزینه‌های بالای سرمایه‌گذاری را توجیه کرد. Background: With the industrialization of societies, the use of fossil fuels has increased. To address the issues arising from this, the "waste-to-energy" approach using a type of fuel production process known as microbial fuel cells can be utilized. Therefore, the aim of this study was to describe and investigate the use of microbial fuel cells for the production of bioelectricity from organic waste. Materials and Methods: In the initial search for articles, a total of 214 articles from 2009 to 2024 were found. After removing duplicates, 101 articles remained. At the end of the screening stage, 62 articles remained. To access relevant articles, the full texts were reviewed, and finally, 29 articles were used in the present study. Results: In microbial fuel cells, waste is considered as organic substrates, and microorganisms oxidize them to ultimately produce electrical energy without generating toxic by-products. Acetate is commonly used as an organic substrate due to its higher output power in fuel cells. For evaluating the performance of the fuel cells, electrodes are crucial as their material affects electron transfer and chemical efficiency. Conclusion: Despite the advantages of microbial fuel cell technology in waste management and reducing air pollution, it faces challenges such as relatively high investment costs and low efficiency when applied on a large scale, which has delayed its commercialization. However, it is necessary to examine and control the factors reducing the efficiency of this technology on the large scale to expand its application scope and justify the high investment cost. Bioelectric Energy Sources, Electricity, Population Growth, Technology الکتریسیته, رشد جمعیت, فناوری, منابع انرژی بیوالکتریکی 63 74 http://jehe.abzums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-785-3&slc_lang=fa&sid=1 2024/08/172024/06/302024/08/122024/07/62024/08/14 1403/5/24 2024/09/242024/09/102024/09/232024/08/212024/09/21 1403/6/31 Hannaneh Turk-Zadeh Mahani Environmental Health Engineering Research Center, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran حنانه ترک‌زاده ماهانی 00319475328460010416 0009-0003-0565-7802 No مرکز تحقیقات مهندسی بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران- گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران Saeedeh Morad-Alizadeh Environmental Health Engineering Research Center, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran سعیده مرادعلی‌زاده saeideh.moradalizadeh71@gmail.com 00319475328460010417 00319475328460010417 Yes مرکز تحقیقات مهندسی بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران- گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران Mahdi Rezaei Environmental Health Engineering Research Center, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran مهدی رضایی 00319475328460010418 00319475328460010418 No مرکز تحقیقات مهندسی بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران- گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران

fa بررسی تاثیر اجرای برنامه تبادل اطلاعات خطر بر عملکرد ایمنی و بهداشت محیط کار آزمایشگاه های تحقیقاتی و آموزشی در دانشگاه علوم پزشکی زمینه و هدف: مهمترین هدف برنامه تبادل اطلاعات ایمنی مواد شیمیایی (HCS)، افزایش آگاهی و عملکرد ایمنی افراد در معرض مواد شیمیایی خطرناک است. هدف از این مطالعه بررسی تاثیر اجرای برنامه HCS بر آگاهی و عملکرد ایمنی افراد در آزمایشگاه های آموزشی و تحقیقاتی دانشگاه های علوم پزشکی تعیین شد. مواد و روش ها: برنامه HCS شامل فهرست برداری، تهیه برگه های ایمنی شیمیایی و آموزش برای آزمایشگاه های آموزشی و تحقیقاتی دو دانشگاه علوم پزشکی منتخب اجرا شد. برای ٧٥ نفر در تماس با مواد شیمیایی آموزش ایمنی عمومی و اختصاصی برگزار شد. دانش و عملکرد ایمنی افراد با استفاده از پرسشنامه استاندارد برنامه به صورت قبل و بعد از مداخله ارزیابی شد. از روش هایی آماری توصیفی و آزمون های آماری تحلیلی تی زوج جهت تحلیل داده ها استفاده شد. یافته ها: سطح آگاهی از برنامه HCS قبل از مداخله ٤٩/٦٨ درصد بود که پس از مداخله به ٥٨/٧٠ درصد افزایش یافته است (٠/٠٦٦=P). سطح تشخیص برچسب های سیستم هماهنگ جهانی (GHS) قبل از مداخله ٢٤/٧٠ درصد بود که پس از مداخله به ٨٨/٩٨ درصد افزایش یافت (٠/٠٠١>P). سطح تشخیص برچسب های حمل ونقل مواد خطرناک سازمان الملل (UN) قبل از مداخله ٤/١٦ درصد بود که پس از مداخله به ٢٠/٠٦ درصد ارتقا یافت (٠/٠٠١>P). سطح تشخیص برچسب های مواد شیمیایی اتحادیه اروپا (EU) قبل از مداخله ١٩/٦٤ درصد بود که پس از مداخله به ٧٣/٨٠ درصد افزایش یافت (٠/٠٠​​​​​​​١>P). به طور کلی، سطح عملکرد ایمنی مواد شیمیایی قبل از مداخله ٣١/٥٦ درصد بود که پس از مداخله به ٤٨/١٠ درصد بهبود یافت (٠​​​​​​​/٠​​​​​​​٠​​​​​​​١>P).  نتیجه گیری: اجرای برنامه HCS منطبق با اصول هماهنگ GHS می تواند سطح آگاهی و عملکرد ایمنی مواد شیمیایی را در آزمایشگاه های تحقیقاتی و آموزشی ارتقاء دهد. Background: The primary goal of the Hazard Communication System (HCS) is to enhance people's safety performance when exposed to hazardous chemicals. This study examined the effects of implementing the HCS program on safety awareness and performance in educational and research laboratories at medical sciences universities. Materials and Methods: The HCS program involved inventorying, preparing chemical safety data sheets, and providing training for educational and research laboratories at two selected medical sciences universities. General and specific safety training was conducted for 75 individuals who work with chemicals. Safety awareness and performance were assessed using the program's standard questionnaire before and after the intervention. Descriptive statistical methods and paired t-tests were utilized to analyze the data. Results: The awareness level of HCS before the intervention was 49.68, which increased to 58.70 after the intervention (P=0.066). The perception level of Globally Harmonized System (GHS) labels before the intervention was 24.70 which increased to 88.98 (P<0.001). The perception level of  UN labels before the intervention was 4.16 which increased to 20.06 (P<0.001). The perception level of EU labels before the intervention was 19.64 which increased to 73.80 (P<0.001). The safety performance level before the intervention was 31.56 which increased to 48.10 after the intervention (P=0.001). Conclusion: Implementing HCS following GHS principles can enhance chemical safety awareness and performance in research and educational laboratories. Chemical safety, Hazard communication system, Awareness, Performance, Laboratory ایمنی مواد شیمیایی, تبادل اطلاعات خطر, آگاهی, عملکرد, آزمایشگاه 75 85 http://jehe.abzums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-815-4&slc_lang=fa&sid=1 2024/08/172024/06/302024/08/122024/07/62024/08/142024/08/13 1403/5/23 2024/09/242024/09/102024/09/232024/08/212024/09/212024/09/9 1403/6/19 Yahya Khosravi Department of Occupational Health and Safety Engineering, School of Health, Alborz University of Medical Sciences, Karaj, Iran- Research Center for Health, Safety and Environment, Alborz University of Medical Sciences, Karaj, Iran- Non-Communicable Diseases Research Center, Alborz University of Medical Sciences, Karaj, Iran یحیی خسروی 00319475328460010419 00319475328460010419 No گروه مهندسی بهداشت حرفه ای و ایمنی کار، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی البرز، کرج، ایران- مرکز تحقیقات بهداشت، ایمنی و محیط، دانشگاه علوم پزشکی البرز، کرج، ایران- مرکز تحقیقات بیماری های غیر واگیر، دانشگاه علوم پزشکی البرز، کرج، ایران Zahra Pournazari Member of Student Research and Technology Committee, Alborz University of Medical Sciences, Karaj, Iran زهرا پورنظری 00319475328460010420 0009-0001-4227-1656 No عضو کمیته تحقیقات و فناوری دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی البرز، کرج، ایران Muhaddith Yazdi Member of Student Research and Technology Committee, Alborz University of Medical Sciences, Karaj, Iran محدثه یزدی 00319475328460010421 00319475328460010421 No عضو کمیته تحقیقات و فناوری دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی البرز، کرج، ایران Faiza Sediq Member of Student Research and Technology Committee, Alborz University of Medical Sciences, Karaj, Iran فائزه صدیق 00319475328460010422 0009-0000-2156-6394 No عضو کمیته تحقیقات و فناوری دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی البرز، کرج، ایران Narmin Hassanzadeh-Rangi Department of Occupational Health and Safety Engineering, School of Health, Alborz University of Medical Sciences, Karaj, Iran نرمین حسن زاده رنگی narminhasanzadeh@yahoo.com 00319475328460010423 00319475328460010423 Yes گروه مهندسی بهداشت حرفه ای و ایمنی کار، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی البرز، کرج، ایران- مرکز تحقیقات بهداشت، ایمنی و محیط، دانشگاه علوم پزشکی البرز، کرج، ایران

fa مسئولیت مدنی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در قبال بهداشت آب: یک مطالعه مرور قوانین و مقررات زمینه و هدف: در صورت عدم تامین یا نظارت بر آب بهداشتی و در نتیجه بروز مستقیم زیان به مصرف کنندگان، لزوم جبران خسارت برپایه نظریه مسئولیت مدنی متصور خواهد بود. لذا، هدف از این پژوهش بررسی مسئولیت مدنی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در قبال بهداشت آب است. مواد و روش ها: این پژوهش یک مطالعه کیفی برپایه چهارچوب نظریه مسئولیت مدنی بود، که با استفاده از ابزار پژوهش کتابخانه ای با جمع آوری قوانین و مقررات کشور و استفاده از روش تحلیل مضمون و انطابق قوانین با چهارچوب مدل مفهومی، موارد مسئولیت مدنی وزارت بهداشت در حوزه آب شناسایی شد. یافته ها: براساس یافته ها، در ایران از سال ١٣٢٩ و با تصویب قانون بهداشت شهری، وزارت بهداری به نظارت و کنترل کیفیت آب مصرفی غیرلوله کشی شهرها مکلف شده است. بعد از وضع این قانون، ١٠ قانون و مقرره ی دیگر تا سال ١٣٩٤، مجموعا ١٣ مورد تکلیف برای این وزارت در موضوع بهداشت آب شناسایی شد. نتیجه گیری: یافته ها نشان می دهد که قوانین و مقررات موجود به اندازه کافی مسئولیت مدنی وزارت بهداشت را در قبال مسائل بهداشت آب بررسی می کند. بنابراین چنانچه به سلامتی مصرف کنندگان نامطلع به دلیل بی توجهی غیرعمدی این وزارت، نقص تجهیزات و یا سوء مدیریت در اثر آلودگی آب آسیب مستقیم وارد آید، وزارت بهداشت مسئولیت مدنی دارد و باید خسارات وارده را جبران کند. Background: In case of non-supply or monitoring of water hygiene and resulting a direct damage to consumers, the need for compensation will be considered based on the theory of civil liability. Therefore, the purpose of this research is to survey the civil liability of the Ministry of Health for water hygiene. Materials and Methods: This research is a qualitative study based on the framework of the theory of civil liability, which by using the library research tool by collecting the laws and regulations of the country and using the thematic analysis method and matching the laws with the framework of the conceptual model, civil liability of the Ministry of Health in the field of water hygiene was identified. Results: Based on the findings, in Iran since 1949 and with the approval of the Urban Health Law, the Ministry of Health has been obliged to monitor and control the quality of non-piped water in cities. After the enactment of this law, 10 other laws and regulations until 2014, a total of 13 tasks for this ministry were identified in the issue of water hygiene. Conclusion: The findings suggest that existing laws and regulations adequately address the Ministry of Health's civil liability for water hygiene issues. Therefore, if consumers unknowingly suffer health damage directly from water pollution due to the Ministry's unintentional neglect, equipment defects, or mismanagement, the Ministry holds civil liability and must compensate for any losses incurred. Ministry of health, Water Quality, Health, Civil liability, Compensation وزارت بهداشت, کیفیت آب, سلامت, مسئولیت مدنی, جبران خسارت 86 102 http://jehe.abzums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-318-2&slc_lang=fa&sid=1 2024/08/172024/06/302024/08/122024/07/62024/08/142024/08/132024/07/13 1403/4/23 2024/09/242024/09/102024/09/232024/08/212024/09/212024/09/92024/09/10 1403/6/20 Mohsen Ansari .Social Determinants of Health Research Center, Research Institute for Prevention of Non-Communicable Diseases, Qazvin University of Medical Sciences, Qazvin, Iran- Department of Environmental Health Engineering, Faculty of Health, Qazvin University of Medical Sciences, Qazvin, Iran- Member of the center of lawyers, experts and family consultants of the Judiciary, Iran محسن انصاری mohsen.ansari90@yahoo.com 00319475328460010424 00319475328460010424 Yes مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر برسلامت، پژوهشکده پیشگیری از بیماری های غیرواگیر، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین، ایران- گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین، ایران- عضو مرکز وکلا، کارشناسان و مشاوران خانواده قوه قضائیه، ایران

fa ارزیابی ریسک سلامت ناشی از فلزات سنگین در گرد و غبار خیابانی شهری (مطالعه موردی: شهر برازجان) زمینه و هدف: از آنجایی که آلودگی هوا همواره یکی از مشکلات مهم بشری بوده و اثرات حاصل از گردو‌غبار آن بر روی جوامع انسانی مشهود می‌باشد، لذا تحقیق حاضر با هدف تعیین غلظت فلزات سنگین گردوغبار در منطقه شهری برازجان و با ارزیابی ریسک سلامت ساکنین این شهر انجام شد. مواد و روش ها: این پژوهش در فصل تابستان سال ١٤٠٠، با جمع‌آوری گرد­وغبار از سطح خیابان‌های اصلی شهر برازجان به صورت تصادفی انجام شد. نمونه‌ها پس از جمع‌آوری از سطح خیابان، خشک و الک شدند و پس از آماده ­سازی به روش انحلال توسط چهار اسید ­­(HCl:HNO3:HF:HClO4, 3:1:3:1) هضم اسیدی، توسط دستگاه طیف‌ سنجی جفت­شده القایی(ICP-MS)  آنالیز گردیدند. بعد از تعیین غلظت فلزات سنگین، ارزیابی ریسک سلامت آن­ها در گروه­های کودکان و بزرگسالان از سه مسیر بلع، استنشاق و تماس پوستی صورت پذیرفت. یافته ها: در این تحقیق، میانگین غلظت فلزات مس (٥٨/٤)، روی (١٧٨/٠٦)، آهن (١٤٦٩٤/٨٦)، نیکل (٣٠/٠٣)، کروم (٥٥/٧٣)، کادمیوم (٠/٢٣)، سرب (٦٠/٥٣) و آرسنیک (٣/٨٨) میلی­ گرم بر کیلوگرم تعیین شد. در ضمن، نتایج ارزیابی ریسک سلامت نشان می­دهد که میزان ریسک سلامت غیرسرطانی (HI) فلزات در گروه کودکان بین ١-١٠ تا ٣-١٠ و در بزرگسالان بین ٢-١٠ تا ٤-١٠ می باشد )1>(HI، و مقدار سرطان­زایی (CR) این فلزات در محدوده ٥-١٠ تا ١١-١٠ قرار دارد. نتیجه گیری: به­ طور کلی، میزان ریسک سلامت غیرسرطانی و همچنین ارزیابی ریسک سرطانی در دو گروه کودکان و بزرگسالان در محدوده بی­خطر قرار دارد، همچنین مقدار سرطان­زایی فلزات کروم و نیکل در محدوده با آلودگی تحت کنترل (٤-١٠ تا ٦-١٠) می‌باشد و خطر قابل توجهی از نظر بیماری­های سرطانی، سلامت ساکنین را تهدید نمی‌کند. Background: Since air pollution has always been one of the significant human problems and the effects of dust on human communities are evident, this study aimed to determine the concentration of heavy metals in dust in the urban area of Borazjan and to evaluate the health risk for the residents of this city. Materials and Methods: This research was conducted in the summer of 2021, with the collection of dust from the main streets of Borazjan city randomly. The samples were dried and sieved after collection from the street surface and were prepared using a digestion method with four acids (HCl: HNO3: HF: HClO4, 3:1:3:1). They were then analyzed by Inductively Coupled Plasma Mass Spectrometry (ICP-MS). After determining the concentrations of heavy metals, the health risk assessment was carried out for children and adults through three exposure pathways: ingestion, inhalation, and dermal contact. Results: In this study, the average concentrations of metals were determined as follows: Cu (58.4), Zn (178.06), Fe (14694.86), Ni (30.03), Cr (55.73), Cd (0.23), Pb (60.53), and As (3.88) mg/kg. Additionally, the results of the health risk assessment showed that the health risk for non-carcinogenic effects (HI) in children ranged from 10-1 to 10-3, and in adults, it ranged from 10-2 to 10-4 (HI > 1). The carcinogenicity (CR) of these metals was in the range of 10-5 to 10-11. Conclusion: Overall, the levels of non-carcinogenic health risk as well as the assessment of carcinogenic risk for both children and adults are within the safe range. Moreover, the carcinogenicity of chromium and nickel is within the controlled pollution range (10-4 to 10-6) and does not pose a significant risk to the health of residents regarding cancer diseases. Street dust, Heavy metals, Carcinogenic risk assessment, Borazjan city گردوغبار خیابانی, فلزات سنگین, ارزیابی ریسک سرطانی, شهر برازجان 103 116 http://jehe.abzums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-856-1&slc_lang=fa&sid=1 2024/08/172024/06/302024/08/122024/07/62024/08/142024/08/132024/07/132024/08/31 1403/6/10 2024/09/242024/09/102024/09/232024/08/212024/09/212024/09/92024/09/102024/09/22 1403/7/1 Forouzan Soleimanipour Master's graduate, Department of Environmental Sciences, Faculty of Natural Resources and Environment, Behbahan Khatam Al AL-Anbia University of Technology, Behbahan, Iran فروزان سلیمانی پور 00319475328460010425 0009-0001-0394-3819 Yes گروه مهندسی علوم محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء بهبهان، بهبهان، ایران Hamid Reza Pourkhabbaz Master's graduate, Department of Environmental Sciences, Faculty of Natural Resources and Environment, Behbahan Khatam Al AL-Anbia University of Technology, Behbahan, Iran حمیدرضا پورخباز pourkhabbaz@yahoo.com 00319475328460010426 00319475328460010426 No گروه مهندسی علوم محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء بهبهان، بهبهان، ایران