1- ، hojat.nadimi2910@gmail.com
چکیده: (1 مشاهده)
زمینه و هدف: افزایش آلایندههای آلی دیرتجزیهپذیر در منابع آبی، ضرورت بهکارگیری فناوریهای تصفیه پیشرفته را بیش از پیش آشکار ساخته است. فرآیندهای اکسیداسیون پیشرفته مبتنی بر ازن بهعنوان یکی از مؤثرترین و پایدارترین راهحلها مطرح میباشند. این مطالعه با هدف ارزیابی نقادانه کارایی این فرآیندها و مقایسه پیشرفتهای جهانی با وضعیت کنونی ایران انجام شده است.
مواد و روشها: این مرور روایی با جستجوی نظاممند در پایگاههای ScienceDirect، PubMed، Web of Science و Scopus با کلیدواژههای مرتبط با فاضلاب، اکسیداسیون پیشرفته، ازن و ایران انجام شد. از میان ۱۷۸ مقاله بازیابیشده در بازه زمانی ۲۰۱۰ تا اوایل ۲۰۲6، پس از غربالگری، ۸۳ مطالعه اصیل داوریشده با معیارهای ورود مطابقت داشته و تحلیل گردیدند.
یافتهها: فرآیندهای اکسیداسیون پیشرفته مبتنی بر ازن، شامل ازنزنی تنها، ازن/پراکسید هیدروژن، ازن/فرابنفش، ازنزنی کاتالیستی، ازن/پرسولفات، الکترو-پراکسِن و سامانههای ترکیبی بهکمک کاویتاسیون، از طریق سازوکار دوگانه اکسیداسیون مستقیم و تولید رادیکالهای رادیکالهای هیدروکسیل و سولفات ، راندمان حذف بیش از ۹۰ تا ۱۰۰ درصد را برای ترکیبات دارویی، رنگها و آفتکشها حاصل مینمایند. سامانههای ترکیبی در مقایسه با ازنزنی تنها، سینتیک واکنش را ۲ تا ۱۰ برابر افزایش و مصرف ازن را ۳۰ تا ۷۰ درصد کاهش میدهند، ضمن آنکه زیستتجزیهپذیری پساب را بهبود بخشیده و تشکیل محصولات جانبی سمی را به حداقل میرسانند. فناوریهای نوینی مانند نانوحبابهای ازن و کاویتاسیون، انتقال جرم و مقرونبهصرفگی را ارتقا میدهند. در ایران، مطالعات پایلوت عملکرد فنی قابلقیاسی با معیارهای جهانی نشان میدهند، اما پذیرش مقیاس کامل به دلیل تقاضای بالای انرژی (۲۰-۱۲ کیلوواتساعت به ازای هر کیلوگرم ازن)، ضعف چارچوبهای نظارتی و کمبود زیرساختها محدود مانده است.
نتیجهگیری: فرآیندهای اکسیداسیون پیشرفته مبتنی بر ازن، فناوریای بسیار مؤثر، چندمنظوره و بهطور فزایندهای پایدار برای تصفیه پیشرفته فاضلاب و بازاستفاده از آب هستند. پر کردن شکافهای پژوهشی در پایش سمیت بلندمدت، تدوین پروتکلهای استاندارد و ارزیابی اقتصادی، همراه با مشوقهای سیاستی، میتواند نقشی محوری در ارتقای کیفیت منابع آب در ایران و جهان ایفا نماید.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي دریافت: 1405/2/5 | پذیرش: 1405/5/5 | انتشار: 1405/6/7