دوره 14، شماره 1 - ( 3-1405 )
جلد 14 شماره 1 صفحات 44-31 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Jafarian F, Payandeh K, Nazrapour A, Gholami A, Mohsenifar K. Evaluation of the bioaccumulation index of polycyclic aromatic hydrocarbons in eucalyptus leaves (Eucalyptus microtheca) of Khuzestan Steel Plant, Ahvaz city. J Environ Health Eng 2026; 14 (1) :31-44
URL: http://jehe.abzums.ac.ir/article-1-1157-fa.html
URL: http://jehe.abzums.ac.ir/article-1-1157-fa.html
جعفریان فاطمه، پاینده خوشناز، نظرپور احد، غلامی علی، محسنی فر کامران. ارزیابی شاخص تجمع زیستی هیدروکربن های آروماتیک چندحلقه ای در برگ درختان اوکالیپتوس (Eucalyptus microtheca) کارخانه فولاد خوزستان، شهر اهواز. مجله مهندسی بهداشت محیط. 1405; 14 (1) :31-44
فاطمه جعفریان1 
، خوشناز پاینده*2 ، احد نظرپور3 ، علی غلامی4 ، کامران محسنی فر1
، خوشناز پاینده*2 ، احد نظرپور3 ، علی غلامی4 ، کامران محسنی فر1
1- ﮔﺮوه ﺧﺎک ﺷﻨﺎﺳﯽ، واﺣﺪ اﻫﻮاز، داﻧﺸﮕﺎه آزاد اﺳﻼﻣﯽ، اﻫﻮاز، ایﺮان
2- گروه پژوهشی توسعه کاربرد هوش مصنوعی در کشاورزی، محیط زیست و پزشکی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران ،payandeh426@gmail.com
3- گروه زمینشناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران
4- مرکز تحقیقات مطالعات آب، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران
2- گروه پژوهشی توسعه کاربرد هوش مصنوعی در کشاورزی، محیط زیست و پزشکی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران ،
3- گروه زمینشناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران
4- مرکز تحقیقات مطالعات آب، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران
چکیده: (107 مشاهده)
زمینه و هدف: هیدروکربنهای آروماتیک چندحلقهای ترکیبات سمی و سرطانزا برای انسان میباشند که اغلب بهدلیل فعالیتهای انسانی، افزایش شهرنشینی و پیشرفت صنایع وارد محیطزیست میشوند. این تحقیق با هدف اندازهگیری و تعیین غلظت ترکیبات هیدروکربنهای آروماتیک چندحلقهای در برگ درخت اوکالیپتوس (Eucalyptus microtheca) ناحیه صنعتی کارخانه فولاد خوزستان شهر اهواز در سال ۱۴۰۱ انجام شد.
مواد و روشها: در این تحقیق ۵۰ نمونه برگ درخت اوکالیپتوس محوطه کارخانه فولاد خوزستان شهر اهواز در فصل تابستان از ۵۰ نقطه نمونه برداری شد. برای سنجش ترکیبات آروماتیک چندحلقه ای در نمونههای خاک و برگ از روش کروماتوگرافی گازی ـ طیفسنجی جرمی GC/MS به وسیله دستگاه Thermo Fisher Scientific ساخت کشور آمریکا انجام شد.
یافتهها: مقادیر چولگی و کشیدگی ترکیبات هیدروکربنهای آروماتیک نشان داد که غلظت این ترکیبات در نمونههای خاک و برگ درخت اوکالیپتوس در بازه ۲- و ۲ به دست آمد که نرمال بودند. میانگین غلظت ترکیبات Ant و Ace در برگ درخت اوکالیپتوس به ترتیب ۵۵/۴۲ و ۴۷/۹۰ نانوگرم بر گرم به دست آمد که نسبت به سایر هیدروکربنهای آروماتیک چندحلقهای بالاتر به دست آمد (۰/۰۵P<). بالاترین شاخص تجمع زیستی ترکیبات هیدروکربنهای آروماتیک چندحلقهای برگ درختان اوکالیپتوس مربوط Ace و Nap به ترتیب ۰/۰۵۴ و ۰/۰۴۹ به دست آمد.
نتیجهگیری: به طور کلی نمیتوان گونه اوکالیپتوس را برای ترکیبات هیدروکربنهای آروماتیک چندحلقهای را جزء گیاهان زیست ردیاب در نظر گرفت، زیرا شاخص تجمع زیستی ترکیبات هیدروکربنهای آروماتیک چندحلقهای برگ درختان اوکالیپتوس پایین تر از ۱ به دست آمد، بنابراین این گونه درختی توانایی قابل قبول و مناسب برای جذب و انتقال این نوع آلاینده ها را از خاک ندارد.
مواد و روشها: در این تحقیق ۵۰ نمونه برگ درخت اوکالیپتوس محوطه کارخانه فولاد خوزستان شهر اهواز در فصل تابستان از ۵۰ نقطه نمونه برداری شد. برای سنجش ترکیبات آروماتیک چندحلقه ای در نمونههای خاک و برگ از روش کروماتوگرافی گازی ـ طیفسنجی جرمی GC/MS به وسیله دستگاه Thermo Fisher Scientific ساخت کشور آمریکا انجام شد.
یافتهها: مقادیر چولگی و کشیدگی ترکیبات هیدروکربنهای آروماتیک نشان داد که غلظت این ترکیبات در نمونههای خاک و برگ درخت اوکالیپتوس در بازه ۲- و ۲ به دست آمد که نرمال بودند. میانگین غلظت ترکیبات Ant و Ace در برگ درخت اوکالیپتوس به ترتیب ۵۵/۴۲ و ۴۷/۹۰ نانوگرم بر گرم به دست آمد که نسبت به سایر هیدروکربنهای آروماتیک چندحلقهای بالاتر به دست آمد (۰/۰۵P<). بالاترین شاخص تجمع زیستی ترکیبات هیدروکربنهای آروماتیک چندحلقهای برگ درختان اوکالیپتوس مربوط Ace و Nap به ترتیب ۰/۰۵۴ و ۰/۰۴۹ به دست آمد.
نتیجهگیری: به طور کلی نمیتوان گونه اوکالیپتوس را برای ترکیبات هیدروکربنهای آروماتیک چندحلقهای را جزء گیاهان زیست ردیاب در نظر گرفت، زیرا شاخص تجمع زیستی ترکیبات هیدروکربنهای آروماتیک چندحلقهای برگ درختان اوکالیپتوس پایین تر از ۱ به دست آمد، بنابراین این گونه درختی توانایی قابل قبول و مناسب برای جذب و انتقال این نوع آلاینده ها را از خاک ندارد.
واژههای کلیدی: هیدروکربن های آروماتیک چندحلقه ای، شاخص زیستی، درخت اوکالیپتوس، برگ کارخانه فولاد اهواز
فهرست منابع
1. Lim KJ, Lee YH, Shin HS. Evaluation of Polycyclic Aromatic Hydrocarbons Content and Risk Assessment of Tea Products in South Korea. Foods. 2025; 14(9):1530. [DOI:10.3390/foods14091530]
2. Mohamadi B, Akbari-Adergani B, Mazaheri Y, Akbari N, Basaran B, Sadighara P. A systematic study of the assessment of polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) in green houses and farms."A review". International Journal of Vegetable Science. 2025;31(1):135-49. [DOI:10.1080/19315260.2024.2447773]
3. Ahmadi S, Talebi-Ghane E, Naderifar H. Evaluation of Polycyclic Aromatic Hydrocarbons (PAHs) in various teas: A meta-analysis study, systematic review, and health risk assessment. Journal of Food Composition and Analysis. 2024; 133:106402. [DOI:10.1016/j.jfca.2024.106402]
4. Ali WS, Salman SA, Ali A, Mohammed S. Detection and Determination of Poly Aromatic Hydrocarbons in Vegetable and Tree Leaves, Baghdad City, Iraq. International journal of health sciences. 2022; 6(S6):956-976. [DOI:10.53730/ijhs.v6nS6.10377]
5. Franklin IR, Nlemolisa OR, Baridakara SC, Nnadozie CF. Accumulation of heavy metals and polycyclic aromatic hydrocarbons in soils around the industrial area of Aba, Nigeria. EQA-International Journal of Environmental Quality. 2023; 55:1-1.
6. Yang M, Liu Q, Tian S, Yang Z, Yang Y, Shao P, Liu Y. Occurrences of Deposited Polycyclic Aromatic Hydrocarbons in Wax of Plant Leaves Using Laser Scanning Microscopy and Gas Chromatography-Mass Spectrometry. Atmosphere. 2024;15(10):1165. [DOI:10.3390/atmos15101165]
7. Said TO, Awwad NS, El Amri FA, Idris AM, Alalmie AY. Quantification and risk assessment of polycyclic aromatic hydrocarbons in street dust from functional areas of Khamis-Mushait, Saudi Arabia. Blue Economy. 2023;1(1):4. [DOI:10.57241/2805-2994.1003]
8. Alexandrino K, Sánchez NE, Viteri F. Levels and sources of polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) near hospitals and schools using leaves and barks of Sambucus nigra and Acacia melanoxylon. Environmental Geochemistry and Health. 2024;46(2):32. [DOI:10.1007/s10653-023-01825-z]
9. Wozniak M, Hoppe K, Drzewiecka K. Determination of polycyclic aromatic hydrocarbon content in garden herbal plants using liquid chromatographic analysis (HPLC-FL). Plants. 2023; 12(3): 551. [DOI:10.3390/plants12030551]
10. Viteri F, Sanchez NE, Alexandrino K. Determination of polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) in leaf and bark samples of Sambucus nigra using high-performance liquid chromatography (HPLC). Methods and Protocols. 2023; 6(1):17. [DOI:10.3390/mps6010017]
11. Zarasvandi A, Rastmanesh F, Banitamim F, Mokhtari B, Saed M. Investigation Evaluation and Determination of Possible Source of Polycyclic Aromatic Hydrocarbons (PAHs) in the Street Dust of Ahvaz City Medical Chemistry Concerning. J. Ilam Uni. Med. Sci. 2017; 25 (1): 121-137. [In Persian]. [DOI:10.29252/sjimu.25.1.121]
12. Ghorbani M, Ghanavati N, Babaenejad T, Nazarpour A, Payande K. Investigating the status, sources and health risks of polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) in the surface soils of Ahvaz oil field. Journal of Natural Environment. 2021; 73(4): 759-773. [In Persian].
13. Khalili Moghadam B, Siadat A, Yusefi A. Investigation of the Amount and Possible Source of Polycyclic Aromatic Hydrocarbons (PAHs) in the Dust Deposited on the Leaves of Trees in Ahvaz. Journal of water and soil science. 2021; 25 (1): 295-308. [In Persian]. [DOI:10.47176/jwss.25.1.14575]
14. Dugay A, Herrenknecht C, Czok M, Guyon F, Pages N. New procedure for selective extraction of polycyclic aromatic hydrocarbons in plants for gas chromatographic-mass spectrometric analysis. Journal of Chromatography A. 2002;958(1-2):1-7. [DOI:10.1016/S0021-9673(02)00383-7]
15. Yang M, Tian S, Liu Q, Yang Z, Yang Y, Shao P, Liu Y. Determination of 31 polycyclic aromatic hydrocarbons in plant leaves using internal standard method with ultrasonic extraction-gas chromatography-mass spectrometry. Toxics. 2022; 10(11):634. [DOI:10.3390/toxics10110634]
16. Fasani D, Fermo P, Barroso PJ, Martín J, Santos JL, Aparicio I, Alonso E. Analytical method for biomonitoring of PAH using leaves of bitter orange trees (Citrus aurantium): a case study in South Spain. Water, Air, & Soil Pollution. 2016; 227(10):360. [DOI:10.1007/s11270-016-3056-z]
17. Aresta AM, Zambonin C. Determination of polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) in coffee samples by DI-SPME-GC/MS. Food Analytical Methods. 2023; 16(6):1009-16. [DOI:10.1007/s12161-023-02463-y]
18. Lee YN, Lee S, Kim JS, Patra JK, Shin HS. Chemical analysis techniques and investigation of polycyclic aromatic hydrocarbons in fruit, vegetables and meats and their products. Food chemistry. 2019;277:156-61. [DOI:10.1016/j.foodchem.2018.10.114]
19. Zacchini M, Pietrini F, Scarascia Mugnozza G, Iori V, Pietrosanti L, Massacci A. Metal tolerance, accumulation and translocation in poplar and willow clones treated with cadmium in hydroponics. Water, air, and soil pollution. 2009;197(1):23-34. [DOI:10.1007/s11270-008-9788-7]
20. Giraldez P, Vázquez-Arias A, De Nicola F, Fernandez JA, Aboal JR. Leaf ecological traits (morphology and gas exchange) and polycyclic aromatic hydrocarbons concentrations in shrubs and trees: A meta-analysis approach. Environmental Pollution. 2025;364:125337. [DOI:10.1016/j.envpol.2024.125337]
21. Aswad OA. Evaluation some Polycyclic Aromatic Hydrocarbons (PAHs) in Eucalyptus Camaldulensis and Phragmites Australis Plants Around the Diyala-Baghdad Bridge. Al-Mustansiriyah Journal of Science. 2022;33(2):14-8. [DOI:10.23851/mjs.v33i2.1092]
22. Rodriguez JH, Wannaz ED, Salazar MJ, Pignata ML, Fangmeier A, Franzaring J. Accumulation of polycyclic aromatic hydrocarbons and heavy metals in the tree foliage of Eucalyptus rostrata, Pinus radiata and Populus hybridus in the vicinity of a large aluminum smelter in Argentina. Atmospheric Environment. 2012;55:35-42. [DOI:10.1016/j.atmosenv.2012.03.026]
23. Al-Dabbas MA, Ali LA, Afaj AH. Determination of heavy metals and polycyclic aromatic hydrocarbon concentrations in soil and in the leaves of plant (Eucalyptus) of selected locations at Kirkuk-Iraq. Arabian Journal of Geosciences. 2015;8(6):3743-53. [DOI:10.1007/s12517-014-1454-3]
24. Giraldez P, Vazquez-Arias A, De Nicola F, Fernandez JA, Aboal JR. Leaf ecological traits (morphology and gas exchange) and polycyclic aromatic hydrocarbons concentrations in shrubs and trees: A meta-analysis approach. Environmental Pollution. 2025;364:125337. [DOI:10.1016/j.envpol.2024.125337]
25. Giráldez P, Aboal JR, Fernández JA, Di Guardo A, Terzaghi E. Plant-air partition coefficients for thirteen urban conifer tree species: Estimating the best gas and particulate matter associated PAH removers. Environmental Pollution. 2022;315:120409. [DOI:10.1016/j.envpol.2022.120409]
26. Prigioniero A, Zuzolo D, Niinemets U, Postiglione A, Mercurio M, Izzo F, Trifuoggi M, Toscanesi M, Scarano P, Tartaglia M, Sciarrillo R. Particulate matter and polycyclic aromatic hydrocarbon uptake in relation to leaf surface functional traits in Mediterranean evergreens: Potentials for air phytoremediation. Journal of Hazardous Materials. 2022;435:129029. [DOI:10.1016/j.jhazmat.2022.129029]
27. Talkhoncheh AG, Rouzbahani MM. Pb heavy metal monitoring using biological indicators, Prosopis juliflora, Eucalyptus microtheca and Ziziphus spina-christi in Ahvaz city (Iran). Anthropogenic Pollution. 2024;8(1).
28. Pour Gholam Khabaz A, Mohammadi Rouzbahani M. The study of the traceability of lead heavy metal in the leaves of eucalyptus (Eucalyptus microtheca) and Burhan (Albizia lebbeck) trees in Shush city. Journal of Research in Environmental Health. 2024;9(4):403-16. [In Persian]
29. Fine P, Rathod PH, Beriozkin A, Mingelgrin U. Uptake of cadmium by hydroponically grown, mature Eucalyptus camaldulensis saplings and the effect of organic ligands. International journal of phytoremediation. 2013;15(6):585-601. [DOI:10.1080/15226514.2012.723061]
30. 30 Abdel-Shafy HI, Mansour MS. A review on polycyclic aromatic hydrocarbons: source, environmental impact, effect on human health and remediation. Egyptian journal of petroleum. 2016;25(1):107-23. [DOI:10.1016/j.ejpe.2015.03.011]
31. Patel KS, Ramteke S, Naik Y, Sahu BL, Sharma S, Lintelmann J, Georg M. Contamination of environment with polycyclic aromatic hydrocarbons in India. Journal of Environmental Protection. 2015; 6(11):1268-78. [DOI:10.4236/jep.2015.611111]
32. Pulster EL, Johnson G, Hollander D, McCluskey J, Harbison R. Levels and sources of atmospheric polycyclic aromatic hydrocarbons surrounding an oil refinery in Curaçao. Journal of Environmental Protection. 2019;10(03):431. [DOI:10.4236/jep.2019.103025]
33. Alexandrino K, Sánchez NE, Zalakeviciute R, Acuña W, Viteri F. Polycyclic aromatic hydrocarbons in Araucaria heterophylla needles in urban areas: evaluation of sources and road characteristics. Plants. 2022;11(15):1948. [DOI:10.3390/plants11151948]
34. Patel AB, Shaikh S, Jain KR, Desai C, Madamwar D. Polycyclic aromatic hydrocarbons: sources, toxicity, and remediation approaches. Frontiers in microbiology. 2020;11:562813. [DOI:10.3389/fmicb.2020.562813]
35. Alfani A, Maisto G, Prati M.V, Baldantoni D. Leaves of Quercus ilex L. as biomonitors of PAHs in the air of Naples (Italy). Atmospheric Environment. 2001; 35: 3553-3559. [DOI:10.1016/S1352-2310(01)00087-5]
36. Eck-Varanka B, Hubai K, Kováts N. et al. Biomonitoring polycyclic aromatic hydrocarbon levels in domestic kitchens using commonly grown culinary herbs. Journal of Environmental Health Science and Engineering. 2024; 22: 295-303. [DOI:10.1007/s40201-024-00898-x]
37. Barroso P.J, Martín J, Santos, J.L, Aparicio I, Alonso E. Evaluation of the airborne pollution by emerging contaminants using bitter orange (Citrus aurantium) tree leaves as biosamplers. Science of The Total Environment. 2019; 677: 484-492. [DOI:10.1016/j.scitotenv.2019.04.391]
38. Pleijel H, Klingberg J, Strandberg B, Sjoman H, Tarvainen L, Wallin G. Differences in accumulation of polycyclic aromatic compounds (PACs) among eleven broadleaved and conifer tree species. Ecological Indicators. 2022; 145: 109681. [DOI:10.1016/j.ecolind.2022.109681]
39. Garcia-Meléndez L, Santos-Vasquez N, Campos-Campos N.H. et al. Polycyclic aromatic hydrocarbons and polychlorinated biphenyls in tissue of mangrove Rhizophora mangle from the Colombian Caribbean. Environment Monitoring Assessment. 2026; 198: 227. [DOI:10.1007/s10661-026-15031-8]
40. Onyena A.P, Manohar C.S, Suneel V, Nkwoji, J.A, Chukwu L.O. Effects of polycyclic aromatic hydrocarbons on oxidative responses in mangrove plants from Escravos Estuary and adjoining creeks, Nigeria. Marine Pollution Bulletin. 2026; 223: 118939. [DOI:10.1016/j.marpolbul.2025.118939]
41. Aparna Dhara, Ratna Dutta, Biomonitoring of polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) distribution in wetlands: A case study using Alternanthera ficoidea (L.) plant in West Bengal, India. Marine Pollution Bulletin. 2026; 222 (Part 1): 118663. [DOI:10.1016/j.marpolbul.2025.118663]
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
