دوره 14، شماره 2 - ( 6-1405 )
جلد 14 شماره 2 صفحات 283-268 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Mashalpour Fard R, Mohammadi Rouzbahani M, Sabzalipour S, Attarroshan S, Behbash R. Biomonitoring of lead metal using leaves of three native tree species in Ahvaz city. , J Environ Health Eng. 2026; 14 (2) :268-283
URL: http://jehe.abzums.ac.ir/article-1-1167-fa.html
URL: http://jehe.abzums.ac.ir/article-1-1167-fa.html
مشعل پور فرد راضیه، محمدی روزبهانی مریم، سبز علی پور سیما، عطار روشن سینا، بهباش روشنا. پایش زیستی فلز سرب با استفاده از برگ سه گونه درختان بومی سطح شهر اهواز. , مجله مهندسی بهداشت محیط. 1405; 14 (2) :268-283
1- گروه محیط زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران
2- گروه محیط زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران ،Mmohammadiroozbahani@iau.ac.ir
2- گروه محیط زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران ،
چکیده: (4 مشاهده)
زمینه و هدف: سرب یکی از فلزات سمی برای موجودات زنده و انسان می باشد که به طور گسترده در محیطزیست پراکنش دارد. این تحقیق با هدف ارزیابی آلودگی فلز سرب در کلانشهر اهواز با استفاده از شاخص زیستی برگ درختان برهان (Albizialebbeck)، کهور (Prosopis cineraria) و اوکالیپتوس (Eucalyptus globulus)، مقایسه سه گونه درخت شهری در هفت ایستگاه، مقایسه برگ‌های شسته شده و شسته‌نشده، بررسی ارتباط خاک و برگ و ارزیابی انتقال عناصر از خاک به برگ انجام شد.
مواد و روش‌ها: در این تحقیق ۲۱ نمونه برگ شسته شده، ۲۱ نمونه برگ شسته نشده و ۲۱ نمونه خاک پای درختان از هفت ایستگاه در سطح کلانشهر اهواز در فصل تابستان سال ۱۴۰۴ هر کدام با ۳ تکرار جمع‌آوری شدند. هضم نمونههای خاک به روش EPA3050 و هضم برگ درختان به روش جانسون انجام گردید. فلز سرب در نمونه های برگ و خاک به روش جذب اتمی سنجش شد.
یافته‌ها: بالاترین غلظت سرب در سه گونه مورد مطالعه، در برگ درخت کهور ۷۹ میلیگرم بر کیلوگرم به دست آمد. همچنین بیشترین میانگین مقادیر سرب در نمونههای خاک ۱۷۵/۰۳ میلیگرم بر کیلوگرم بود. تجزیه و تحلیل رگرسیون خطی فلز سربنشان داد سطح ارتباط بین نمونه های برگ شسته نشده و شسته شده نسبتا قوی (۰/۶۳۷R2=) است. بیشترین و کمترین میزان شاخص تجمع زیستی فلز سرب مربوط به برگ درخت اوکالیپتوس به ترتیب ۰/۶۴۷ و ۰/۳۲۱ به دست آمد.
نتیجه‌گیری: بر اساس شاخص تجمع زیستی فلز سرب در نمونه های برگ درختان مورد مطالعه سطح شهر اهواز، چنین تفسیر می شود که غلظت سرب از خاک پای درختان اوکالیپتوس، برهان و کهور در برگ آن‌ها جذب نشده است.
مواد و روش‌ها: در این تحقیق ۲۱ نمونه برگ شسته شده، ۲۱ نمونه برگ شسته نشده و ۲۱ نمونه خاک پای درختان از هفت ایستگاه در سطح کلانشهر اهواز در فصل تابستان سال ۱۴۰۴ هر کدام با ۳ تکرار جمع‌آوری شدند. هضم نمونههای خاک به روش EPA3050 و هضم برگ درختان به روش جانسون انجام گردید. فلز سرب در نمونه های برگ و خاک به روش جذب اتمی سنجش شد.
یافته‌ها: بالاترین غلظت سرب در سه گونه مورد مطالعه، در برگ درخت کهور ۷۹ میلیگرم بر کیلوگرم به دست آمد. همچنین بیشترین میانگین مقادیر سرب در نمونههای خاک ۱۷۵/۰۳ میلیگرم بر کیلوگرم بود. تجزیه و تحلیل رگرسیون خطی فلز سربنشان داد سطح ارتباط بین نمونه های برگ شسته نشده و شسته شده نسبتا قوی (۰/۶۳۷R2=) است. بیشترین و کمترین میزان شاخص تجمع زیستی فلز سرب مربوط به برگ درخت اوکالیپتوس به ترتیب ۰/۶۴۷ و ۰/۳۲۱ به دست آمد.
نتیجه‌گیری: بر اساس شاخص تجمع زیستی فلز سرب در نمونه های برگ درختان مورد مطالعه سطح شهر اهواز، چنین تفسیر می شود که غلظت سرب از خاک پای درختان اوکالیپتوس، برهان و کهور در برگ آن‌ها جذب نشده است.
فهرست منابع
1. El Youssfi M, Benabbou A, Flayou M. et al. Lead and Cadmium in Orange Juices Marketed in Morocco: A Comprehensive Survey and Human Health Risk Assessment. Biol Trace Elem Res. 2026; 204: 1936-1945. [DOI:10.1007/s12011-025-04795-8]
2. Akindele, A.F.I., Joseph, A. Health risk assessment of lead, cadmium, heavy metals and metalloids in residential paint flakes from indoor wall surfaces. Environ Monit Assess 196, 1261 (2024). [DOI:10.1007/s10661-024-13324-4]
3. Chayal, N.K., Kumar, A., Verma, K.S. et al. Lead exposure in Bihar, Eastern India: a risk assessment study. Environ Geochem Health 47, 368 (2025). [DOI:10.1007/s10653-025-02687-3]
4. Zhang, P., Zhou, J., Li, X. et al. A geochemical baseline-source analysis-multidimensional risk assessment-management response framework for lead-zinc mining areas. Environ Geochem Health 47, 464 (2025). [DOI:10.1007/s10653-025-02780-7]
5. Ghorbani Talkhoncheh, A., & Mohammadi Rouzbahani, M. (2024). Pb heavy metal monitoring using biological indicators, Prosopis juliflora, Eucalyptus microtheca and Ziziphus spina-christi in Ahvaz city (Iran). Anthropogenic Pollution, 8(1).
6. Mansouri Moghadam, S., Payandeh, K., Koushafar, A., Goosheh, M., & Mohammadi Rouzbahani, M. (2024). Level of heavy metals and environmental pollution index in Ahvaz, Southwest Iran. Scientific Reports, 14(1), 14754. [DOI:10.1038/s41598-024-64192-4]
7. Siric, I., Simic, P., Mihanovic, D. et al. Soil contamination and health risk assessment of cadmium and lead exposure from four wild mushrooms in the Petrova Gora region, Croatia. Environ Monit Assess 197, 1044 (2025). [DOI:10.1007/s10661-025-14458-9]
8. Bovard L, Mohammadi Roozbahani M. Investigation of the bioaccumulation of heavy metals Pb, Cd, Ni and Fe in the leaves of sugarcane (Saccharum officinarum): A case study of Amirkabir Company farms. J Environ Health Eng. 2025; 13 (2): 118-133. [In Persian]. [DOI:10.61882/jehe.13.2.118]
9. Zeheyrifar S, Mohammadi Rozbahani M. Investigating the bioaccumulation of lead, cadmium and nickel in Soil and Beta vulgaris and Daucus Carota in the agricultural fields of Shush City. J Environ Health Eng 2024; 11 (4): 443-455. [In Persian]. [DOI:10.61186/jehe.11.4.443]
10. Gkini, E., Tsakaldimi, M., Mousios, I. et al. Accumulation of metals in the leaves of different urban forest tree species and its relation to the proximity to the airport. Environ Sci Pollut Res 33, 1353-1364 (2026). [DOI:10.1007/s11356-026-37427-2]
11. Kalbati Mosavi S A, Mohammadi Rouzbahani M, Attar roshan S. Evaluation of heavy metal pollution using biological markers of Prosopis juliflora and palm Phoenix dactylifera trees around Ahvaz Shadgan Steel Factory. J Environ Health Eng 2024; 11 (2): 130-145. [In Persian]. [DOI:10.61186/jehe.11.2.130]
12. Anwar, A., Mezbah Uddin, A.H., Hasan, M.S. et al. Assessment of anthropogenic activities impact based on metals in soil and tree leaves along roadside in Bangladesh. Sci Rep 15, 6960 (2025). [DOI:10.1038/s41598-025-91683-9]
13. Torkashvand, V., Mohammadi Rouzbahni, M. and Babaeinezhad, T. 2018. Survey of heavy metals (Pb,Ni,Cr,Cd ) bio-accumulation in the leaves of (Albizia lebbek and Eucalyotus camadulensis) (case stady: Iran National Steel Industrial Group). Journal of Neyshabur University of Medical Sciences 6 (1), 33-43. [In Persian].
14. Abbaszadeh H, Mohammadi Roozbahani M, Sobhanardakani S. Use of Ziziphus spina-christi and Prosopis cineraria leaves as bio-indicators of environmental pollution emitted from industrial areas. Iranian Journal of Health and Environment. 2019; 12 (1): 87-100. [In Persian].
15. Tabibian S, Bidarigh S, Torabian SY. Investigation on the adsorption of heavy metal in lead in a plane species in traffic areas in Rasht. Human & Environment. 2019;17(4):39-46. [In Persian].
16. Arpanaei, A., Attarroshan, S., Sabzalipour, S. and Arpanaei, I., 2021. Bioaccumulation of some heavy metals (copper, Nickel, and lead) and air pollution tolerance index of Prosopis juliflora and Conocarpus erectus species in Mahshahr, Iran. Iranian Journal of Health and Environment, 13 (4): 747-766. [In Persian].
17. Rafati, M., Mohammadi Roozbahani, M. and Naseri Monfared, H., 2021. Accumulation of heavy metals (lead and nickel) by the soil and leaves of Albizia lebbeck and Conocarpus erectus from the city of Ahwaz. Forest and Wood Products, 73(4), pp.379-387. [In Persian].
18. Pour Gholam Khabaz A, Mohammadi Ruzbahani, M., 2024. The study of the traceability of lead heavy metal in the leaves of eucalyptus (Eucalyptus microtheca) and Burhan (Albizia lebbeck) trees in Shush city. Journal of Research in Environmental Health. 2024;9(4):403-16. [In Persian].
19. Johnson CM, Ulrich A. 2. Analytical methods for use in plant analysis. Bulletin of the California agricultural experiment station. 1959.
20. Kimbrough DE, Wakakuwa JR. Acid digestion for sediments, sludges, soils, and solid wastes. A proposed alternative to EPA SW 846 Method 3050. Environmental Science & Technology. 1989;23(7): 898 -900. [DOI:10.1021/es00065a021]
21. Gholami, A., Davami, A.H., Panahpour, E., Amini. H., 2013. Evaluation of "Conocarpus erectus" plant as biomonitoring of soil and air pollution in Ahwaz region. Middle-East Journal of Scientific Research 13, 1319-1324.
22. Ogundele DT, Adio AA, Oludele OE. Heavy metal concentrations in plants and soil along heavy traffic roads in North Central Nigeria. Journal of environmental & analytical toxicology. 2015;5(6):1.
23. Vodyanitskii YN. Standards for the contents of heavy metals in soils of some states. Annals of agrarian science. 2016;14(3):257-63. [DOI:10.1016/j.aasci.2016.08.011]
24. Tomasevic, M., Antanasijevic, D., Anicic, M., Deljanin, I., Peric-Grujic, A. and Ristic, M. 2013. Lead concentrations and isotope ratios in urban tree leaves, Ecological Indicators, 24, 504-509. [DOI:10.1016/j.ecolind.2012.08.007]
25. Velayatzadeh M. 2020. Air pollution sources in Ahvaz city from Iran. Journal of Air Pollution and Health, 5(2): 147-152. [DOI:10.18502/japh.v5i2.4243]
26. Effatpanah, M., Effatpanah, H., Jalali, S., Parseh, I., Goudarzi, G., Barzegar, G., Geravandi, S., Darabi, F., Ghasemian, N. and Mohammadi, M.J. 2020. Hospital admission of exposure to air pollution in Ahvaz megacity during 2010-2013. Clinical Epidemiology and Global Health, 8 (2): 550-556. [DOI:10.1016/j.cegh.2019.12.001]
27. Finster, M.E., Gray, K.A., Binns, H.J. 2004. Lead levels of edibles grown in contaminated residential soils: a field survey. Science of the Total Environment, 320 (2-3): 245-257. [DOI:10.1016/j.scitotenv.2003.08.009]
28. Zand Abbas Abadi A, Cheraghi M, Sobhanardakani S, Lorestani B, Kiani Sadr M. 2024. Evaluation of the capability of Robinia pseudoacacia and Pinus eldarica for bioremediation of heavy metals (Pb, Cr and Ni) in urban areas of Hamedan, west of Iran. Iranian Journal of Health and Environment, 16 (4): 607-628. [In Persian].
29. Collin, S., Baskar, A., Geevarghese, D.M., Ali, M.N.V.S. Bahubali, P., Choudhary, R., Lvov, V., Tovar, G.I., Senatov, F., Koppala, S. and Swamiappan, S. 2022. Bioaccumulation of lead (Pb) and its effects in plants: A review. Journal of Hazardous Materials Letters, 3: 100064. [DOI:10.1016/j.hazl.2022.100064]
30. Jafarian, F., Payandeh, Kh., Nazarpour, A., Gholami, A. and Mohsenifae. K. 2025 Evaluation of Environmental Pollution Indices of Heavy Metals in Soil around Khuzestan Steel Co. Journal of Research in Environmental Health, 11 (1): 111-125. [In Persian].
31. Hussain, J., Wei, X., Xue-Gang, L., Shah, S.R.U., Aslam, M., Ahmed, I., Abdullah, S., Babar, A., Jakhar, A.M. and Azam, T., 2021. Garlic (Allium sativum) based inter planting alters the heavy metals absorption and bacterial diversity in neighboring plants. Scientific Reports 11(1), 5833. [DOI:10.1038/s41598-021-85269-4]
32. Kumar, A., Kumar, A., MMS, C.P., Chaturvedi, A.K., Shabnam, A.A., Subrahmanyam, G., Mondal, R., Gupta, D.K., Malyan, S.K., Kumar, S.S. and A. Khan, S., 2020. Lead toxicity: health hazards, influence on food chain, and sustainable remediation approaches. International Journal of Environmental Research and Public Health 17(7), 2179. [DOI:10.3390/ijerph17072179]
33. Usman, K., Abu-Dieyeh, M.H., Zouari, N. and Al-Ghouti, M.A., 2020. Lead (Pb) bioaccumulation and antioxidative responses in Tetraena qataranse. Scientific Reports 10(1), 17070. [DOI:10.1038/s41598-020-73621-z]
34. Usman, K., Abu-Dieyeh, M.H. and Al-Ghouti, M.A., 2019. Evaluating the invasive plant, Prosopis juliflora in the two initial growth stages as a potential candidate for heavy metal phytostabilization in metalliferous soil. Environmental pollutants and Bioavailability 31(1), 145-155. [DOI:10.1080/26395940.2019.1585958]
35. Alimoh Helen Alabi, Adewumi Comfort Adegoroye, Felicia Olubunmi Tella, Clement A. Olanrewaju, Chukwunonyelu Ebenezer Nnadozie, Lukman Shehu Mustapha, Peter Olusakin Oladoye, Kehinde Shola Obayomi. 2026. In-situ synthesis of goethite-modified-Albizia lebbeck for sequestration of Zn2+ and Pb2+ from aqueous environments: Equilibrium, isotherm, and thermodynamic studies. Cleaner Water 5, P. 100190. [DOI:10.1016/j.clwat.2025.100190]
36. Mok, H.F., Majumder, R., Laidlaw, W.S., Gregory, D., Baker, A.J. and Arndt, S.K., 2013. Native Australian species are effective in extracting multiple heavy metals from biosolids. International Journal of phytoremediation 15(7), 615-632. [DOI:10.1080/15226514.2012.723063]
37. Rahman, S.U., Qin, A., Zain, M., Mushtaq, Z., Mehmood, F., Riaz, L., Naveed, S., Ansari, M.J., Saeed, M., Ahmad, I. and Shehzad, M., 2024. Pb uptake, accumulation, and translocation in plants: Plant physiological, biochemical, and molecular response: A review. Heliyon 10(6), P. e27724. [DOI:10.1016/j.heliyon.2024.e27724]
38. Jia, L., Ma, H., Guan, Y., Zou, L., Jiang, L., Hang, Y, Feng, X, Ren, X, Tian, Y, Pan, H, Rong, S., 2022. Lead absorption capacity in different parts of plants and its influencing factors: a systematic review and meta-analysis. Environmental Science and Pollution Research 1-16. [DOI:10.21203/rs.3.rs-1852447/v1]
39. Wang, G., Su, M.Y., Chen, Y.H., Lin, F.F., Luo, D. and Gao, S.F., 2006. Transfer characteristics of cadmium and lead from soil to the edible parts of six vegetable species in southeastern China. Environmental pollution, 144(1), pp.127-135. [DOI:10.1016/j.envpol.2005.12.023]
40. Asare, M.O., Száková, J. and Tlustoš, P., 2023. The fate of secondary metabolites in plants growing on Cd-, As-, and Pb-contaminated soils-a comprehensive review. Environmental science and pollution research, 30(5), pp.11378-11398. [DOI:10.1007/s11356-022-24776-x]
41. Sun, Z.H., Zheng, C.R., Zhou, D.M. and Yang, L.Z., 2005. Effects of soil Pb pollution on growth of Brassica chinensis and Ipomoea aquatica and urease activities. Journal of Ecology and Rural Environment, 21(1), pp.38-43.
42. Cloutier-Hurteau, B., Turmel, M.C., Mercier, C. and Courchesne, F., 2014. The sequestration of trace elements by willow (Salix purpurea)-which soil properties favor uptake and accumulation?.Environmental Science and Pollution Research, 21(6), pp.4759-4771. [DOI:10.1007/s11356-013-2450-y]
43. Usman, K., Abu-Dieyeh, M.H., Zouari, N. and Al-Ghouti, M.A., 2020. Lead (Pb) bioaccumulation and antioxidative responses in Tetraena qataranse. Scientific reports, 10(1), p.17070. [DOI:10.1038/s41598-020-73621-z]
44. Afzal, M.R., Naz, M., Wan, J., Dai, Z., Ullah, R., Rehman, S.U. and Du, D., 2023. Insights into the mechanisms involved in lead (Pb) tolerance in invasive plants-The current status of understanding. Plants, 12(11), p.2084. [DOI:10.3390/plants12112084]
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
